Page 10 - แผนการใช้ที่ดินโครงการเพิ่มศักยภาพการผลิตข้าวหอมอินทรีย์เพื่อการส่งออกในพื้นที่ทุ่งหมาหิว ระยะที่ 1 ตำบลจิกเทิง ตำบลตาลสุม อำเภอตาลสุม จังหวัดอุบลราชธานี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

4

โครงสร้างของความเกี่ยวพันกันของดินที่จะท าให้สามารถสื่อความหมายกันได้ เพื่อชี้ให้เห็นหรือแสดง
ความสัมพันธ์ของดินต่างๆ และชั้นต่างๆ ในกลุ่มของดินทั้งหมด เพื่อแสดงให้เห็นและให้เรียนรู้
เกี่ยวกับความสัมพันธ์ใหม่ๆ หลักการใหม่ๆ ที่ยังไม่เคยได้มีความรู้มาก่อนเกี่ยวกับดิน เพื่อก าหนด
กลุ่มหรือชั้นต่างๆ ที่จะสามารถใช้เป็นหลักในการวิจัยและทดลอง หรือการวางแผนการวิจัยใน

การศึกษาเรื่องดิน และเพื่อแจกแจงดินออกเป็นกลุ่มหรือหมวดหมู่อย่างมีเหตุผลในเชิงการใช้ด้าน
ต่างๆ เช่น เพื่อท านายพฤติกรรม เพื่อหาวิธีการที่ดีที่สุดในการใช้ดิน เพื่อประมาณความสามารถในเชิง
การผลิตของดิน เพื่อแจกแจงปัญหาชนิดต่างๆ ที่มีโอกาสเกิดขึ้นและหลักการพื้นฐานในการแก้ปัญหา
ที่จะเกิดขึ้นจากการใช้ดินและเพื่อให้แนวทางหรือสื่อที่ช่วยในการถ่ายทอดข้อสนเทศและเทคโนโลยี

ตามวัตถุประสงค์โดยทั่วไปของการจ าแนกดินดังที่ได้กล่าวมานี้ จะเห็นได้ว่าการจ าแนกดินจะมี
ประโยชน์อย่างมากในเชิงการใช้ ทั้งด้านการใช้ข้อมูลโดยตรงและการใช้หน่วยดินที่จ าแนกได้เป็น
พื้นฐานในการศึกษาขั้นละเอียดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับดินและการจัดการดินเพื่อให้ได้ผลตามแผนที่
เหมาะสม เพราะฉะนั้นการจ าแนกดินอย่างถูกต้องจะเป็นหัวใจที่ส าคัญในหลายๆ ด้านของการใช้และ

การจัดการดิน ในทางตรงข้ามหากการจ าแนกดินนั้นไม่ได้ท าอย่างถูกต้องแล้ว ผลที่ได้จากการจ าแนก
ดินจะท าให้เกิดความสับสนและใช้ประโยชน์ได้น้อย ในบางกรณีจะท าให้เกิดผลเสียอย่างมาก ในการ
ใช้ข้อมูลเพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีต่างๆ เกี่ยวกับดิน ข้อมูลดินที่ได้จะแสดงในรูปของแผนที่ดิน (Soil

Maps) ซึ่งก็คือแผนที่ที่แสดงการกระจาย (distribution) ทางภูมิศาสตร์ของดินชนิดต่างๆ ซึ่งมีสมบัติ
ที่เกี่ยวข้องกันและเป็นลักษณะตามธรรมชาติของดินที่พบในการส ารวจ ในแผนที่ดินจะแสดงขอบเขต
ดินคือหน่วยแผนที่ดิน (Soil Mapping Units) แสดงถึงชนิดหรือกลุ่มของดินที่เขียนขอบเขต แสดงไว้
ในแผนที่ดินนั้นๆ หน่วยแผนที่ดินจะมีชื่อ ซึ่งอาจจะเป็นชื่อทางการจ าแนกชนิดของดินตามระบบใด
ระบบหนึ่งหรืออาจจะเป็นชื่อที่ใช้เฉพาะทางการส ารวจที่แสดงให้เห็นภาพพจน์ของสภาพธรรมชาติเชิง

ภูมิศาสตร์ของบริเวณนั้นๆ ที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับดินพอที่จะน ามาแปลความหมายเพื่อใช้
ประโยชน์ได้ (เอิบ, 2548) ในหน่วยแผนที่ดินหนึ่งๆ จะประกอบด้วยชุดดินหนึ่งชนิดหรือมากกว่า ซึ่ง
ถ้ามีลักษณะเด่นของดินเพียงชนิดเดียว เรียกว่า หน่วยดินเดี่ยว (soil consociation) หรือมีสมบัติดิน

ที่เด่นหลายชนิดพอๆ กัน เรียกว่า หน่วยดินสัมพัทธ์ (soil association) หน่วยดินเชิงซ้อน (soil
complex) หรือหน่วยดินศักย์เสมอ (undifferentiated group) (ส่วนมาตรฐานการส ารวจจ าแนกดิน
และที่ดิน, 2547)

ชุดดิน (Soil Series) เป็นหน่วยการจ าแนกดินระดับต่ าสุดของการจ าแนกดินตามระบบ
อนุกรมวิธานดิน โดยถือลักษณะสัณฐานของดินเป็นหลัก ได้แก่ ชนิดการจัดเรียงตัวของชั้นดิน สีดิน

เนื้อดิน โครงสร้าง การยึดตัว ปฏิกิริยาดินในแต่ละชั้น สมบัติทางเคมีและสมบัติเชิงแร่ของชั้นดินปกติ
ซึ่งเป็นลักษณะทางกายภาพและทางเคมีที่มองเห็นและตรวจสอบได้ในสนาม อีกทั้งยังใช้สมบัติทาง
เคมีและปริมาณหรือชนิดของแร่ในดินที่เป็นองค์ประกอบ ลักษณะอื่นๆ ที่สามารถตรวจวัดได้ใน
ห้องปฏิบัติการ รวมทั้งลักษณะและชนิดของวัตถุต้นก าเนิดดิน การที่จะเรียกเป็นชุดดินหนึ่งๆ ได้นั้น

เป็นตามข้อวินิจฉัยเดิมที่ไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไข ควรจะมีดินที่ลักษณะเหมือนกับอยู่ในดินหนึ่ง
เดียวกันอย่างน้อยร้อยละ 85 และในชุดดินเดียวกัน อาจจะแตกต่างกัน ในเรื่องความลาดชัน การทับ
ถม การกร่อน ความลึกหรืออาจจะใช้ลักษณะทางธรณีสัณฐานวิทยาเข้ามาประกอบในการจ าแนกด้วย
ก็ได้ ต้องของเน้นว่า ดินหนึ่ง คือ ลักษณะดินนั้นจริงๆ แต่ชุดดิน คือ ชื่อนามธรรมของดินหนึ่ง (เอิบ,