Page 43 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
31

3.3 ลักษณะภูมิอำกำศ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตั้งอยู่ในเขตละติจูดต่ า และได้รับอิทธิพลของลมมรสุมตามฤดูกาล ได้แก่
ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ และพายุดีเปรสชั่น จึงท าให้มีภูมิอากาศแบบเขต
ร้อนที่มีปริมาณน้ าฝนน้อย (Tropic low-rainfall) และแบบมรสุมที่มีความเปียกชื้นสลับกัน หรือแบบฝน

เมืองร้อนเฉพาะฤดู (Tropical savannah climate: Aw) ในช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายน ถึงกุมภาพันธ์
และจะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือท าให้มีอากาศหนาว แห้งแล้ง ซึ่งพัดมาจากบริเวณ
ไหล่ทวีปเอเชีย เกิดปกคลุมไปทั่วภาค ส่วนมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงกันยายน จะ
พัดเอาอากาศชื้นอบอุ่นจากมหาสมุทรอินเดียเข้ามา ภาคนี้มีฤดูกาลมี 3 ฤดู ดังนี้
1) ฤดูฝน เริ่มประมาณปลายเดือนพฤษภาคมหรือต้นเดือนมิถุนายนและไปสิ้นสุดในเดือน

ตุลาคม ฝนที่ได้รับส่วนใหญ่เป็นฝนที่มากับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้และจากพายุดีเปรสชันในภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือมักเกิดปัญหาฝนทิ้งช่วง โดยเฉพาะในปีที่ฝนเริ่มเร็วฝนอาจหยุดไประยะหนึ่งซึ่งจะท า
ให้พืชผลเสียหาย

2) ฤดูหนาว เริ่มประมาณกลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ เดือนตุลาคมเป็นระยะ
เปลี่ยนฤดูจากฤดูฝนมาเป็นฤดูหนาว มวลอากาศเย็นหรือลิ่มความกดอากาศสูงจาก ประเทศจีนเริ่มแผ่ลง
มาปกคลุมโดยทั่วไป ซึ่งได้น าความเย็นและแห้งแล้งมาลงสู่พื้นที่ส่วนใหญ่ของภาค ท าให้อุณหภูมิค่อยๆ
ลดลง จังหวัดทางตอนเหนือของภาคได้รับอิทธิพลจากมวลอากาศเย็น หรือลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ

นี้มากที่สุด จึงมีอุณหภูมิต่ ากว่าจังหวัดทางตอนกลาง และตอนใต้ของภาคจังหวัดเลย เป็นจังหวัดที่มี
อุณหภูมิโดยทั่วไปต่ าที่สุดของภาคและของประเทศ
3) ฤดูร้อนเริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนพฤษภาคม ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเริ่มได้รับลม

ตะวันออกเฉียงใต้จากทะเลจีนใต้และจากอ่าวไทย แต่เนื่องจากภูมิภาคนี้อยู่ห่างไกลทะเล อุณหภูมิจึงสูง
โดยทั่วไป และแห้งแล้ง

นอกจากนี้ สามารถจ าแนกเขตภูมิอากาศออกเป็น 5 แบบ (กวี, 2547) ดังนี้

1) ภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน ชื้นปานกลาง และมีฝนตกหนัก ได้แก่ พื้นที่ด้านตะวันออก
และตอนเหนือของเทือกเขาภูพาน ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดหนองคาย นครพนม สกลนคร มุกดาหาร
กาฬสินธุ์ อ านาจเจริญ และบางส่วนของจังหวัดอุบลราชธานี ยโสธร ร้อยเอ็ด มหาสารคาม อุดรธานี และ

หนองบัวล าภู เขตนี้มีฝนตก 5.5 – 6.5 เดือนในรอบปี เป็นด้านรับลมของเทือกเขาภูพานที่พัดเอาความชื้น
มาจากทะเลจีนใต้ ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในรูปของพายุดีเปรสชัน เขตนี้จึงเป็นบริเวณที่มีปริมาณฝนเฉลี่ยรายปี
มากที่สุดของภาค
2) ภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน ชื้นปานกลาง และมีฝนน้อย ได้แก่ พื้นที่ของภาคทาง

ตอนล่างถัดจากเทือกเขาพนมดงรักลงมาในที่ลาดต่ า วางตัวยาวในแนวตะวันออก - ตะวันตก ครอบคลุม
พื้นที่ตอนกลางของจังหวัดอุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ นครราชสีมา และพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ
ด้านตะวันตก เขตนี้มีฝนตก 5.5 - 6.5 เดือนในรอบปี เป็นเขตเงาฝนของเทือกเขาสันก าแพง และเทือกเขา

พนมดงรัก
3) ภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน ชื้นน้อย และมีฝนน้อย ได้แก่ พื้นที่ตอนกลางค่อนมาทาง
ตะวันตกของภาค หรือพื้นที่ระหว่างเทือกเขาภูพานกับเทือกเขาเพชรบูรณ์ตะวันออก ครอบคลุมพื้นที่