Page 113 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
101

5.3 แหล่งกักเก็บอินทรีย์คำร์บอนในดิน

การศึกษาแหล่งและปริมาณการกักเก็บคาร์บอนในดิน ในที่นี้เม็ดดินถือว่าเป็นแหล่งที่ป้องกันหรือ
รักษาอินทรีย์คาร์บอนในดินทางกายภาพ จึงท าการศึกษาเพื่อประเมินแหล่งและปริมาณที่อินทรีย์
คาร์บอนถูกกักเก็บในเม็ดดิน โดยอาศัยวิเคราะห์ปริมาณการกระจายตัวของเม็ดดิน และปริมาณอินทรีย์

คาร์บอนที่อยู่ในเม็ดดินแต่ละขนาด ชุดดินตัวแทนที่เลือกใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ดินที่มีปริมาณขนาด
อนุภาคขนาดทรายสูงที่พบในสภาพพื้นที่ดอน คือ ชุดดินบ้านไผ่ และดินที่มีปริมาณขนาดอนุภาคทราย
แป้งและดินเหนียวค่อนข้างสูง ได้แก่ ชุดดินสูงเนิน และ ชุดดินจัตุรัส โดยเก็บตัวอย่างดินที่ระดับ 0 - 25
เซนติเมตร จากผิวดิน จากพื้นที่ศึกษาจ านวน 3 จุดศึกษา ผลการศึกษาแสดงถึงปริมาณและการกระจาย
ตัวของเม็ดดิน และปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในเม็ดดิน ดังนี้

5.3.1 กำรกระจำยตัวของขนำดเม็ดดิน

จากการศึกษาการกระจายตัวของขนาดเม็ดดินในดินที่ระดับความลึก 0 - 25 เซนติเมตร

ของชุดดินบ้านไผ่ ชุดดินสูงเนิน และชุดดินจัตุรัส ในพื้นที่ศึกษา 3 จุดศึกษา โดยวิเคราะห์การกระจายตัว
ของเม็ดดินที่ขนาดต่างๆ ได้แก่ ขนาดใหญ่กว่า 2, 1 - 2, 0.5 - 1, 0.25 - 0.5, 0.106 - 0.25 และขนาด
เล็กกว่า 0.106 มิลลิเมตร และท าการประเมินและจัดกลุ่มขนาดเม็ดดินออกเป็น 3 กลุ่มหลัก โดยอ้างอิง
จาก Puttaso (2011) ได้แก่ 1) เม็ดดินขนาดใหญ่ที่มีขนาด 2 - 8 มิลลิเมตร (large macro-aggregate)

2) เม็ดดินขนาดใหญ่ที่มีขนาด 0.25 - 2 มิลลิเมตร (small macro-aggregate) และ 3) เม็ดดินขนาดเล็ก
(micro-aggregate) มีขนาดเล็กกว่า 0.25 มิลลิเมตร และค่าเฉลี่ยของขนาดเม็ดดิน ผลการศึกษาแสดง
ตามชุดดิน ดังนี้

1) ชุดดินสูงเนิน (Sn)
จากผลการศึกษาการกระจายตัวและปริมาณของขนาดเม็ดดินของชุดดินสูงเนิน พบว่า

ดินมีปริมาณและการกระจายตัวของกลุ่มเม็ดดินขนาดใหญ่ที่มีขนาด 0.25 - 2 มิลลิเมตร สูงสุด โดยมี
ค่าเฉลี่ยเท่ากับร้อยละ 44.89 ซึ่งการกระจายตัวของขนาดเม็ดดินในแต่ละจุดศึกษามีค่าอยู่ในช่วงร้อยละ
43.37 - 47.24 ดังแสดงในตารางที่ 5.24 รองลงมา คือ กลุ่มเม็ดดินขนาดใหญ่ที่มีขนาด 2 - 8 มิลลิเมตร
มีค่าเฉลี่ยโดยน้ าหนักเท่ากับร้อยละ 15.20 โดยมีการกระจายตัวในแต่ละจุดศึกษาแตกต่างกันอยู่ในช่วง

ร้อยละ 8.30 - 25.57 จะเห็นว่า ชุดดินนี้มีปริมาณและการกระจายตัวของเม็ดดินขนาดใหญ่สูงสุด
ประมาณร้อยละ 60.09 ในขณะที่เม็ดดินขนาดเล็ก (0.106 - 0.25 มิลลิเมตร) มีปริมาณต่ าสุด มีค่าเฉลี่ย
โดยน้ าหนักเท่ากับร้อยละ 10.56 และเมื่อพิจารณาถึงค่าเฉลี่ยของขนาดเม็ดดินในแต่ละจุดที่ศึกษานั้นมี
ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 1.17 มิลลิเมตร (ตารางที่ 5.24 และภาพที่ 5.2) โดยแต่ละจุดศึกษามีค่าอยู่ในช่วงขนาด

0.83 - 1.70 มิลลิเมตร ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มเม็ดดินขนาดใหญ่ที่มีขนาด 0.25 - 2 มิลลิเมตร