Page 110 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
98

5.2.3 ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงปริมำณอินทรีย์คำร์บอนในดินกับสมบัติบำงประกำรของดิน

1) การกระจายตัวของขนาดอนุภาคดิน
จากผลการศึกษาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณอินทรีย์คาร์บอนที่สะสม

ตลอดหน้าตัดดินกับสัดส่วนของปริมาณขนาดอนุภาคทราย ทรายแป้ง และดินเหนียวของ 20 ชุดดิน
พบว่า ปริมาณการสะสมของอินทรีย์คาร์บอนในดินตลอดความลึก 100 เซนติเมตร มีความสัมพันธ์กับ
สัดส่วนของปริมาณอนุภาคดินที่เป็นองค์ประกอบของดินนั้นๆ โดยปริมาณอินทรีย์คาร์บอนสะสมในดินมี
สหสัมพันธ์ในทางบวกอย่างมีนัยส าคัญกับอนุภาคดินเหนียว (r= 0.521) ดังแสดงตารางที่ 5.23 ชี้ให้เห็น
ว่า จากชุดดินที่มีปริมาณขนาดอนุภาคดินเหนียวสูงนั้นมีปริมาณอินทรีย์คาร์บอนสะสมสูง ได้แก่ ชุดดิน

บุรีรัมย์ ชุดดินนครพนม ชุดดินกันทรวิชัย ชุดดินศรีสงคราม ชุดดินท่าตูม โดยเฉพาะในชุดดินกันทรวิชัย
ซึ่งมีปริมาณอนุภาคดินเหนียวสูงตลอดหน้าตัดดิน ในขณะเดียวกันดินที่พบในสภาพพื้นที่ดอนซึ่งมีปริมาณ
ขนาดอนุภาคดินเหนียวสูง ได้แก่ ชุดดินธาตุพนม ชุดดินสูงเนิน และชุดดินจัตุรัส มีปริมาณอินทรีย์

คาร์บอนการสะสมในดินสูง และยังพบว่า ดินที่มีปริมาณอนุภาคขนาดทรายแป้ง (r= 0.518) และผลรวม
ของอนุภาคทรายแป้งและดินเหนียว (r= 0.633) ที่เป็นองค์ประกอบสูงส่งผลต่อปริมาณการสะสมอินทรีย์
คาร์บอนในดินสูง นอกจากนี้ ยังพบสหสัมพันธ์ในทางลบระหว่างปริมาณอนุภาคขนาดทรายกับปริมาณ
อินทรีย์คาร์บอนสะสมในดิน ชี้ว่า ดินที่มีปริมาณอนุภาคขนาดทรายสูงส่งผลให้ดินมีปริมาณการสะสม

อินทรีย์คาร์บอนในดินต่ า โดยเฉพาะชุดดินจันทึกที่มีปริมาณขนาดอนุภาคทรายสูง (ร้อยละ 89.6 - 91.4)
นอกจากนี้ ยังเห็นว่า ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนที่สะสมในดินในแต่ละความลึกมีความสัมพันธ์กับปริมาณ
ขนาดอนุภาคดินตลอดหน้าตัดดิน ดังแสดงในตารางที่ 5.23

ตารางที่ 5.23 ค่าสัมประสิทธ์สหสัมพันธ์ (r) ระหว่างปริมาณอินทรีย์คาร์บอนสะสมในดินกับสมบัติของดิน

ความลึกดิน จ านวน ปริมาณขนาดอนุภาคดิน ความหนาแน่นรวม ความจุแลกเปลี่ยน
(ซม) จุดศึกษา (%) ของดิน แคตไอออน
-1
-3
Sand Silt Clay Silt+Clay (g cm ) (cmol kg )
1. ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนทั้งหมด (ตันคาร์บอนต่อไร่)
0 – 100 64 -0.594 0.518 0.521 0.633 -0.061 0.586
(0.0000)* (0.0000) (0.0000) (0.0000) (0.6313) (0.0000)
2. ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในแต่ละความลึก (ตันคาร์บอนต่อไร่)
0 – 15 20 -0.658 0.611 0.522 0.660 -0.350 0.747
(0.0016) (0.0042) (0.0183) (0.0016) (0.1325) (0.0002)
15 – 30 20 -0.757 0.503 0.763 0.776 -0.371 0.803
(0.0001) (0.0237) (0.0001) (0.0001) (0.1071) (0.0000)
30 – 50 20 -0.731 0.657 0.556 0.734 -0.352 0.604
(0.0003) (0.0016) (0.0109) (0.0002) (0.1276) (0.0048)
50 – 100 20 -0.469 0.656 0.417 0.610 0.145 0.426
(0.0371) (0.0017) (0.0673) (0.0043) (0.5414) (0.0608)
3. ปริมาณอินทรีย์คาร์บอนในดินที่มีกรวดหรือลูกรังปะปน** (ตันคาร์บอนต่อไร่)
15 - 50 20 -0.395 0.563 0.104 0.395 0.159 0.161
(0.0849) (0.0097) (0.6638) (0.0849) (0.5029) (0.4980)
* = ตัวเลขที่อยู่ในวงเล็บคือ ค่า p-value, ** = กรวดหรือลูกรังปะปนร้อยละ 15 - 60 โดยปริมาตร