Page 97 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

4.3 การศึกษาผลของอะโซสไปริลลัมต่อการส่งเสริมการเจริญเติบโตของข้าวปทุมธานี 1 ในสภาพ
โรงเรือนทดลอง

วางแผนการทดลองแบบ CRD จ านวน 11 ต ารับการทดลอง 3 ซ้ า ประกอบด้วยต ารับควบคุม (ใส่ปุ๋ย

ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม) และต ารับที่ใส่อะโซสไปริลลัมแต่ละไอโซเลต ร่วมกับการใส่ปุ๋ย
ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม โดยการวิเคราะห์สมบัติดินก่อนปลูก พบว่า ดินมีปฏิกิริยาเป็นกลาง pH เท่ากับ

6.8 ปริมาณอินทรียวัตถุต่ า เท่ากับ 0.9 เปอร์เซ็นต์ ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ต่ า 8.0 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม
และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ต่ ามาก เท่ากับ 24.0 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ดังนั้นอัตราการใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์

ดิน คือ ปุ๋ยไนโตรเจน 18 กิโลกรัม N/ไร่ ฟอสฟอรัส 3 กิโลกรัม P O /ไร่ และโพแทสเซียม 6 กิโลกรัม K O /ไร่
2 5
2
(กรมวิชาการเกษตร, 2548; กรมการข้าว, 2552) โดยใส่หลังปักด า
การเตรียมดิน เก็บดินนาที่ระดับความลึก 0-20 เซนติเมตร ท าการฆ่าเชื้อด้วยหม้อนึ่งความดันไอ ที่

อุณหภูมิ 121 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 1 ชั่วโมง จ านวน 2 ครั้ง บรรจุดินที่ผ่านการฆ่าเชื้อปริมาณ 3 กิโลกรัม

ในกระถางขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 นิ้ว และเตรียมดินในสภาพน้ าขังโดยใช้น้ าที่ผ่านการนึ่งฆ่าเชื้อแล้ว
การเตรียมอะโซสไปริลลัม เลี้ยงอะโซสไปริลลัมแต่ละไอโซเลตในอาหารเหลว NFB ที่เติม yeast

extract 0.5 กรัม น าไปเขย่าความเร็ว 120 รอบต่อนาที อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 48 ชั่วโมง ล้าง

ตะกอนเซลล์ด้วย 0.85 % Nacl และปรับความขุ่นให้มีค่า OD เท่ากับ 1.0
540
การเพาะกล้า น าเมล็ดข้าวที่ผ่านการฆ่าเชื้อที่ผิวด้วย 10 % Clorox มาแช่ในน้ ากลั่นนึ่งฆ่าเชื้อข้ามคืน

เพาะจนเมล็ดงอก จากนั้นน ามาเพาะกล้าในถ้วยขนาดเล็กบรรจุดินที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว 3 เมล็ดต่อถ้วย ต ารับ
การทดลองที่มีการใส่เชื้อ จะใส่อะโซสไปริลลัม 1 มิลลิลิตรต่อถ้วย ตามต ารับการทดลอง เพาะกล้าเป็นเวลา 8

วัน (ดัดแปลงจากวิธีการของอาภากร (2553)) จากนั้นย้ายปลูกข้าวลงในกระถางที่เตรียมไว้ควบคุมระดับน้ าให้

มีความสม่ าเสมอ ตลอดระยะเวลาการปลูก 60 วัน วิเคราะห์ธาตุอาหารในดิน ได้แก่ ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน
และไนโตรเจนในดิน เก็บข้อมูลการเจริญเติบโตของข้าว ได้แก่ ความสูงต้น จ านวนต้นต่อกระถาง ความยาวราก

น้ าหนักแห้งต้น น้ าหนักแห้งราก ค่าความเขียวของใบและวิเคราะห์กิจกรรมการตรึงไนโตรเจนในรากข้าวด้วยวิธี
Acetylene reduction technique (ARA) และวิเคราะห์ปริมาณธาตุอาหารในต้นข้าว ได้แก่ ไนโตรเจน

ฟอสฟอรัส เหล็ก และสังกะสี โดยส่งวิเคราะห์ที่ส านักวิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน แล้วน า

ข้อมูลมาวิเคราะห์ ANOVA และเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยโดยวิธี Duncan’s Multiple Range
Test (DMRT)

ผลการทดลองและวิจารณ์

1. การแยกอะโซสไปริลลัมจากรากข้าว การตรวจสอบ และจ าแนกชนิดด้วยวิธี 16S rRNA gene sequence

analysis
แยกแบคทีเรียในอาหาร N-free semi-solid medium และ CRA medium ได้ทั้งหมด 77 ไอโซเลต

แต่เมื่อน ามาตรวจสอบในระดับดีเอ็นเอด้วยไพรเมอร์ที่จ าเพาะกับจีนัสอะโซสไปริลลัม และจ าแนกชนิดด้วยวิธี

16S rRNA gene sequence analysis พบอะโซสไปริลลัมเพียงจ านวน 10 ไอโซเลต แยกได้จากตัวอย่างราก

74