Page 93 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การแยกและคัดเลือกอะโซสไปริลลัมที่มีประสิทธิภาพสูงในการตรึงไนโตรเจน
สร้างออกซิน จิบเบอเรลลิน และสารไซเดอโรฟอร์ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของข้าว

Isolation and Selection of Azospirillum spp. for the Most Efficient in Nitrogen Fixation,

Producing Auxin, Gibberellins and Siderophore to Promote Rice Growth

พนิดา ปรีเปรมโมทย์ พิกุล เกตุชาญวิทย์ และสิรินภา ชินอ่อน
Panida Preepremmot Pikul Katechanvit and Sirinapa Chin-on

กองเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน กรมพัฒนาที่ดิน กรุงเทพฯ 10900
Division of Soil Biotechnology, Land Development Department, Bangkok 10900

บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เพื่อแยกและคัดเลือกอะโซสไปริลลัมที่มีประสิทธิภาพในการตรึงไนโตรเจน ผลิตฮอร์โมนพืช และ

สารไซเดอโรฟอร์จากรากข้าว และศีกษาประสิทธิภาพในการส่งเสริมการเจริญเติบโตข้าวปทุมธานี 1 ด าเนินการ

คัดแยกอะโซสไปริลลัมจากรากข้าว ในอาหาร N-free semi solid malate medium และ congo red agar
mediumได้จ านวน 71 ไอโซเลต จากนั้นตรวจสอบด้วยไพรเมอร์ที่จ าเพาะกับจีนัสอะโซสไปริลลัม และจ าแนกชนิด

ด้วยวิธี 16S rRNA gene sequence analysis พบอะโซสไปริลลัมจ านวน 10 ไอโซเลต (T4 T12 KP6/1 KP6/2
T6/1 T6/2 CN4/1 CN4/2 NW1 และ AY16) เมื่อทดสอบประสิทธิภาพการตรึงไนโตรเจนโดยวิธี acetylene

reduction และตรวจสอบยีน NifH พบว่า มีค่าการตรึงไนโตรเจนอยู่ในช่วง 6.97 - 52.49 µmol C H /l/hr และ
2 4
ตรวจพบยีน NifHขนาด 360 bp ทั้ง 10 ไอโซเลต การวิเคราะห์ปริมาณฮอร์โมนออกซิน (IAA) และจิบเบอร์เรลลิน
(GA ) ด้วย spectrophotometer พบว่า สามารถผลิต IAA และ GA ได้ในช่วง 12.28 - 47.29 และ 25.80 –
3
3
159.13 ppm ตามล าดับ ทดสอบประสิทธิภาพการผลิตสารไซเดอโรฟอร์ด้วยวิธี chrome azurol sulfonate (CAS)

assay พบว่าไอโซเลต T4 KP6/1 KP6/2 CN4/1 และ CN4/2 สามารถผลิตสารไซเดอโรฟอร์ได้ มีค่าอยู่ในช่วง
11.57 - 87.50 %การศึกษาผลของอะโซสไปริลลัมต่อการเจริญเติบโตของข้าวปทุมธานี 1 พบว่า อะโซสไปริลลัม มี

ผลให้ความสูง จ านวนต้นต่อกระถาง ความยาวราก น้ าหนักแห้งต้น และน้ าหนักแห้งราก ไม่แตกต่างจากการใส่ปุ๋ย
ไนโตรเจน

ABSTRACT
The preliminary research aims to isolateand select Azospirillum spp. from rice root,

efficiency in N fixation, producing IAA, GA and siderophore and to study the effect of Azospirillum
2
3
spp. on Phatumtani 1 ricegrowth. Seventy-one isolates were isolated in N-free semi solid malate
medium and congo red agar medium. Only 10 isolates (T4, T12, KP6/1, KP6/2, T6/1, T6/2, CN4/1,

CN4/2, NW1 and AY16) were Azospirillum, detected by PCR using specific primer for this genus and
identified by 16S rRNA gene sequence analysis. N fixation based on nitrogenase activity was
2
investigated by acetylene reduction assay and confirmed by PCR-amplified NifH gene. The
quantities were in the range of 6.97 - 52.49 µmol C H /l/hr and NifH gene (360 bp) of all isolates
2 4

70