Page 88 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

3. ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของการปลูกแตงโมในชุดดินบ้านไผ่
3.1 ระดับต้นทุนการผลิตการปลูกแตงโม จากการวิเคราะห์ผลตอบแทนหลังเก็บเกี่ยวผลผลิตแตงโม

ในชุดดินบ้านไผ่ พบว่าต้นทุนการผลิตของการปลูกแตงโมมีความแตกต่างกัน เนื่องจากการจัดการที่แตกต่างกัน

โดยที่แปลงใส่ปุ๋ยเคมีตามอัตราค าแนะน า และใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน มีต้นทุนการผลิตต่ าสุด 8,000 และ
8,020 บาทต่อไร่ แปลงใส่ปุ๋ยเคมี ½ อัตราแนะน าร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ 150 กิโลกรัมต่อไร่ มีต้นทุนการผลิต

9,635 บาทต่อไร่ ส่วนแปลงที่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 300 กิโลกรัมต่อไร่ และแปลงใส่ปุ๋ยเคมี ½ อัตราแนะน าร่วมกับปุ๋ย
อินทรีย์ 300 กิโลกรัมต่อไร่ มีต้นทุนการผลิตใกล้เคียงกัน คือ 11,270 และ 11,735 บาทต่อไร่ ตามล าดับ

แปลงที่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 600 กิโลกรัมต่อไร่ และแปลงใส่ปุ๋ยเคมี ½ อัตราแนะน าร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ 600 กิโลกรัม

ต่อไร่ มีต้นทุนการผลิตใกล้เคียงกัน คือ 15,470 และ 15,935 บาทต่อไร่ ตามล าดับ
3.2 ระดับรายได้สุทธิของการปลูกแตงโม จากการเก็บข้อมูลตลอดการวิจัย เมื่อเปรียบเทียบรายได้สุทธิ

ในแต่ละปัจจัย สามารถวิเคราะห์ได้ว่าการปลูกแตงโมโดยใส่ปุ๋ยเคมีตามอัตราค าแนะน านั นจะมีรายได้สุทธิสูง

ที่สุดคือ 22,639 บาทต่อไร่ และการใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินกับการใส่ปุ๋ยเคมี ½ อัตราแนะน าร่วมกับปุ๋ย
อินทรีย์ 300 กิโลกรัมต่อไร่ มีรายได้สุทธิใกล้เคียงกัน คือ 21,437 และ 21,326 บาทต่อไร่ ถัดมาคือ แปลงที่ใส่

ปุ๋ยเคมี ½ อัตราแนะน าร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ 150 กิโลกรัมต่อไร่ แปลงที่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 300 กิโลกรัมต่อไร่ และ

แปลงที่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 600 กิโลกรัมต่อไร่ มีรายได้สุทธิ 18,388 17,888 และ 15,871 บาทต่อไร่ ตามล าดับ
ส่วนแปลงที่ใส่ปุ๋ยเคมี ½ อัตราแนะน าร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ 600 กิโลกรัมต่อไร่ มีรายได้สุทธิต่ าสุด คือ 13,884

บาทต่อไร่
เมื่อแตงโมได้รับธาตุอาหารเพียงพอต่อการเจริญเติบโต พืชจะดูดดึงธาตุอาหารในดินได้เต็มที่ การใส่

ปุ๋ยเคมีตามค าแนะน าหรือการใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน หรือการใช้ปุ๋ยเคมีตามค าแนะน าครึ่งหนึ่งร่วมกับ
ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตราต่าง ๆ ได้แก่ 300 กิโลกรัมต่อไร่ สามารถให้ผลผลิตแตงโมได้ดี และให้ผลตอบแทน

ที่คุ้มค่ากับการลงทุนและรักษาสมดุลของธาตุอาหารในดิน อย่างไรก็ตามอัตราการใช้ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง ก็ยัง

มีต้นทุนสูง เกษตรกรต้องเพิ่มต้นทุนการผลิต จากการซื อวัสดุที่เป็นปัจจัยการผลิตมาผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง
ดังนั นเกษตรกรก็ยังคงใช้ปุ๋ยเคมีเพิ่มผลผลิตแตงโมเช่นเดิม เนื่องจากไม่ยุ่งยากและสะดวกในการจัดการ

ลดต้นทุนการผลิตและได้ก าไรสูง

สรุปผลการทดลอง

จากการศึกษาผลของการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมี ต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของแตงโม ในดิน
ทราย ชุดดินบ้านไผ่ จังหวัดมหาสารคาม พบว่า ฟอสฟอรัสในดินชุดดินบ้านไผ่อยู่ในรูปองค์ประกอบของแร่ จะ

ถูกชะละลายสูญเสียได้ การใส่ปุ๋ยอินทรีย์ หรือปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมี หรือปุ๋ยเคมีอย่างเดียว ท าให้การ

ปลดปล่อยฟอสฟอรัสออกมาเป็นประโยชน์ต่อพืช เพียงพอต่อ 1 รอบการปลูกพืช โครงสร้างของดินเป็นดิน
ทราย เมื่อมีการปรับปรุงดินด้วยโดโลไมท์ และใส่ปุ๋ยอินทรีย์ในดินช่วยท าให้สภาพทางกายภาพของดินมีการ

ถ่ายเทอากาศดี และส่งผลให้ระดับธาตุอาหารรอง แคลเซียม แมกนีเซียมเพิ่มขึ นจากค่าเฉลี่ย 69 และ 25

มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เป็น 138.40 และ 44.71 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามล าดับ ภายหลังเก็บผลผลิตแตงโม
พบว่า ปริมาณอินทรียวัตถุลดลงเล็กน้อย ค่าปฏิกิริยาดินโดยเฉลี่ยสูงขึ น จาก 5.0 เป็น 5.77 ความหนาแน่น

66