Page 311 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การศึกษาประสิทธิภาพของจุลินทรีย์สําหรับพืชปรับปรุงบํารุงดิน พด.11 ร่วมกับปุ๋ยชีวภาพ พด.12

เพื่อเพิ่มผลผลิตอ้อย จังหวัดลําปาง
The Study of Efficiency on Microorganism for Green Manure (Ldd11) and Bio-fertilizer
(Ldd12) for Increase Sugarcane Yield in Lampang Province

1
2
กรวิกา รัตนนพนันทน์ และ กัญญาภัทร พอสม

สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 กรมพัฒนาที่ดิน
บทคัดย่อ

การศึกษาประสิทธิภาพของจุลินทรีย์สําหรับพืชปรับปรุงบํารุงดิน พด.11 ร่วมกับปุ๋ยชีวภาพ พด.12
เพื่อเพิ่มผลผลิตอ้อย จังหวัดลําปาง ดําเนินการที่สถานีพัฒนาที่ดินลําปาง ตําบลเวียงตาล อําเภอห้างฉัตร
จังหวัดลําปาง ระหว่างเดือนตุลาคม 2553 ถึง เดือนกันยายน 2557 รวมระยะเวลา 4 ปี มีวัตถุประสงค์เพื่อ
ปรับปรุงโครงสร้างทางกายภาพและทางเคมีของดินที่ปลูกอ้อย โดยใช้สารเร่ง พด.11 และปุ๋ยชีวภาพ พด.12

เพื่อเพิ่มผลผลิต ลดการใช้ปุ๋ยเคมี โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Randomized Complete Block
Design) ประกอบด้วย 8 วิธีการทดลอง จํานวน 3 ซ้ํา ประกอบด้วย วิธีการที่ 1 แปลงควบคุม (ไม่ใส่ปัจจัย)
วิธีการที่ 2 ใส่ปุ๋ยเคมีตามคําแนะนํา วิธีการที่ 3 ใส่ปุ๋ยเคมีตามคําแนะนําในอัตราครึ่งหนึ่งร่วมกับการปลูก
ปอเทืองเป็นปุ๋ยพืชสด วิธีการที่ 4 ใส่ปุ๋ยเคมีตามคําแนะนําในอัตราครึ่งหนึ่งร่วมกับการปลูกโสนอัฟริกันเป็น

ปุ๋ยพืชสด วิธีการที่ 5 ใส่ปุ๋ยเคมีตามคําแนะนําในอัตราหนึ่งส่วนสี่ร่วมกับการปลูกปอเทืองเป็นปุ๋ยพืชสดพร้อม
ด้วยสารเร่ง พด.11 และปุ๋ยชีวภาพ พด.12 วิธีการที่ 6 ใส่ปุ๋ยเคมีตามคําแนะนําในอัตราหนึ่งส่วนสี่ร่วมกับ
การปลูกโสนอัฟริกันเป็นปุ๋ยพืชสดพร้อมด้วยสารเร่ง พด.11 และปุ๋ยชีวภาพ พด.12 วิธีการที่ 7 การปลูก
ปอเทืองเป็นปุ๋ยพืชสดร่วมกับสารเร่ง พด.11 และปุ๋ยชีวภาพ พด.12 และ วิธีการที่ 8 การปลูกโสนอัฟริกันเป็น

ปุ๋ยพืชสดร่วมกับสารเร่ง พด.11 และปุ๋ยชีวภาพ พด.12
ผลการทดลอง พบว่า วิธีการปลูกอ้อยร่วมกับการปลูกพืชปุ๋ยสด (ปอเทืองและโสนอัฟริกัน)
เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีการปลูกอ้อยที่ไม่มีการปลูกพืชปุ๋ยสด การเจริญเติบโตของอ้อย คือ ความสูงของต้นอ้อย

ความยาวลํา น้ําหนักของอ้อยต่อต้น จํานวนปล้องต่อลํา และจํานวนลําต่อไร่ ให้ค่าทุกตัวสูงกว่าวิธีการที่ไม่ปลูก
พืชปุ๋ยสด ส่วนผลผลิตต่อไร่ของอ้อย วิธีการที่ใช้พืชปุ๋ยสดและวิธีการที่ไม่ใช้พืชปุ๋ยสด (แปลงควบคุม) พบว่า
วิธีการปลูกใช้พืชปุ๋ยสดร่วมกับการปลูกอ้อย (วิธีการที่ 3-8) จะทําให้ได้ผลผลิตเพิ่มขึ้น 53 เปอร์เซ็นต์ และ
เปรียบเทียบการใช้ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว (วิธีการที่ 2) กับการลดอัตราปุ๋ยเคมีลงครึ่งหนึ่งของอัตราแนะนําร่วมกับ
การปลูกพืชปุ๋ยสด (วิธีการที่ 3-4) พบว่า ผลผลิตเพิ่มขึ้นจากการใช้ปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียว ถึง 26.53 เปอร์เซ็นต์

และเมื่อมีการใช้สารเร่ง พด.11 และ พด.12 ร่วมด้วยและลดอัตราการใช้ปุ๋ยเคมีลงหนึ่งส่วนสี่ของอัตราแนะนํา
(วิธีการที่ 5-6) ทําให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นจากการใช้ปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียว ถึง 22.71 เปอร์เซ็นต์ แต่เมื่อเปรียบเทียบ
วิธีการที่ไม่มีการใส่ปุ๋ยเคมี ใช้ปลูกพืชปุ๋ยสดร่วมกับ พด.11 และ 12 (วิธีการที่ 7-8) มีค่าผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย

เท่ากับ 7.6 ตันต่อไร่ กับวิธีการใช้ปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียว (วิธีการที่ 2) ผลผลิตต่อไร่เท่ากับ 7.99 ตันต่อไร่
พบว่า ผลผลิตต่อไร่ใกล้เคียงกันมาก และค่าความหวานของอ้อยในทุกวิธีการทดลองมีค่าใกล้เคียงกัน ส่วนการ
เปลี่ยนแปลงความอุดมสมบูรณ์ของดิน วิธีการใช้พืชปุ๋ยสดร่วมในการปลูกอ้อย จะมีผลทําให้ปริมาณอินทรียวัตถุ
ในดินและปริมาณโพแทสเซียมในดินมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ค่าความเป็นกรดเป็นด่างของดินและปริมาณ

ฟอสฟอรัสในดินจะไม่แตกต่างกัน เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีการไม่ใช้พืชปุ๋ยสด

278