Page 306 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การคัดเลือกจุลินทรีย์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช (ซุปเปอร์ พด. 3)

Selection Effective Microorganism for Increase Efficiency of Antagonistic Microorganism
(Super LDD 3)

พิกุล เกตุชาญวิทย์ พนิดา ปรีเปรมโมทย์ สิรินภา ชินอ่อน และ ดารารัตน์ โฮตาก้า
กองเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

จากการศึกษาการคัดเลือกจุลินทรีย์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช

มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกเชื้อราที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช ทดสอบประสิทธิภาพใน
การควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช และทดสอบการอยู่ร่วมกันของเชื้อราควบคุมโรคพืชกับแบคทีเรียควบคุมโรคพืช
ที่มีอยู่ในสารเร่งซุปเปอร์พด.3 โดยดําเนินการเก็บตัวอย่างดินบริเวณรากพืช ในจังหวัดราชบุรี ปทุมธานี
ประจวบคีรีขันธ์ นครศรีธรรมราช กระบี่ นครราชสีมา ขอนแก่น โครงการพัฒนาที่ดินมูลนิธิชัยพัฒนา

จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มอันเนื่องมาจากพระราชดําริ
จังหวัดราชบุรี จํานวนทั้งสิ้น 113 ตัวอย่าง นํามาแยกเชื้อในอาหาร PDA (Potato dextrose agar) สามารถ
แยกเชื้อราควบคุมโรคพืชได้ 98 ตัวอย่าง จากนั้นนํามาทดสอบการควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืชกับเชื้อโรคพืช
จํานวน 9 ชนิด คือเชื้อ Curvularia spp. Rhizoetonia spp. Cercospora spp. Colleitotrichum spp.

Alternaria spp. Phytophthora spp. Phytlum spp. sclerotium spp. และ Fusarium spp. พบว่า
เชื้อราควบคุมโรคพืชสามารถควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืชทั้ง 9 ชนิดมีจํานวน 4 ไอโซเลต จากนั้นนํามาศึกษาอัตรา
การเจริญเติบโต จํานวนสปอร์ การทดสอบการยับยั้งเชื้อรา Curvularia spp. และ Sclerodium spp. ด้วยวิธี
dual culture โดยเลือกเชื้อราควบคุมโรคพืชที่สามารถควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืชได้สูงสุด 3 ไอโซเลต พบว่า PT
9
7/1 มีอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยที่ 3 วัน จํานวนสปอร์ เท่ากับ 5.00 x 10 สปอร์ต่อมิลลิลิตร เปอร์เซ็นต์
การยั้บยังเชื้อรา Curvularia spp. สูงสุดท่ากับ 64.44 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ไอโซเลต PJ12/2 และ PT-V 2
9
10
มีอัตราการเจริญเติบโตที่ 3 วัน จํานวนสปอร์ เท่ากับ 1.22 x 10 และ 2.55 X 10 สปอร์ต่อมิลลิลิตร
เปอร์เซ็นต์การยับยังเชื้อรา Curvularia spp. เท่ากับ 58.55 และ 63.77 เปอร์เซ็นต์ ตามลําดับ เปอร์เซ็นต์
การยั้บยังเชื้อรา Sclerodium spp. ของ PT 7/1 PJ 12/2 และ PT-V 2 เท่ากับ 43.66 57.32 และ 45.07
เปอร์เซ็นต์ ตามลําดับ และพบว่าเชื้อราทั้ง 3 ไอโซเลต มีกลไกปรสิต การสร้างสารปฏิชีวนะ และการแย่งอาหาร
อุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเชื้อราควบคุมโรคพืช เท่ากับ 25-30 องศาเซลเซียส และ
เชื้อควบคุมโรคพืชทั้ง 3 ไอโซเลต สามารถเจริญอยู่ร่วมกันกับเชื้อแบคทีเรียควบคุมโรคพืชในสารเร่งซุปเปอร์

พด.3 ได้

273