Page 259 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

ผลของการปรับรูปแปลงนาต่อสมบัติทางเคมีและกายภาพของดิน

Impact of Paddy Field Reshape on Soil Chemical and Physical Properties

อุมรา เชิงหอม และ ภัคจิรา หนูมโน
สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 4 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปรียบเทียบสมบัติทางกายภาพและสมบัติทางเคมีของดินใน
พื้นที่ก่อนและหลังการปรับรูปแปลงนา จากการเก็บตัวอย่างดินจํานวน 263 ตัวอย่างในพื้นที่ทุ่งหมาหิวก่อน

และหลังการปรับรูปแปลงนา มาเปรียบเทียบคุณสมบัติทางเคมี พบว่าพารามิเตอร์ที่มีความแตกต่างกันทางสถิติ
อย่างมีนัยสําคัญยิ่ง มี 8 พารามิเตอร์ ได้แก่ ความเป็นกรดเป็นด่าง ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน ปริมาณ
ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ ปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ ปริมาณแคลเซียมที่เป็นประโยชน์ ปริมาณ
แมกนีเซียมที่เป็นประโยชน์ ปริมาณเหล็กที่เป็นประโยชน์ ปริมาณทองแดงที่เป็นประโยชน์ และปริมาณ

แมงกานีสที่เป็นประโยชน์ พารามิเตอร์ที่ลดลง หลังการปรับรูปแปลงนา ได้แก่ ความเป็นกรดเป็นด่าง ปริมาณ
โพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ และปริมาณเหล็กที่เป็นประโยชน์ ส่วนพารามิเตอร์ที่เพิ่มขึ้นหลังการปรับรูปแปลงนา
ได้แก่ ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ ปริมาณแมกนีเซียมที่เป็นประโยชน์
ปริมาณทองแดงที่เป็นประโยชน์ และปริมาณแมงกานีสที่เป็นประโยชน์ พารามิเตอร์ที่มีความแตกต่างกัน

ทางสถิติอย่างมีนัยสําคัญ มี 1 พารามิเตอร์คือ ปริมาณแคลเซียมที่เป็นประโยชน์ หลังการปรับรูปแปลงนามี
ค่าเพิ่มขึ้นส่วนพารามิเตอร์ที่ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติได้แก่ค่าการนําไฟฟ้าและปริมาณสังกะสีที่เป็น
ประโยชน์
จากการเปรียบเทียบสมบัติทางกายภาพโดยเก็บตัวอย่างดินจํานวน 64 ตัวอย่างใน 8 ชุดดิน แบ่ง

ออกเป็นดินชั้นบนและดินชั้นล่าง นํามาวิเคราะห์หาความหนาแน่นรวม และปริมาณความชื้น พบว่าหลังการ
ปรับรูปแปลงนา ความหนาแน่นรวมลดลง ทั้งดินชั้นบนและชั้นล่างมี 5 ชุดดิน ได้แก่ ชุดดินโพนพิสัย ชุดดิน
น้ําพอง ชุดดินเรณู ชุดดินนาคู และชุดดินอุบล ส่วนหลังการปรับรูปแปลงนา ความหนาแน่นรวมของดินที่ไม่

เปลี่ยนแปลงทั้งดินชั้นบนและดินชั้นล่างมี 3 ชุดดิน ได้แก่ ชุดดินจักราช ชุดดินชุมพลบุรี และชุดดินศรีสงคราม
ส่วนหลังการปรับรูปแปลงนา ที่ปริมาณความชื้นลดลงทั้งดินชั้นบนและดินชั้นล่างมี 1 ชุดดินคือ ชุดดินชุมพลบุรี
ส่วนหลังการปรับรูปแปลงนาที่ปริมาณความชื้นเพิ่มขึ้นทั้งดินชั้นบนและดินชั้นล่างมี 5 ชุดดิน ได้แก่ ชุดดิน
น้ําพอง ชุดดินเรณู ชุดดินนาคู ชุดดินจักราช และชุดดินอุบล ส่วนหลังการปรับรูปแปลงนาที่ปริมาณความชื้น
ลดลงเฉพาะดินชั้นล่างมี 1 ชุดดินคือ ชุดดินโพนพิสัย และหลังการปรับรูปแปลงนาที่ปริมาณความชื้น

ไม่เปลี่ยนแปลงมี 1 ชุดดิน คือ ชุดดินศรีสงคราม

230