Page 247 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ป 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสูความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การบริหารจัดการพื้นที่เกษตรกรรม (Zoning by Agri-Map) จังหวัดสกลนคร

กรณีศึกษา : การปรับเปลี่ยนพื้นที่ไมเหมาะสมสําหรับการปลูกขาวสูระบบเกษตรผสมผสาน

สถานีพัฒนาที่ดินสกลนคร สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 5 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดยอ

โครงการบริหารจัดการพื้นที่ที่ไมเหมาะสมสําหรับการปลูกขาวของสถานีพัฒนาที่ดินสกลนคร เริ่ม
ดําเนินการในป 2558 โดยดําเนินการในพื้นที่ อําเภอกุสุมาลย จังหวัดสกลนคร ซึ่งอยูภายใตนโยบายการ

ปรับเปลี่ยนการผลิตในพื้นที่ที่ไมเหมาะสม (N) ของรัฐบาลเพื่อคุณภาพชีวิตของเกษตรกรใหดีขึ้น มีรายได
เพิ่มขึ้นและมีหนี้สินลดลง
รูปแบบแนวทางการดําเนินงานเริ่มจากคณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ
แบบเบ็ดเสร็จ (Single Command) จัดประชุมคณะทํางานเพื่อวิเคราะหพื้นที่ความเหมาะสมจาก Agri-Map

โดยสถานีพัฒนาที่ดินสกลนคร เปนผูชี้เปาหมายพื้นที่ในการปรับเปลี่ยนการผลิต และรวมบูรณาการกับ
หนวยงานที่เกี่ยวของ ผานศูนยเรียนรูการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินคาเกษตร (ศพก.) โดยการจัดประชุมทํา
ประชาคมเพื่อคัดเลือกเกษตรกรที่สมัครใจเขารวมโครงการ จัดทําแปลงสาธิตและกําหนดกิจกรรมการ
ปรับเปลี่ยน โดยมีหนวยงานตางๆ รวมใหการสนับสนุนปจจัยตามแผนของแตละกิจกรรม ในสวนของสถานี

พัฒนาที่ดินสกลนครไดเขาไปแนะนําใหความรูเกี่ยวกับแผนที่ความเหมาะสม พรอมทั้งชี้ถึงปญหาของสภาพดิน
ในพื้นที่ และสนับสนุนผลิตภัณฑของกรมพัฒนาที่ดิน เชน แหลงน้ําในไรนานอกเขตชลประทาน หญาแฝก พืช
ปุยสด สาธิตการทําปุยหมักสูตรพระราชทานและน้ําหมักชีวภาพ ในการชวยลดตนทุนการผลิต
จากผลการดําเนินงาน พบวา เกษตรกรตัวอยางที่ประสบผลสําเร็จ คือ นางหทัยทิพย จารุสาร

บานเลขที่ 60 หมูที่ 6 ตําบลกุสุมาลย อําเภอกุสุมาลย จังหวัดสกลนคร นั้น ไดมีการลดพื้นที่ปลูกขาวและมัน
สําปะหลังที่ไมเหมาะสม ปรับเปลี่ยนสูการทําเกษตรผสมผสาน โดยมีการผลิตทั้งดานพืช ประมง ปศุสัตว ซึ่งทํา
ใหเกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยหลังการปรับเปลี่ยนพื้นที่เกษตร พบวา เกษตรกรมีรายไดสุทธิเพิ่มขึ้นจาก

50,000 บาทตอป เปน 286,550 บาทตอป หรือเพิ่มขึ้นรอยละ 573.1 เมื่อเทียบกับกอนการปรับเปลี่ยนพื้นที่
เกษตร นอกจากนี้ยังมีการขยายผลไปสูชุมชนใกลเคียงและมีสมาชิกเครือขาย 72 ราย คิดเปนพื้นที่กวา 117 ไร
ทําใหเกษตรกรมีความภาคภูมิใจในอาชีพเกษตร สังคมยอมรับ และพรอมที่จะดําเนินตามรอยปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียง

219
207