Page 245 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ป 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสูความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

บัวใหญโมเดล : การจัดการดินเค็มแบบบูรณาการตามนโยบายยกกระดาษ A4

Bua Yai Model : Integrated Saline Soil Management to The Sustainability of Soil Resources

กลุมวิชาการเพื่อการพัฒนาที่ดิน สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 3 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดยอ

โครงการสงเสริมการพัฒนาพื้นที่ดินเค็มแบบบูรณาการในพื้นที่อําเภอบัวใหญ จังหวัดนครราชสีมา
ปงบประมาณ 2557-2559 ระยะเวลาที่ดําเนินการตุลาคม 2556-กันยายน 2559 มีวัตถุประสงค 1) เพื่อแกไข

ปญหาพื้นที่ดินเค็มและปองกันการแพรกระจายดินเค็ม โดยใชวิธีการที่ไมยุงยากซับซอนและลงทุนนอย และ
2) เพื่อพัฒนาการใชประโยชนที่ดินในพื้นที่ดินเค็มใหมีศักยภาพ สามารถปลูกพืชเพื่อรักษาสภาพแวดลอม เพิ่ม
ผลผลิตพืชเพื่อใชบริโภคและผลิตเปนพืชเศรษฐกิจ การดําเนินงานประกอบดวย 4 กิจกรรมหลัก ไดแก
1) กิจกรรมการควบคุมระดับน้ําใตดินเค็มทั้งบนผิวดินและใตผิวดิน 2) กิจกรรมจัดทําระบบอนุรักษดินและน้ํา

และปลูกไมยืนตนเศรษฐกิจบนคันนา 3) กิจกรรมฟนฟูพื้นที่ดินเค็มจัดดวยการปลูกไมทนเค็มและหญาชอบ
เกลือ และ 4) กิจกรรมงานกอสรางการปองกันการเพิ่มระดับน้ําใตดินบนพื้นที่เนินรับน้ํา
ผลการดําเนินงานพบวา ภายหลังจากที่มีการปรับรูปแปลงนาลักษณะที่ 1 การไถกลบตอซัง และการไถ
กลบปุยพืชสดกอนการปลูกขาวในพื้นที่ดินเค็มนอยและดินเค็มปานกลาง ทําใหคาการนําไฟฟาลดลง ในขณะที่คา

ความเปนกรดเปนดางของดิน ปริมาณฟอสฟอรัสที่เปนประโยชน และปริมาณโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนไดมีคา
เพิ่มขึ้น ซึ่งชวยใหผลผลิตขาวเพิ่มขึ้นทั้ง 3 ป ในพื้นที่ดินเค็มนอย และดินเค็มปานกลาง ในป 2557-2559 ผลผลิต
ขาวเพิ่มขึ้นเฉลี่ยรอยละ 21 และรอยละ 16 ตามลําดับ ยังพบวาภายหลังการปรับรูปแปลงนาลักษณะที่ 1 รวมกับ
การไถกลบตอซังรวม การใชวัสดุปรับปรุงดิน และการใชปุยตามคาวิเคราะหดินในพื้นที่ดินเค็มนอย และดินเค็ม

ปานกลาง ชวยใหผลผลิตขาวเพิ่มขึ้นเฉลี่ยรอยละ 62 และรอยละ 43 ตามลําดับ จากผลการดําเนินงานชี้ใหเห็นวา
การปรับรูปแปลงนาลักษณะที่ 1 การไถกลบตอซังรวมกับการไถกลบปุยพืชสดชวยใหผลผลิตขาวเพิ่มขึ้นทั้งในพื้น
ที่ดินเค็มนอย และดินเค็มปานกลาง จึงสามารถนําไปแนะนําแกเกษตรกรไดเปนอยางดี อีกทั้งเกษตรกรจํานวน

45 ราย ที่ไดรับการสนับสนุนบอบาดาล สามารถใชประโยชนจากบอบาดาลในการทํานาขาวเปนหลัก ปลูกมัน
สําปะหลังเปนพืชรอง บางสวนที่ปลูกออยและพืชผัก

217
207