Page 248 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ป 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสูความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกขาวไมเหมาะสมเปนเกษตรผสมผสาน พื้นที่ตําบลปงตํา อําเภอไชยปราการ

จังหวัดเชียงใหม
Improving Rice Cultivation Area is not Suitable as a Mixed Farming Area in Pong
Tam Sub-district, Chai Prakan District Chiangmai Province

สถานีพัฒนาที่ดินจังหวัดเชียงใหม สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดยอ

จากนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ เรื่องแผนการขับเคลื่อนโครงการบริหารจัดการพื้นที่
เกษตรกรรม (Zoning by Agri-Map) เนนใหมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ผลิตสินคาเกษตรที่ไมเหมาะสม เปนสินคา
ที่มีความเหมาะสมกับพื้นที่ โดยใชแผนที่เกษตรเพื่อการบริหารจัดการเชิงรุก (Agri-Map) เปนเครื่องมือในการ
ดําเนินโครงการ ภายใตแนวคิดใหมีการวางแผนการผลิตสินคาเกษตรใหสอดคลองกับขอมูลทางกายภาพของ

พื้นที่ และเปนสินคาที่ตลาดตองการ โดยใชเทคโนโลยีและนวัตกรรมอยางเหมาะสม เพื่อลดตนทุนการผลิต
สรางมาตรฐานสินคา เพื่อการแขงขัน การเชื่อมโยงเครือขายการผลิต การแปรรูป การตลาด ตลอดหวงโซ
อุปทาน ทั้งนี้การปรับเปลี่ยนกิจกรรมการผลิตในพื้นที่ไมเหมาะสม เปนกิจกรรมที่มีความเหมาะสม และได
ผลตอบแทนที่ดีกวา ดวยการคิดวิเคราะหกระบวนการผลิตทั้งระบบ โดยการใชการตลาดนําการผลิต ใช

เทคโนโลยี และนวัตกรรมอยางเหมาะสม เพื่อลดตนทุนและผลิตสินคาใหมีมาตรฐาน เพื่อเพิ่มโอกาสในการ
แขงขัน ตลอดจนเชื่อมโยงการผลิต การแปรรูป การจําหนาย ตลอดหวงโซอุปทาน โดยมีคณะกรรมการ
ขับเคลื่อนนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ แบบเบ็ดเสร็จ (Single Command) เปนผูดําเนินการ
ประสานงาน ในการดําเนินงานระดับพื้นที่ไดมีการดําเนินงาน โดยคัดเลือกเกษตรกรที่ตองการปรับเปลี่ยน

พื้นที่เปนเกษตรผสมผสาน ไดรับความรวมมือจากเกษตรกร นายจันทรติ๊บ จินา ทั้งนี้การเขาไปดําเนินงาน
ระดับพื้นที่ สถานีพัฒนาที่ดินจังหวัดเชียงใหมเห็นวาการปรับเปลี่ยนนั้นเกษตรกรจะตองมีตนทุนในเรื่องน้ํา
จึงเริ่มดําเนินการปรับเปลี่ยนพื้นที่ จากนาขาวเปนการทําการเกษตรแบบผสมผสาน โดยคํานึงถึงปริมาณน้ํา

ตนทุนในการผลิตพืชและทําการเกษตร หากปลูกขาวก็จะไมสามารถเหลือน้ําไวใชไดอยางเพียงพอกับการทํา
การเกษตรอื่น ๆ และที่สําคัญพื้นที่ของเกษตรการเปนพื้นที่ไมเหมาะสมกับการปลูกขาว(N) เกษตรกรได
เล็งเห็นความสําคัญของน้ําที่มีอยูอยางจํากัดจึงไดวานแผนการใชน้ําอยางรูคุณคาดังนี้ ในชวงที่มีปริมาณน้ําใน
สระคอนขางมากอยางฤดูฝน เกษตรกรจะทําการวางแผนการปลูกพืชผักหมุนเวียนเพื่อเสริมรายได สวนในชวง
ฤดูแลงที่สระมีปริมาณน้ําลดลง เกษตรกรมีการจํากัดการใชน้ํา โดยการวางแผนปลูกพืชใชน้ํานอย นอกจากนี้

เกษตรกรยังมีการลงทุนใชระบบน้ําหยดในพืชไมผลขนาดเล็ก เชน ตนมะนาว เปนตน การใชระบบสปริงเกอร
ในพืชผัก การขยายบอเล็กเพิ่มโดยการขุดเปนบอพวง ขุดรองน้ําเปนคูรับน้ําในแปลงไมผล การตัดแตงกิ่งไมผล
หลังการเก็บเกี่ยว และการปลูกพืชคลุมดิน ปลูกหญาแฝกบริเวณรอบสระน้ํา รอบบอพวง เพื่อใชประโยชนจาก

รากหญาแฝกใหเก็บกักความชื้นในดิน ปองกันการพังทลายของหนาดินและดักตะกอนดิน

220
207