Page 65 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

(6) การใส่ปูนช่วยลดความเข้มข้นของธาตุเหล็ก อะลูมิเนียม ตลอดจนสารพิษต่างๆ ในดิน
ไม่ให้สะสมมากเกินไปจนเป็นพิษต่อพืชที่ปลูก

2) ยิปซัม หรือฟอสโฟยิปซัม ยิปซัมเป็นแร่ที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ มีแคลเซียมซัลเฟตเป็น
องค์ประกอบหลักไม่ต่ำกว่า 96 เปอร์เซ็นต์ ส่วนฟอสโฟยิปซัมที่เป็นผลพลอยได้จากโรงงานผลิตปุ๋ยเคมี

ฟอสเฟต มีธาตุอาหารฟอสฟอรัส แคลเซียม กำมะถัน และฟลูออไรต์ เป็นองค์ประกอบ สามารถใช้แก้ปัญหา
ดินแน่นทึบในดินเค็มที่มีเกลือโซเดียมสูง และใช้แก้ปัญหาความเป็นพิษของอลูมิเนียมในดินกรดที่ดอน สำหรับ

อัตราที่ใช้ แนะนำให้เก็บตัวอย่างดินไปวิเคราะห์หาความต้องการยิปซัมของดินก่อน
3) เบนทอไนต์ เป็นดินที่มีแร่ดินเหนียวมอนต์มอริลโลไนต์เป็นส่วนประกอบที่สำคัญมีความเหนียวสูง

มีความสามารถในการอุ้มน้ำและความสามารถในการดูดซับธาตุอาหารสูง จึงนิยมใช้ในการปรับปรุงดินทราย

และดินเสื่อมโทรมเพื่อการปลูกพืช เพื่อช่วยให้ดินดูดซับธาตุอาหารพืชได้มากขึ้น ลดการสูญเสียธาตุอาหารพืช
และค่อยๆ ปลดปล่อยธาตุอาหารให้พืชดูดไปใช้ อัตราที่ใช้ 2-3 ตันต่อไร่ เหมาะสำหรับใช้กับการปลูกพืชที่มี
ราคาสูง ซึ่งจะทำให้ได้รับผลตอบแทนคุ้มค่าต่อการลงทุน

4) ซีโอไลต์ เป็นสารในรูปอะลูมิโนซิลิเกต อยู่ในกลุ่มที่มาจากหินภูเขาไฟ มีฤทธิ์เป็นด่าง มีสมบัติดูด

น้ำได้ดี มีความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกสูง (91 เซนติโมล/ดิน 1 กิโลกรัม) และดูดซับธาตุอาหาร
พืชได้สูง ช่วยลดการสูญเสียธาตุอาหาร และเพิ่มความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารพืชในดิน นอกจากนี้ ยัง
สามารถดูดซับสารอื่นๆ ทั้งที่เป็นพิษ และไม่เป็นพิษได้ดี จึงนิยมนำไปใช้ประโยชน์ในการจับของเสียในบ่อเลี้ยง

กุ้ง เล้าไก่ หรือน้ำที่เน่าเหม็น

5) ภูไมท์ เป็นสารอยู่ในกลุ่มที่มาจากหินภูเขาไฟ มีฤทธิ์เป็นด่าง มีรูพรุนมาก อุ้มน้ำได้ดี
มีความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกสูง และมีฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์อยู่สูง ประโยชน์ของภูไมท์

เมื่อใส่ลงดินจะเพิ่มความสามารถในการดูดซับธาตุอาหาร และปลดปล่อยธาตุอาหารให้พืชดูดไปใช้ประโยชน์
ได้ เพิ่มความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารพืชในดิน และลดการสูญเสียธาตุอาหารพืชจากดิน ทำให้พืช

เจริญเติบโตได้ดี
6) ไคโตซาน เป็นสารธรรมชาติที่มีอยู่ในเปลือกนอกของสัตว์พวก กุ้ง ปู แมลง และในผนังเซลล์ของ

เชื้อราและสาหร่ายบางชนิด มีลักษณะเด่นคือ เป็นวัสดุชีวภาพที่ย่อยสลายตามธรรมชาติ ไม่เป็นพิษต่อมนุษย์
สัตว์ และสิ่งแวดล้อม การใช้ไคโตซานปรับปรุงดินเพื่อปลูกพืช จะช่วยเพิ่มไนโตรเจนให้กับพืช เนื่องจาก

ไคโตซานมีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ไคโตซานจะกระตุ้นให้มีการผลิตสารลิกนินและแทนนินของพืชมากขึ้น
ทำให้ผนังเซลล์พืชแข็งแรง รวมทั้งส่งเสริมการเพิ่มปริมาณจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในดิน เช่น เชื้อราไตรโคเดอร์มา

(Trichoderma harzianum) และลดปริมาณของจุลินทรีย์ที่เป็นเชื้อโรคพืช เช่น เชื้อไฟทอปธอรา
(Phytophthora spp.) ที่ทำให้เกิดโรครากเน่าโคนเน่าในพืช การใช้ไคโตซานช่วยให้พืชต้านทานต่อการเข้า

ทำลายของแมลงศัตรูพืช และโรคต่าง ๆ เช่น แอนแทรคโนส ราน้ำค้าง รากเน่า โคนเน่า ใบจุด ใบสีส้มข้าว
ใบลาย และเพิ่มการเจริญเติบโตของพืชให้ได้ผลผลิตสูงขึ้น

7) กรดซิลิคอน ได้จากการนำกรดซิลิคอน ซึ่งเป็นซิลิคอนในรูปที่พืชสามารถนำไปใช้ได้ ผสมกับปุ๋ย
ในสัดส่วนที่เหมาะสมตามคำแนะนำ เมื่อนำปุ๋ยกรดซิลิคอนไปใส่ให้พืชที่ปลูก ซิลิคอนจะช่วยให้ใบพืชตั้งชันจึง

รับแสงได้เต็มที่ กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงเกิดได้ดี พืชเจริญเติบโตได้ดี ลำต้นพืชแข็งแรง ไม่หักล้มง่าย

คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 37

กรมพัฒนาที่ดิน