Page 231 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 231
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
11.7 การใช้ปุ๋ยตามการวิเคราะห์ดิน
การวิเคราะห์ดิน มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบถึงความอุดมสมบูรณ์ และปัญหาของดินในแปลง
ปลูกพืช พร้อมกับคำแนะนําในการปรับปรุงแก้ไข เช่น การใช้ปุ๋ย การใช้วัสดุปูนปรับปรุงดินกรดหรือดิน
เปรี้ยวจัด รวมทั้งการใช้วัสดุหรือสารปรับปรุงดินอย่างอื่นตามความจำเป็น เพื่อให้สามารถปลูกพืชแล้วได้ผล
ผลิตเพิ่มมากขึ้นและมีคุณภาพดีขึ้น นอกจากนี้ ตัวอย่างดินที่นํามาวิเคราะห์ควรเป็นตัวแทนที่ดีของดินในพื้นที่
เพาะปลูกแปลงนั้นๆ จึงต้องเก็บตัวอย่างดินอย่างถูกต้อง เพราะหากเก็บตัวอย่างดินไม่ถูกต้อง ผลการ
วิเคราะห์ดินที่ได้ก็จะไม่เป็นตัวแทนของลักษณะดินในพื้นที่นั้นๆ แม้ว่าผลวิเคราะห์ดินจะถูกต้องแม่นยํามาก
เพียงใดก็ตาม อีกทั้งคำแนะนําในการจัดการดินที่ได้จากผลวิเคราะห์ดิน อาจจะไม่ครอบคลุมสำหรับใช้จัดการ
หรือแก้ไขปัญหาดินในพื้นที่เพาะปลูกที่เก็บตัวอย่างดิน ทำให้เสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการวิเคราะห์ดิน
11.7.1 การใช้ปุ๋ยเคมี
1) การใช้ปุ๋ยสำหรับพืชผักสวนครัว
กรณีการใช้ปุ๋ยเกรดผสมชนิดเดียว ให้แบ่งใส่ 2 ครั้ง
ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งหลังจากถอนแยกหรือย้ายกล้าแล้วประมาณ 5 วันหรือเมื่อต้นกล้า
ตั้งตัวดีแล้ว
ครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยอีกครึ่งหนึ่งที่เหลือหลังจากครั้งแรกประมาณ 10 วัน
กรณีใช้ปุ๋ยเดี่ยวหรือแม่ปุ๋ย ให้ใส่ปุ๋ยฟอสฟอรัสและปุ๋ยโพแทสเซียม เมื่อเตรียมดินก่อนปลูกหรือ
ย้ายกล้า ส่วนปุ๋ยไนโตรเจนให้ใส่ 2 ครั้ง เช่นเดียวกันกับการใช้ปุ๋ยเกรดผสม การใส่ปุ๋ยหลังจากการปลูกพืช
แล้ว กระทำได้โดยการโรยให้ทั่วแปลงหรือร่อง ต้องระวังอย่าให้ปุ๋ยค้างอยู่ที่ใบพืช เพราะจะทำให้ใบพืชถูกปุ๋ย
เหี่ยวเป็นรอยไหม้
2) การใช้ปุ๋ยสำหรับนาข้าว
กรณีใช้ปุ๋ยเกรดผสม ให้แบ่งใส่เป็น 2 ครั้ง
ครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยครึ่งหนึ่งก่อนปักดำ 1 วัน
ครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยอีกครึ่งหนึ่งที่เหลือโดยใส่หลังจากครั้งแรก ประมาณ 35 วัน
กรณีใช้ปุ๋ยเกรดผสมร่วมกับการใส่ปุ๋ยไนโตรเจน เช่น แอมโมเนียมซัลเฟต แอมโมเนียมคลอไรด์
หรือยูเรีย ให้ใส่ปุ๋ยเกรดผสมทั้งหมดก่อนปักดำ 1 วัน แล้วจึงใส่ปุ๋ยไนโตรเจนส่วนที่ต้องการใช้เพิ่มเติมเป็นปุ๋ย
แต่งหน้าหลังจากปักดำประมาณ 40 วัน
3) การใช้ปุ๋ยสำหรับพืชไร่
พืชไร่ โดยทั่วไปอาศัยน้ำฝนและมีฤดูเพาะปลูกสั้น การใส่ปุ๋ยสำหรับพืชไร่ ถ้าเป็นปุ๋ยเกรดผสม
ชนิดเดียวนิยมใส่เมื่อเตรียมดินก่อนปลูกพืช ถ้าต้องการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนเพิ่มให้ใส่หลังจากปลูกพืชแล้วประมาณ
1 เดือน เนื่องจากดินที่ปลูกพืชไร่ส่วนใหญ่เป็นดินร่วนหรือดินทราย การใส่ปุ๋ยให้ได้ผลดีนั้นถ้าดินมีธาตุอาหาร
พืชอยู่ใน “ระดับปานกลาง” จะใช้วิธีหว่านแล้วคลุกเคล้าให้ทั่วกับดินหรือใส่ระหว่างแถวปลูกพืชแล้วกลบ
แต่ถ้าดินมีธาตุอาหารพืชอยู่ใน “ระดับต่ำ” ควรใส่ปุ๋ยเป็นแนวระหว่างแถวปลูกพืช ส่วนการใส่ปุ๋ยไนโตรเจน
แต่งหน้านั้นควรใส่เป็นแถวข้างต้นพืชหรือหยอดข้างต้นแล้วกลบ
4) การใช้ปุ๋ยสำหรับไม้ยืนต้นและไม้ผล
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 203
กรมพัฒนาที่ดิน
