Page 92 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

7) โครงกำรอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมำจำกพระรำชด ำริสมเด็จพระเทพ
รัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี (อพ.สธ.) โดยศูนย์วิจัยฯ ได้ด าเนินกิจกรรมการส ารวจชนิด จ านวน

และเก็บรวบรวมพันธุ์พืช กิจกรรม ปลูกรักษาพันธุกรรมพืช และด าเนินการต่อเนื่องในกิจกรรมปกปัก
พันธุกรรมพืช ในเนื้อที่ 23 ไร่ โดยมีนักวิชาการของส านักวิจัยและพัฒนาการจัดการที่ดิน ด าเนินการปลูก
การปกปัก ขยายพันธุ์ รวบรวมพันธุ์ คัดเลือกพันธุ์ให้ถูกต้องตามขั้นตอนทางพฤกษศาสตร์และพันธุศาสตร์
เพื่อให้เป็นศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดินด้านการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและใช้เป็นจุดถ่ายทอดความรู้ส าหรับผู้ที่
เข้ามาศึกษา วิจัย อบรม และดูงานในเรื่องของการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและความหลากหลายทางชีวภาพ

เพื่อตอบสนองพระราชด าริสืบไปโดยรวบรวมพันธุกรรมในกลุ่มพืช 7 ชนิด ดังนี้
(1) พืชอนุรักษ์ดินและน้ า จ านวน 29 ชนิด เป็นพืชตระกูลหญ้าชนิดต่างๆ อาทิ
หญ้าเนเปียร์ยักษ์ หญ้าทินเนเปียร์ หญ้าบาเฮียใบกว้าง หญ้าพลิแคทูลั่ม หญ้าสตาร์ หญ้าเบอร์มิวด้า หญ้า

กินนีสีม่วง หญ้ารูซี่ เป็นต้น
(2) พืชปรับปรุงบ ารุงดิน จ านวน 13 ชนิด เป็นพืชตระกูลถั่ว และพืชวงศ์ทานตะวัน
เช่น อัญชันขาว ถั่วเซอราโตร ถั่วเพอราเรีย (คุดซู) กระดุมทองเลื้อย เป็นต้น
(3) พันธุ์หญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ า ท าแปลงปลูกรวบรวม จ านวน 28 สาย

พันธุ์ แบ่งออกเป็น หญ้าแฝกลุ่ม 11 สายพันธุ์ ได้แก่ ก าแพงเพชร 2 เชียงราย สงขลา 1 สงขลา 2 สงขลา
3 สุราษฎร์ธานี ตรัง 1 ตรัง 2 ศรีลังกา เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน และ หญ้าแฝกดอน 17 สายพันธุ์ ได้แก่
อุดรธานี 1 อุดรธานี 2 นครพนม 1 นครพนม 2 ร้อยเอ็ด ชัยภูมิ เลย สระบุรี 1 สระบุรี 2 ห้วยขาแข้ง
กาญจนบุรี นครสวรรค์ ประจวบคีรีขันธ์ ราชบุรี จันทบุรี พิษณุโลก และ ก าแพงเพชร 1 เพื่อเป็นแหล่งรวม

พันธุ์ของหญ้าแฝกที่มีความถูกต้องตรงตามสายพันธุ์ โดยน าเทคนิคทางอนูวิทยามาตรวจลักษณะทาง
พันธุกรรม (Genotype) ประจ าแต่ละพันธุ์ มีประโยชน์ในการรักษาและควบคุมพันธุ์หญ้าแฝกไว้ใช้ เพื่อการ
ศึกษาวิจัยได้อย่างถูกต้องแม่นย า
(4) พืชสมุนไพร ท าแปลงปลูกรักษาพืชสมุนไพรเพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้และถ่ายทอด

เทคโนโลยีการใช้สมุนไพรในการผลิตสารป้องกันก าจัดศัตรูพืชให้กับเกษตรกรและผู้สนใจ เช่น ชงโค
โยทะกา กาหลง ทองพันชั่ง ติ้วขาว ร าเพย เสลดพังพอนตัวผู้และตัวเมีย หางไหลแดง มะม่วงหาวมะนาวโห่
คนทีสอ หนุมานนั่งแท่น เป็นต้น

(5) พันธุ์กล้วย ปลูกรวบรวมพันธุ์ ดูแลรักษากล้วยสายพันธุ์ต่างๆ ทั้งกล้วยป่า เช่น
กล้วยตานีเหนือ กล้วยตานีด า กล้วยกินได้ลูกผสม เช่น กล้วยร้อยหวี กล้วยหักมุกเขียว กล้วยตีบ กล้วย
น้ าว้าขาว กล้วยน้ าว้าค่อม กล้วยน้ าว้าด า กล้วยพันธุ์ใหม่ เช่น กล้วยน้ าว้าปากช่อง 50 กล้วยไข่ก าแพงเพชร
กล้วยไข่เกษตรศาสตร์ 2 เป็นต้น
(6) พันธุ์น้อยหน่า ปลูกรวบรวมพันธุ์น้อยหน่าพื้นเมือง และสายพันธุ์ปรับปรุง ได้แก่

น้อยหน่าหนัง ฝ้ายเขียว ฝ้ายครั่ง ฝ้ายกลางดง ฝ้ายสีทอง เพชรปากช่อง และทุเรียนน้ า จัดท าเป็นแปลง
ขยายพันธุ์ ดูแลรักษา และสาธิตการจัดการดินและน้ าเพื่อเพิ่มผลผลิตในระบบเกษตรอินทรีย์ เพื่อใช้เป็นจุด
เรียนรู้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไป

(7) ปลูกรวบรวมพันธุ์ไม้ประจ าจังหวัดทั้ง 77 จังหวัด ไว้ในที่แห่งนี้ด้วย อาทิ สาธร
Millettia leucantha Kurz. ไม้ประจ าจังหวัดนครราชสีมา ประดู่บ้าน Pterocarpus indicus Willd. ไม้ประจ า
จังหวัดภูเก็ต ทองกวาว Butea moosperma Ktze ไม้ประจ าจังหวัดเชียงใหม่ จัน Diospyros decandra
Lour. ไม้ประจ าจังหวัดจันทบุรี หว้า Syzygium cumini (Linn.) Skeets. ไม้ประจ าจังหวัดเพชรบุรี เป็น

สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 77
กรมพัฒนาที่ดิน