Page 91 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 91
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
7) โครงกำรอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมำจำกพระรำชด ำริสมเด็จพระเทพ
รัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี (อพ.สธ.) โดยศูนย์วิจัยฯ ได้ด าเนินกิจกรรมการส ารวจชนิด จ านวน
และเก็บรวบรวมพันธุ์พืช กิจกรรม ปลูกรักษาพันธุกรรมพืช และด าเนินการต่อเนื่องในกิจกรรมปกปัก
พันธุกรรมพืช ในเนื้อที่ 23 ไร่ โดยมีนักวิชาการของส านักวิจัยและพัฒนาการจัดการที่ดิน ด าเนินการปลูก
การปกปัก ขยายพันธุ์ รวบรวมพันธุ์ คัดเลือกพันธุ์ให้ถูกต้องตามขั้นตอนทางพฤกษศาสตร์และพันธุศาสตร์
เพื่อให้เป็นศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดินด้านการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและใช้เป็นจุดถ่ายทอดความรู้ส าหรับผู้ที่
เข้ามาศึกษา วิจัย อบรม และดูงานในเรื่องของการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและความหลากหลายทางชีวภาพ
เพื่อตอบสนองพระราชด าริสืบไปโดยรวบรวมพันธุกรรมในกลุ่มพืช 7 ชนิด ดังนี้
(1) พืชอนุรักษ์ดินและน้ า จ านวน 29 ชนิด เป็นพืชตระกูลหญ้าชนิดต่างๆ อาทิ
หญ้าเนเปียร์ยักษ์ หญ้าทินเนเปียร์ หญ้าบาเฮียใบกว้าง หญ้าพลิแคทูลั่ม หญ้าสตาร์ หญ้าเบอร์มิวด้า หญ้า
กินนีสีม่วง หญ้ารูซี่ เป็นต้น
(2) พืชปรับปรุงบ ารุงดิน จ านวน 13 ชนิด เป็นพืชตระกูลถั่ว และพืชวงศ์ทานตะวัน
ภำพที่ 6.8 งานผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง สูตรกรมพัฒนาที่ดิน เช่น อัญชันขาว ถั่วเซอราโตร ถั่วเพอราเรีย (คุดซู) กระดุมทองเลื้อย เป็นต้น
(3) พันธุ์หญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ า ท าแปลงปลูกรวบรวม จ านวน 28 สาย
6) งำนผลิตพืชสมุนไพรสนับสนุนกลุ่มเกษตรกร จ านวน 50 ไร่ เพื่อสนับสนุนชุมชน พันธุ์ แบ่งออกเป็น หญ้าแฝกลุ่ม 11 สายพันธุ์ ได้แก่ ก าแพงเพชร 2 เชียงราย สงขลา 1 สงขลา 2 สงขลา
และกลุ่มเกษตรกรใช้สารอินทรีย์ลดการใช้สารเคมี ส าหรับเผยแพร่องค์ความรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีการ 3 สุราษฎร์ธานี ตรัง 1 ตรัง 2 ศรีลังกา เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน และ หญ้าแฝกดอน 17 สายพันธุ์ ได้แก่
ใช้พืชสมุนไพรในการผลิตสารป้องกันก าจัดศัตรูพืชให้กับเกษตรกร พืชสมุนไพรที่ปลูก ได้แก่ พญาสัตบรรณ อุดรธานี 1 อุดรธานี 2 นครพนม 1 นครพนม 2 ร้อยเอ็ด ชัยภูมิ เลย สระบุรี 1 สระบุรี 2 ห้วยขาแข้ง
เพกา น้ าเต้าต้น ล าดวน มะขามป้อม แคนา ยอ มะตูม ประดู่ มะยงชิด มะม่วง หว้า มะขามเทศ ชะมวง กาญจนบุรี นครสวรรค์ ประจวบคีรีขันธ์ ราชบุรี จันทบุรี พิษณุโลก และ ก าแพงเพชร 1 เพื่อเป็นแหล่งรวม
มะดัน มะเฟือง น้อยหน่า ทับทิม พุทรา แคแสด ชะอม มะตาด สมอพิเภก ขันทองพยาบาท หม่อน ตะไคร้ พันธุ์ของหญ้าแฝกที่มีความถูกต้องตรงตามสายพันธุ์ โดยน าเทคนิคทางอนูวิทยามาตรวจลักษณะทาง
นางแย้มป่า ตะไคร้หอม อบเชย ข่า กระชาย ไพล ส้มป่อย สะแยก กลอย พญาไร้ใบ ธรณีสาร คูน พันธุกรรม (Genotype) ประจ าแต่ละพันธุ์ มีประโยชน์ในการรักษาและควบคุมพันธุ์หญ้าแฝกไว้ใช้ เพื่อการ
ผักหวานบ้าน อัญชัน รางจืด ว่านหางจระเข้ เสลดพังพอนตัวผู้ เสลดพังพอนตัวเมีย กระท้อน มะอึก หนุ ศึกษาวิจัยได้อย่างถูกต้องแม่นย า
มานนั่งแท่น ทนทีสอ สลัดได หางไหล ตะแบก ชุมเทศ มะละกอ ฝรั่ง ทองพันชั่ง ติ้วขาว หนามแดง ร าเพย (4) พืชสมุนไพร ท าแปลงปลูกรักษาพืชสมุนไพรเพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้และถ่ายทอด
สารภี กระบือเจ็ดตัว พิกุล ปีบ ลั่นทม กล้วย แก้ว สะเดา กรรณิการ์ ตะลิงปลิง มะขาม กฤษณา ตะโก เทคโนโลยีการใช้สมุนไพรในการผลิตสารป้องกันก าจัดศัตรูพืชให้กับเกษตรกรและผู้สนใจ เช่น ชงโค
มะปราง ขี้เหล็ก ยี่โถ สับปะรด เป็นต้น โยทะกา กาหลง ทองพันชั่ง ติ้วขาว ร าเพย เสลดพังพอนตัวผู้และตัวเมีย หางไหลแดง มะม่วงหาวมะนาวโห่
คนทีสอ หนุมานนั่งแท่น เป็นต้น
(5) พันธุ์กล้วย ปลูกรวบรวมพันธุ์ ดูแลรักษากล้วยสายพันธุ์ต่างๆ ทั้งกล้วยป่า เช่น
กล้วยตานีเหนือ กล้วยตานีด า กล้วยกินได้ลูกผสม เช่น กล้วยร้อยหวี กล้วยหักมุกเขียว กล้วยตีบ กล้วย
น้ าว้าขาว กล้วยน้ าว้าค่อม กล้วยน้ าว้าด า กล้วยพันธุ์ใหม่ เช่น กล้วยน้ าว้าปากช่อง 50 กล้วยไข่ก าแพงเพชร
กล้วยไข่เกษตรศาสตร์ 2 เป็นต้น
(6) พันธุ์น้อยหน่า ปลูกรวบรวมพันธุ์น้อยหน่าพื้นเมือง และสายพันธุ์ปรับปรุง ได้แก่
น้อยหน่าหนัง ฝ้ายเขียว ฝ้ายครั่ง ฝ้ายกลางดง ฝ้ายสีทอง เพชรปากช่อง และทุเรียนน้ า จัดท าเป็นแปลง
ขยายพันธุ์ ดูแลรักษา และสาธิตการจัดการดินและน้ าเพื่อเพิ่มผลผลิตในระบบเกษตรอินทรีย์ เพื่อใช้เป็นจุด
เรียนรู้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไป
(7) ปลูกรวบรวมพันธุ์ไม้ประจ าจังหวัดทั้ง 77 จังหวัด ไว้ในที่แห่งนี้ด้วย อาทิ สาธร
Millettia leucantha Kurz. ไม้ประจ าจังหวัดนครราชสีมา ประดู่บ้าน Pterocarpus indicus Willd. ไม้ประจ า
จังหวัดภูเก็ต ทองกวาว Butea moosperma Ktze ไม้ประจ าจังหวัดเชียงใหม่ จัน Diospyros decandra
ภำพที่ 6.9 งานผลิตพืชสมุนไพรสนับสนุนกลุ่มเกษตรกร Lour. ไม้ประจ าจังหวัดจันทบุรี หว้า Syzygium cumini (Linn.) Skeets. ไม้ประจ าจังหวัดเพชรบุรี เป็น
76 สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน
