Page 18 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ซึ่งในการบรรลุเป้าหมาย LDN ประกอบด้วย 3 ประการ ดังนี้
(1) หลีกเลี่ยงการเสื่อมโทรมของดินใหม่ที่จะเกิดขึ้นโดยการรักษาที่ดินที่มีอยู่เดิม

(2) ลดการเสื่อมโทรมของดินด้วยการน าหลักการจัดการดินอย่างยั่งยืนไปปฏิบัติ
ในขณะเดียวกันเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ สุขภาพของดิน และก าลังผลิตทาง
อาหาร
(3) เพิ่มความพยายามในการฟื้นฟูดินที่มีความเสื่อมโทรมให้กลับมามีผลิตภาพเช่นเดิม
1.5.2 การจัดท าเป้าหมายตัวชี้วัดความสมดุลของการจัดการทรัพยากรที่ดิน (Land Degradation

Neutrality: LDN) ในระดับโลก
การจัดท าเป้าหมายตัวชี้วัดความสมดุลของการจัดการทรัพยากรที่ดิน (Land Degradation
Neutrality: LDN) UNCCD ได้ก าหนดตัวชี้วัดที่จะใช้ในการประเมินสถานะความเสื่อมโทรมของที่ดินจาก 3

ตัวชี้วัด ประกอบด้วย
1) สิ่งปกคลุมที่ดิน และการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน (land cover and land use
change: LUC)
2) ผลิตภาพของที่ดิน (land productivity: LP) ซึ่งในระดับโลกก าหนดให้ใช้ NDVI เป็น

เครื่องมือในการวัดผลิตภาพการผลิตของที่ดิน โดยจัดชั้น (classes) ให้ทราบว่าพื้นที่ใดมีความเปลี่ยนแปลง
ผลิตภาพการผลิตที่ลดลง หรือมีความเสี่ยงต่อผลิตภาพการผลิตไม่เปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มขึ้น โดยพื้นที่ที่จัด
อยู่ในช่วงที่มีผลิตภาพการผลิตลดลง มีความเสี่ยงต่อปัญหาความเสื่อมโทรมของที่ดิน
3) การกักเก็บคาร์บอนอินทรีย์ในดิน (Soil Organic Carbon Stocks: SOC Stock)

ตัวชี้วัดทั้ง 3 ประเภท แบ่งระดับการได้มาซึ่งฐานข้อมูลออกเป็น 3 ระดับ คือ
Tier 1 = ระดับ Global scale (Default method) การได้มาซึ่งข้อมูลได้จากการใช้แบบจ าลอง
หรือจากการส ารวจระยะไกลในระดับหยาบ

Tier 2 = ระดับประเทศ การได้มาซึ่งข้อมูลเป็นข้อมูลจากสถิติระดับประเทศ หรือระดับลุ่มน้ า
Tier 3 = ระดับละเอียด การได้มาซึ่งฐานข้อมูลได้จากการส ารวจภาคสนาม
ภำพที่ 1.3 กรอบการจัดท าตัวชี้วัดความเสื่อมโทรมของที่ดิน ตามเป้าหมายที่ 15.3.1

ในขั้นแรกประเทศที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับข้อมูลตัวชี้วัดทั้ง 3 ประเภท ซึ่งเป็นข้อมูลในระดับโลก ที่มา: UNCCD (2016)
หรือ Global Scale (Tier1) เป็นข้อมูลจากปี ค.ศ. 2015 ย้อนหลังไป 10-15 ปี เพื่อใช้เป็นข้อมูลเส้นฐาน
อ้างอิง (baseline) ในการจัดท าเป้าหมาย LDN อย่างไรก็ตามหากประเทศใดมีข้อมูลที่มีความละเอียดกว่า 1.5.3 การจัดท าเป้าหมายตัวชี้วัดความสมดุลของการจัดการทรัพยากรที่ดิน (Land Degradation
ข้อมูลในระดับ Global Scale จะสามารถน าข้อมูลดังกล่าวมาใช้ในการวิเคราะห์จัดท าเป้าหมาย LDN ได้ Neutrality: LDN) ในประเทศไทย
ซึ่งจะน าไปประเมินพื้นที่ความเสื่อมโทรมของที่ดินในระดับประเทศ ประเมินความรุนแรงและสาเหตุของ ประเทศไทย ได้เข้าร่วมโครงการน าร่องในการพัฒนาศักยภาพของประเทศภาคีสมาชิก

ความเสื่อมโทรม น ามาสู่มาตรการในการแก้ไขปัญหาความเสื่อมโทรมของที่ดิน โดยเป้าหมาย LDN จะใช้ อนุสัญญา UNCCD เพื่อจัดท าเป้าหมายความสมดุลของการจัดการทรัพยากรที่ดิน (Land Degradation
เป็นตัวชี้วัดส าหรับตัวชี้วัดที่ 15.3 ตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG) ซึ่งในระยะเวลา 15 ปีหรือปี พ.ศ. Neutrality: LDN) และได้จัดท าแผนการด าเนินงาน LDN เพื่อขับเคลื่อนการจัดท าเป้าหมายความสมดุล
2573 (ค.ศ.2030) ผลจากการด าเนินมาตรการแก้ไขปัญหา จะน ามาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับข้อมูลในปีเส้น ของการจัดการทรัพยากรที่ดิน ในปี 2560 (LDN) ในขั้นตอนการจัดท าเป้าหมายและมาตรการจะ

ฐานอ้างอิง (baseline) เพื่อประเมินความส าเร็จของการจัดการความเสื่อมโทรมของที่ดิน ซึ่งจ าเป็นต้องคง ประกอบด้วยกิจกรรมหลักส าคัญ 4 กิจกรรม ได้แก่ การจัดท าข้อมูลพื้นฐาน (Baseline) เพื่อประเมิน
สถานะไม่ให้เกิดความเสื่อมโทรมของที่ดินเพิ่มขึ้น หรือที่เรียกว่า “no net loss” ซึ่งมีกรอบการจัดท า แนวโน้มความเสื่อมโทรม สภาพแวดล้อมที่เป็นตัวกระตุ้นความเสื่อมโทรมของที่ดิน และติดตามสถานะ
ตัวชี้วัดความเสื่อมโทรมของที่ดินตามเป้าหมายที่ 15.3.1 ดังภาพที่ 1.3 ความเสื่อมโทรมของที่ดิน การจัดท าเป้าหมาย และมาตรการในการจัดการที่ดินที่เหมาะสม เพื่ออนุรักษ์ ลด
ผลกระทบ และฟื้นฟูที่ดิน และเสนอข้อคิดเห็นด้านวิชาการในการก าหนดนโยบาย แนวทาง หลักเกณฑ์

6 สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

กรมพัฒนาที่ดิน