Page 14 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 14

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน




                      1.1.5 ควำมเสื่อมโทรมของดิน เป็นกระบวนการที่กล่าวถึงปรากฏการณ์ที่มนุษย์ชักน าให้                                    หญ้ามากเกินไป 680 ล้านเฮกแตร์ จากการจัดการทางการเกษตรที่ไม่เหมาะสม 550 ล้านเฮกแตร์ จากการ
               ประสิทธิภาพของดินลดลงในการรองรับการด าเนินกิจกรรมของมนุษย์ทั้งในปัจจุบัน และอนาคต                                         ท าเป็นไม้ฟืนเพื่อเป็นแหล่งพลังงาน 137 ล้านเฮกแตร์ และจากการท าเป็นแหล่งอุตสาหกรรมและเป็นเมือง

               (Oldeman et.al., 1991)                                                                                                    19.5 ล้านเฮกแตร์
                      จากนิยามความเสื่อมโทรมของดินและที่ดินที่กลาวข้างตน สามารถสรุปไดวา ความเสื่อมโทรมของ                                       นอกจากนี้ FAO (2013) ยังรายงานเพิ่มเติมว่าประชากรโลกในปี 2000 มีทั้งสิ้น 6.12 พันล้านคน
               ทรัพยากรดินคือ การลดลงของศักยภาพของทรัพยากรดินที่เกิดขึ้นจากกระบวนการทางธรรมชาติหรือ                                      และในปี 2009 มีประชากรเพิ่มขึ้นเป็น 6.82 พันล้านคน เมื่อน ามาเปรียบเทียบกับพื้นที่การเกษตรทั้งหมดใน
               กิจกรรมของมนุษย์ สงผลกระทบตอการใชประโยชนที่ดินลดลงทั้งทางดานคุณภาพและปริมาณ                                               ช่วงเวลาเดียวกันพบว่า มีพื้นที่ทั้งสิ้น 4.94 และ 4.89 พันล้านเฮกเตอร์ จะเห็นว่าประชากรของโลกเพิ่มขึ้นร้อย
                                                                                                                                         ละ 11.4 แต่พื้นที่ท าการเกษตรกลับลดลงร้อยละ 1.1 ซึ่งหากแนวโน้มยังคงเป็นเช่นนี้อาจจะก่อให้เกิด

                      สถานการณ์ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดิน ทวีความรุนแรงขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วทุกภูมิภาคของ                              ปัญหาการขาดแคลนอาหารอย่างรุนแรงในอนาคต และถ้าช่องว่างระหว่างประชากรและพื้นที่การเกษตร
               โลกสาเหตุที่ส าคัญคือการเพิ่มขึ้นของจ านวนประชากรโลก ท าให้มีการขยายตัวของการใช้ทรัพยากรดินเพื่อ                          เพิ่มห่างมากขึ้น หลายส่วนของโลกจะต้องเผชิญกับวิกฤติความมั่นคงด้านอาหาร ดังนั้นเป็นโอกาสของ
               การผลิตอาหารอย่างรวดเร็วส่งผลให้ทรัพยากรดินและที่ดินเกิดความเสื่อมโทรม ปัญหาดังกล่าวนี้ยังเป็น                            ประเทศไทยที่มีพื้นที่ท าการเกษตรที่มีศักยภาพสูง และสามารถผลิตสินค้าเกษตรสู่ตลาดโลกได้ ประกอบกับ

               กุญแจส าคัญในการชี้วัดสิ่งแวดล้อมโลกอีกด้วย โครงการสิ่งแวดล้อมนานาชาติ (United Nations                                    หนึ่งในวาระแห่งชาติของไทยที่ส าคัญคือ การเป็นครัวของโลก ซึ่งสร้างมาจากแนวความคิดจากฟาร์มสู่โต๊ะ
               Environment Programme – UNEP, 1997) รายงานว่า ทั่วโลกมีพื้นที่ที่มีความเสื่อมโทรมของทรัพยากร                              อาหาร ที่จะพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารของไทย (government public relation Dept., 2006) อย่างไรก็
               ดิน 1.9 พันล้านเฮกแตร์ โดยอยู่ในทวีปเอเชีย – แปซิฟิกถึง 850 ล้านเฮกแตร์ ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 24 ของ                          ตามหากไม่สามารถที่จะปกป้องพื้นที่ที่มีศักยภาพสูงในการท าการเกษตรไว้ได้ การผลิตอาหารและสินค้า
               พื้นที่ทั้งภูมิภาค (ภาพที่ 1.1)                                                                                           เกษตรของไทยก็อาจจะอยู่ในภาวะวิกฤติเช่นเดียวกัน


                                                                                                                                         1.2 สถำนกำรณ์ควำมเสื่อมโทรมของทรัพยำกรดินโลก
                                                                                                                                                เกิดจากหลายสาเหตุ ซึ่งเป็นผลมาจากกิจกรรมของมนุษย์เป็นหลัก จากภาพที่ 1.2 แสดงให้เห็นได้
                                                                                                                                         ว่าทั่วโลกก าลังเผชิญกับสถานการณ์ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดิน โดยแต่ละภูมิภาคก็จะมีสาเหตุที่

                                                                                                                                         แตกต่างกันออกไป ส าหรับในทวีปเอเชีย 40 เปอร์เซ็นต์ มาจากปัญหาการตัดไม้ท าลายป่า 27 เปอร์เซ็นต์
                                                                                          Pacific                                        มาจากกิจกรรมทางการเกษตร 26 เปอร์เซ็นต์ มาจากการปล่อยให้สัตว์แทะเล็มพืชพรรณที่ปกคลุมหน้าดิน
                                                                                          Ocean
                                                                                                                                         มากเกินไป และ 6 เปอร์เซ็นต์ มาจากการน าไม้เชื้อเพลิงมาใช้ประโยชน์มากเกินไป




                       Pacific
                       Ocean
                                               Atlantic                 Indian
                                               Ocean                    Ocean










               ภำพที่ 1.1 ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินของโลก
               ที่มา: โครงการสิ่งแวดล้อมนานาชาติ (United Nations Environment Programme – UNEP,1997)


                      องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization – FAO)
               และโครงการสิ่งแวดล้อมนานาชาติ (United Nations Environment Programme – UNEP) ได้ประเมิน

               ความเสื่อมโทรมของที่ดินใหม่ในปี 2013 หลังจากมีการประเมินไว้ในปี 1990 และปี 2000 พบว่ามีความ                               ภำพที่ 1.2 สาเหตุของความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินในแต่ละภูมิภาค
               เสื่อมโทรมของที่ดินจากการตัดไม้ท าลายป่าเพิ่มขึ้นเป็น 580 ล้านเฮกแตร์ จากการปล่อยให้สัตว์แทะเล็ม                          ที่มา : Oldeman, et.al. (2001)


               2       สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

                       กรมพัฒนาที่ดิน
   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19