Page 336 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

ปริมาณธาตุอาหารหลัก ธาตุอาหารรอง จุลธาตุอาหาร และโลหะหนักในพืชผักและไม้ผลระยะเก็บเกี่ยว

ในพื้นที่การเกษตรศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ

ชัยสิทธิ์ วัฒนาวังจงสุข และ สุทธิ์เดชา ขุนทอง
สํานักวิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

การศึกษาการสะสมปริมาณธาตุอาหารหลัก ธาตุอาหารรอง จุลธาตุอาหาร และโลหะหนักของพืชผัก
และไม้ผลระยะเก็บเกี่ยว ในพื้นที่การเกษตรศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ ตําบลบ่อสลี อําเภอฮอด

จังหวัดเชียงใหม่ ดําเนินการระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2559 โดยทําการเก็บ
ตัวอย่างพืชผักและไม้ผล ได้แก่ ปวยเล้ง และ องุ่น ตามลําดับ ผลการศึกษา พบว่า พืชผักจะมีปริมาณธาตุ
อาหารหลักคือ ธาตุไนโตรเจน และโพแทสเซียมโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในส่วนของใบและต้นมากกว่าในราก ยกเว้น
ปริมาณธาตุฟอสฟอรัส โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับร้อยละ 5.06 และ 6.17 ตามลําดับ ธาตุอาหารรอง คือ แคลเซียม

แมกนีเซียม และกํามะถันโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในใบและต้นมากกว่าในราก โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับร้อยละ
0.81, 1.16 และ 0.29 ตามลําดับ ส่วนจุลธาตุอาหาร คือ ธาตุเหล็ก แมงกานีส และทองแดงโดยเฉลี่ยสะสมอยู่
ในรากมากกว่าในใบและต้น ยกเว้นปริมาณธาตุสังกะสี โดยมีค่าเฉลี่ยสะสมสูงสุดเท่ากับ 1,354.43, 197.14
และ 21.29 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลําดับ ส่วนธาตุโลหะหนักในพืชผัก คือ สารหนู แคดเมียม โครเมียม และ

ตะกั่วโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในรากมากกว่าในใบและต้น โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 3.88, 0.56, 3.49 และ 1.93
มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลําดับ ซึ่งปริมาณสารหนู และโครเมียมมีค่าเกินกว่าค่ามาตรฐานของโลหะหนักที่
ยอมรับได้ในพืชผัก (มากกว่า 3 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) และในส่วนของใบและต้นผักที่ใช้บริโภคนั้น พบว่า มีธาตุ
โลหะหนักไม่เกินค่ามาตรฐานที่ยอมรับได้

จากการศึกษาการสะสมปริมาณธาตุอาหารในไม้ผล พบว่า ธาตุไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม
แคลเซียม แมกนีเซียม และกํามะถันโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในใบองุ่นมากกว่าส่วนอื่นๆ โดยเฉลี่ยมีค่าสูงสุดเท่ากับ
ร้อยละ 2.54, 0.19, 1.37, 1.98, 0.35 และ 0.30 ตามลําดับ สําหรับจุลธาตุอาหาร พบว่า ธาตุเหล็กโดยเฉลี่ย

สะสมอยู่ที่ผลมากกว่าส่วนอื่นๆ โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 1,569.50 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลําดับ ส่วนธาตุ
แมงกานีส สังกะสี และทองแดงโดยเฉลี่ยจะสะสมอยู่ที่ใบมากกว่าส่วนอื่นๆ โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 995.11,
138.94 และ 12.33 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลําดับ ส่วนธาตุโลหะหนัก พบว่า มีปริมาณโครเมียมโดยเฉลี่ย
สะสมอยู่ในผลองุ่น โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 3.94 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และปริมาณตะกั่วโดยเฉลี่ยสะสมอยู่
ในใบองุ่นโดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 1.14 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม แต่ไม่พบสารหนูและแคดเมียมในเปลือกองุ่น

และน้ําองุ่น ตามลําดับ

300