Page 270 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การประยุกต์ใช้ไอโซโทปเทคนิคในการศึกษาประสิทธิภาพของการใส่ปุ๋ยเพื่อการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ใน
พื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย
Application of Isotope Technique in Fertilizer Use Efficiency Study for Maize Plantation

in the Central of Thailand
สุรชัย สุวรรณชาติ ศักดา รักชนะ แล ะศิริวรรณ แดงภักดี
สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 1 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

การประยุกต์ใช้ไอโซโทปเทคนิคในการศึกษาประสิทธิภาพของการใส่ปุ๋ยเพื่อการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์
ในพื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย ดําเนินการทดลองเมื่อปี พ.ศ. 2557 ณ สถานีพัฒนาที่ดินสระบุรี เลขที่ 36
หมู่ 8 ตําบลพุกร่าง อําเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี วางแผนการทดลองแบบ Randomized Complete
Block Design : RCBD ประกอบด้วย 3 ซ้ํา 5 วิธีการ ดังนี้ 1. แปลงควบคุม 2. วิธีปฏิบัติของเกษตรกร 3. ใส่

ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง 4. ใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน และ 5. ใส่ปุ๋ยตามโปรแกรมปุ๋ย รายแปลง ผลการ
ทดลองพบว่า ค่าความเป็นกรดเป็นด่างลดลงเล็กน้อย pH จากระหว่าง 7.27 - 7.45 เป็น 7.18 - 7.43 ปริมาณ
อินทรียวัตถุลดลงเล็กน้อย จากระหว่าง 2.05 - 2.57 เป็น 2.37 - 2.46 เปอร์เซ็นต์ ปริมาณไนโตรเจนลดลง

เล็กน้อยจากระหว่าง 0.0333 - 0.1246 เป็น ระหว่าง 0.0 - 0.05 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ปริมาณฟอสฟอรัสลดลง
เล็กน้อยจากระหว่าง 1.5 -8.25 เป็น ระหว่าง 1.00 - 3.75 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และปริมาณโพแทสเซียม
ลดลงเล็กน้อยจากระหว่าง 202.5 - 386.5 เป็น ระหว่าง 178.50 - 699.00 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ความสูงของ
ข้าวโพดไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ กล่าวคือ การใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินทําให้ข้าวโพดสูงสุด 179.24

เซนติเมตร รองลงมา คือ การใส่ปุ๋ยตามโปรแกรมปุ๋ยรายแปลงและการใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง ข้าวโพดมีความ
สูง 175.14 และ 171.2 เซนติเมตร ตามลําดับ น้ําหนักเมล็ดข้าวโพดเฉลี่ย 2 ปี พบว่า การปุ๋ยอินทรีย์
คุณภาพสูง ข้าวโพดให้น้ําหนักผลผลิตเมล็ดสูงสุด 850.92 กิโลกรัมต่อไร่ รองลงมาคือ การใส่ปุ๋ยเคมีตามค่า
วิเคราะห์ดิน และการใส่ปุ๋ยตามโปรแกรมปุ๋ยรายแปลง ข้าวโพดให้น้ําหนักเมล็ดเฉลี่ย เท่ากับ 842.98 และ

814.44 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลําดับ ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ เฉลี่ย 2 ปี พบว่า การใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง
ข้าวโพดให้ผลตอบแทนสูงสุด 3,351.15 บาทต่อไร่ รองลงมาคือการใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน และใส่ปุ๋ย
ตามโปรแกรมปุ๋ยรายแปลง ข้าวโพดให้ผลตอบแทน 3,313.39 และ 3,015.87 บาทต่อไร่ ตามลําดับ สําหรับ
การประยุกต์ใช้ไอโซโทปเทคนิคในการศึกษาประสิทธิภาพของการใส่ปุ๋ยเพื่อการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ใช้มวล

ชีวภาพของข้าวโพด 3 ตํารับ คือ วิธีปฏิบัติของเกษตรกร วิธีใส่ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดิน และใส่ปุ๋ยตาม
โปรแกรมปุ๋ยรายแปลง โดยพบว่า มวลชีวภาพของข้าวโพด โดยฉลี่ย เท่ากับ 1,401.98 1,640.99 และ
1,279.00 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลําดับ ซึ่งนําไปคํานวณประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยสําหรับปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต่อไป

239