Page 275 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การปรับปรุงบํารุงดินด้วยการไถกลบตอซังร่วมกับปุ๋ยพืชสดในศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดิน ตําบลหนองสีดา

อําเภอหนองแซง จังหวัดสระบุรี
Soil Improvement of Rice Stubble Incorporation with Green Manures in Land
Development Learning Nong Sida Center, Nong Saean, Saraburi

น้ําฝน อิสระ
สถานีพัฒนาที่ดินสระบุรี สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 1 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

พื้นที่การเกษตรทั้งหมดของตําบลหนองสีดา อําเภอหนองแซง จังหวัดสระบุรี จําแนกเป็นกลุ่มชุดดินที่
4 เนื้อดินเป็นดินเหนียวเกิดจากตะกอนลําน้ําที่มีอายุยังน้อย ปฏิกิริยาดินเป็นกลางถึงเป็นด่าง การระบายน้ํา
ค่อนข้างเลว ความอุดมสมบูรณ์ต่ํา โครงสร้างดินแน่นทึบ ดินแห้งแข็งและแตกระแหง ทําให้ไถพรวนยาก ขาด
แคลนน้ําในฤดูแล้งและน้ําท่วมขังในฤดูฝน ทําความเสียหายกับพืชที่ไม่ชอบน้ํา

จากปัญหาที่พบในพื้นที่ตําบลหนองสีดา จึงได้นําเทคโนโลยีของกรมพัฒนาที่ดินเข้ามาใช้แก้ไขปัญหา
ได้แก่ การไถกลบตอซังร่วมกับปุ๋ยพืชสดและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา 25 กิโลกรัมต่อไร่ และผลิตภัณฑ์
กรมพัฒนาที่ดิน เช่น ปุ๋ยหมัก จากสารเร่ง พด.1 น้ําหมักชีวภาพ จากสารเร่ง พด.2 น้ําหมักสมุนไพรไล่แมลง
จากสารเร่งพด.7 และหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ํา

ผลการจัดการในนาข้าว แปลงไถกลบตอซังร่วมกับปุ๋ยพืชสดและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา 25
กิโลกรัมต่อไร่ทําให้ปริมาณอินทรียวัตถุ (%OM) เพิ่มขึ้นจากเดิม 0.78 เป็น 1.31 เปอร์เซ็นต์ ส่วนปริมาณธาตุ
ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ มีปริมาณมากขึ้นจากเดิม 1 เป็น 2 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ปริมาณธาตุโพแทสเซียมที่
เป็นประโยชน์ หลังการปลูกข้าวมีปริมาณลดลงจาก 36 เป็น 30 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ในขณะที่วิธีเกษตรกรไม่ไถ

กลบตอซังแต่ใช้ปุ๋ยเคมี 16-20-0 30 กิโลกรัมต่อไร่ และ 46-0-0 30 กิโลกรัมต่อไร่ มีปริมาณอินทรียวัตถุ
(%OM) ลดลงจากเดิม 0.80 เปอร์เซ็นต์ เป็น 0.67 เปอร์เซ็นต์ ส่วนปริมาณธาตุฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ มี
ปริมาณ เท่าเดิม คือ 1 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ปริมาณธาตุโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ หลังการปลูกข้าวมี

ปริมาณลดลงจาก 30 เป็น 12 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม
ผลการเปรียบเทียบแปลงที่ไถกลบตอซังร่วมกับปุ๋ยพืชสดและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา 25 กิโลกรัม
ต่อไร่ได้ผลผลิตน้อยกว่าวิธีเกษตรกรซึ่งไม่ไถกลบตอซังแต่ใช้ปุ๋ยเคมี 16-20-0 อัตรา 30 กิโลกรัมต่อไร่ และ
46-0-0 อัตรา 30 กิโลกรัมต่อไร่ อยู่จํานวน 50 กิโลกรัมต่อไร่ แต่เมื่อเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายในการปลูกข้าว
วิธีเกษตรกร มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าวิธีไถกลบตอซังร่วมกับปุ๋ยพืชสดและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา 25 กิโลกรัมต่อ

ไร่ จํานวน 1,223 บาทต่อไร่ จึงทําให้วิธีไถกลบตอซังร่วมกับปุ๋ยพืชสดและปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงอัตรา
25 กิโลกรัมต่อไร่ มีรายได้สูงกว่าวิธีเกษตรกร จํานวน 788 บาทต่อไร่

244