Page 227 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

จากผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรที่ให้สัมภาษณ์ได้รับความรู้ ค าแนะน า เกี่ยวกับการดูแลรักษาแหล่ง
น้ าในไร่นาและการจัดการดินจากเจ้าหน้าที่จากกรมพัฒนาที่ดินและน าไปปฏิบัติในด้านต่างๆ เช่น การดูแล

รักษาแหล่งน้ า การป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน การดูแลรักษาคุณภาพ และการจัดการดินเพื่อปลูกพืช

เศรษฐกิจ เป็นต้น ทั้งนี้ เมื่อศึกษาข้อมูลทั่วไปด้านเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงผลตอบแทนและความคุ้มค่าทาง
เศรษฐกิจของเกษตรกร มีรายละเอียดดังนี้

จังหวัดเชียงใหม่ (สระน้ าในพื้นที่ลุ่ม)
เกษตรกรใช้น้ าจากสระน้ าในไร่นากับพื้นที่การเกษตรเฉลี่ยครัวเรือนละ 7.25 ไร่/บ่อ พืชเศรษฐกิจที่

เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมปลูก ได้แก่ ข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 และพุทรานมสด ส่วนพืชผักสวนครัวอื่นๆ นั้น
เกษตรกรนิยมปลูกไว้บริเวณขอบบ่อ เพื่อใช้บริโภคในครัวเรือนเท่านั้น ไม่ได้น าไปจ าหน่ายเป็นรายได้

ของเกษตรกรแต่อย่างใด ทั้งนี้ สามารถแสดงถึงรายได้จากการปลูกพืชเศรษฐกิจในท้องถิ่นที่ใช้ประโยชน์จากสระ

น้ าฯ หลังหักค่าใช้จ่ายได้ดังต่อไปนี้
1) ข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 เกษตรกรใช้พื้นที่นาในการปลูกข้าวเหนียว เฉลี่ยครัวเรือนละ 2.83 ไร่ ได้

ผลผลิตเฉลี่ยไร่ละ 560.00 กิโลกรัม มีมูลค่าผลผลิตเฉลี่ยไร่ละ 7,345.00 บาท คิดเป็นมูลค่าผลผลิตเหนือ
ต้นทุนที่เป็นเงินสดเฉลี่ยไร่ละ 4,765.00 บาท ส าหรับผลผลิตเกษตรกรส่วนใหญ่เก็บไว้ส าหรับบริโภคใน

ครัวเรือนที่เหลือน าไปจ าหน่าย เมื่อเปรียบเทียบรายได้หลังการมีบ่อน้ ากับปีการผลิตที่ผ่านมา ท าให้เกษตรกรมี

รายได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 10.00
2) พุทรานมสด เกษตรกรใช้พื้นที่ในการปลูกเฉลี่ยครัวเรือนละ 4.42 ไร่ ได้ผลผลิตเฉลี่ยไร่ละ

1,200.00 กิโลกรัม มีมูลค่าผลผลิตเฉลี่ยไร่ละ 24,000.00 บาท คิดเป็นมูลค่าผลผลิตเหนือต้นทุนที่เป็นเงินสด

เฉลี่ยไร่ละ 12,490.74 บาท ส าหรับผลผลิตเกษตรกรทั้งหมดน าไปจ าหน่าย เมื่อเปรียบเทียบรายได้หลังการมี
บ่อน้ ากับปีการผลิตที่ผ่านมา ท าให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 10.00

โดยสรุปแล้วเกษตรกรมีรายได้จากการผลิตพืชคิดเป็นมูลค่าเหนือต้นทุนที่เป็นเงินสดรวมทั้งสิ้นเฉลี่ย

ครัวเรือนละ 53,274.26 บาท
ในด้านการใช้ประโยชน์จากบ่อน้ าเพื่อเลี้ยงสัตว์นั้น เกษตรกรสามารถสร้างรายได้จากการเลี้ยงปลา

หมอเทศและปลาทับทิมเพื่อการค้า โดยพบว่าเกษตรกรมีรายได้เฉลี่ยครัวเรือนละ 20,000.00 บาท/รอบ ซึ่งใน
1 ปี เกษตรกรเลี้ยงปลาจ านวน 2 รอบ โดยใช้ระยะเวลาการเลี้ยงเฉลี่ย 5 เดือน/รอบ คิดเป็นต้นทุนในการเลี้ยง

ปลาทับทิมเฉลี่ยครัวเรือนละ 15,060.56 บาท ดังนั้นเมื่อหักค่าใช้จ่ายแล้ว เกษตรกรมีก าไรจากการขายปลา

ทับทิมเฉลี่ยครัวเรือนละประมาณ 4,939.44 บาท
ส าหรับรายได้อื่นๆ นอกภาคเกษตร เกษตรกรมีรายได้รวมเฉลี่ยครัวเรือนละ 10,961.62 บาท โดย

รายได้ส่วนใหญ่เป็นรายได้จากการรับจ้างทั่วไป คิดเป็นร้อยละ 68.95 ของรายได้นอกภาคเกษตร ทั้งหมด
กล่าวโดยสรุป เกษตรกรมีรายได้รวมเฉลี่ยครัวเรือนละ 84,235.88 บาท ซึ่งเมื่อพิจารณาใน

รายละเอียดแล้วพบว่ารายได้หลักเป็นรายได้จากภาคการเกษตรเฉลี่ยครัวเรือนละ 53,274.26 บาท หรือคิดเป็น

200