Page 229 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

5) ผักสวนครัว (มะเขือเจ้าพระยา พริกขี้หนู โหระพา ผักชี) เกษตรกรใช้พื้นที่ขอบบ่อและบริเวณ
ข้างเคียงในการปลูกผักสวนครัวเพื่อเสริมรายได้และเพื่อบริโภค เฉลี่ยครัวเรือนละ 0.30 ไร่ ได้ผลผลิตเฉลี่ยไร่

ละ 240.00 กิโลกรัม มีมูลค่าผลผลิตเฉลี่ยไร่ละ 3,855.00 บาท คิดเป็นมูลค่าผลผลิตเหนือต้นทุนที่เป็นเงินสด

เฉลี่ยไร่ละ 2,595.00 บาท ส าหรับผลผลิตเกษตรกรส่วนใหญ่น าไปจ าหน่าย ที่เหลือใช้ส าหรับบริโภคใน
ครัวเรือน เมื่อเปรียบเทียบรายได้หลังการมีบ่อน้ ากับปีการผลิตที่ผ่านมา ท าให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ย

ร้อยละ 15.00
โดยสรุปแล้วเกษตรกรมีรายได้จากการผลิตพืชคิดเป็นมูลค่าเหนือต้นทุนที่เป็นเงินสดรวมทั้งสิ้นเฉลี่ย

ครัวเรือนละ 110,397.14 บาท

ในด้านการใช้ประโยชน์จากบ่อน้ าเพื่อเลี้ยงสัตว์นั้น เกษตรกรเลี้ยงปลานิลและปลาตะเพียน (ปีแรก)
เพื่อบริโภคในครัวเรือนและเพื่อสร้างรายได้เสริมอีกด้วย

ส าหรับรายได้อื่นๆ นอกภาคเกษตร เกษตรกรมีรายได้รวมเฉลี่ยครัวเรือนละ 25,304.55 บาท โดย

รายได้ส่วนใหญ่เป็นรายได้จากการรับจ้างทั่วไป คิดเป็นร้อยละ 53.37 ของรายได้นอกภาคเกษตรทั้งหมด
กล่าวโดยสรุป เกษตรกรมีรายได้รวมเฉลี่ยครัวเรือนละ 135,701.69 บาท ซึ่งเมื่อพิจารณาใน

รายละเอียดแล้วพบว่ารายได้หลักเป็นรายได้จากภาคการเกษตรเฉลี่ยครัวเรือนละ 110,397.14 บาท หรือคิด
เป็นร้อยละ 81.35 ของรายได้ทั้งหมด เมื่อเปรียบเทียบรายได้หลังการมีสระน้ ากับปีการผลิตที่ผ่านมา ท าให้

เกษตรกรมีรายได้ในภาคการเกษตรเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.22

เกษตรกรมีค่าใช้จ่ายในการครองชีพเฉลี่ยครัวเรือนละ 130,525.38 บาท โดยค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่เกิน
กว่าครึ่งมาจากภาระหนี้สินที่เกษตรกรกู้เพื่อน ามาใช้ในการลงทุน และน ามาใช้จ่ายในครัวเรือน หรือคิดเป็น

ร้อยละ 65.25 ของค่าใช้จ่ายในการครองชีพทั้งหมด เมื่อน ารายได้หักด้วยค่าใช้จ่ายทั้งหมดแล้วพบเกษตรกร
ส่วนใหญ่ไม่มีเงินออมเหลือเก็บ

เกษตรกรมีหนี้สินเฉลี่ยถึงครัวเรือนละ 124,954.55 บาท โดยหนี้สินส่วนใหญ่กู้ยืมจาก ธกส. คิดเป็น

ร้อยละ 70.21 ของหนี้สินทั้งหมด โดยเกษตรกรน าไปลงทุนทางการเกษตรและซื้อสินทรัพย์ในครัวเรือนซึ่ง
ขนาดของหนี้สินนี้มูลค่าสูงกว่าขนาดของหนี้สินของเกษตรกรในจังหวัดเชียงใหม่ ปีการผลิต 2556/57 ซึ่งมี

หนี้สินโดยเฉลี่ยครัวเรือนละ 95,990.88 บาท (ส านักงานเศรษฐกิจการเกษตร)

จังหวัดล าปาง (สระน้ าในพื้นที่ลุ่ม)

เกษตรกรใช้น้ าจากสระน้ าในไร่นากับพื้นที่การเกษตรกรเฉลี่ยครัวเรือนละ 4.75 ไร่/บ่อ พืชเศรษฐกิจ

ที่เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมปลูก ได้แก่ ข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 หญ้าเนเปียร์ (ส าหรับเลี้ยงโคเนื้อ) และผักสวนครัวที่
สร้างรายได้ ได้แก่ มะเขือเจ้าพระยา พริกชี้ฟ้า เป็นต้น ส่วนพืชอื่นเกษตรกรปลูกไว้เพื่อบริโภคในครัวเรือน

ทั้งนี้สามารถแสดงถึงรายได้จากการปลูกพืชเศรษฐกิจในท้องถิ่นที่ใช้ประโยชน์จากสระน้ าฯ หลังหักค่าใช้จ่ายได้

ดังต่อไปนี้

202