Page 191 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การทดสอบอัตราการใช้ปูนควบคู่กับการใช้น้ าชะล้างความเป็นกรดส าหรับการปลูกข้าวในดินเปรี้ยวจัด
(ชุดดินรังสิต)

Study on Rate of Lime Application with Acidity Leaching

by Water for Growing Rice In the Acid Sulfate Soil (Rangsit Series)

กัญจน์รัชต์ ลชิตาวงศ์ ขวัญหทัย ปั้นศรี ศิริวรรณ แดงภักดี และมงคล ชัยหมากสุข
Kanjarat Lachitavong Kwanhatai Punsri Siriwan Dangpakdi
and Mongkol Chaimaksuk

ส านักงานพัฒนาที่พัฒนาที่ดินเขต 1 กรมพัฒนาที่ดิน
Land Development Regional Office 1, Land Development Department, Pathum Thani province

บทคัดย่อ

การศึกษาอัตราการใส่ปูนควบคู่กับการใช้น้ าชะล้างความเป็นกรด ส าหรับการปลูกข้าวในดินเปรี้ยว
ชุดดินรังสิต ได้ด าเนินการในพื้นที่โครงการศึกษาทดลองการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวอันเนื่องมาจากพระราชด าริ

ในที่ดินมูลนิธิชัยพัฒนา อ าเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก ระหว่างปี 2556-2557 โดยวางแผนการทดลองแบบ
Randomized complete block design มี 4 ต ารับการทดลอง จ านวน 4 ซ้ า ต ารับไม่ใส่ปูน การใส่ปูนโดโลไมท์

อัตรา 700 1,500 และ 2,200 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับการใช้น้ าชะล้างทุก 15 วัน แล้วปลูกข้าวพันธุ์ กข.41 โดย

วิธีการปักด าข้าว วันที่ 20 สิงหาคม 2557 เก็บเกี่ยว วันที่ 3 ธันวาคม 2557 การใส่ปุ๋ยเป็นชนิดและอัตรา
เดียวกันทุกต ารับการทดลอง กล่าวคือ ใส่ปุ๋ยสูตร 16-20-0 อัตรา 25 กิโลกรัมต่อไร่ หลังปักด า 25 วัน และใส่

สูตร 46-0-0 อัตรา 12.5 กิโลกรัมต่อไร่ ช่วงข้าวตั้งท้อง
ผลการทดลองปีที่ 1 สรุปได้ดังนี้ ต ารับไม่ใส่ปูนร่วมกับการขังน้ าทุก 15 วัน พบว่า ค่าความเป็นกรด-

ด่างขอดินเพิ่มขึ้นเล็กน้อย จาก pH 3.3 เป็น 3.6 ดินเป็นกรดรุนแรงมาก ค่าความเป็นกรด-ด่าง ไนโตรเจน

ฟอสฟอรัส และอินทรียวัตถุในดิน ธาตุที่เป็นพิษ คือ เหล็ก อลูมินัม และแมงกานีส มีค่าสูงมากและให้ผล
แตกต่างอย่างมีนัยส าคัญยิ่งทางสถิติกับการใส่ปูนโดโลไมท์อัตรา 700 1,500 และ 2,200 กิโลกรัมต่อไร่

แคลเซียมและแมกนีเซียม เพิ่มขึ้นตามอัตราการใส่ปูน

การใส่ปูนอัตราต่างๆ ร่วมกับการขังน้ า ท าให้ pH ของน้ าเพิ่มขึ้น แต่ pH อยู่ในระดับที่ไม่เหมาะสมกับ
การปลูกข้าว อลูมินัมในน้ ามีการละลายออกมาในน้ าลดลงแต่อยู่ในระดับที่เป็นพิษต่อพืช ซัลเฟต เหล็ก และ

แมงกานีสพบน้อยมากก่อนมีการระบายน้ าทุกครั้งซึ่งอยู่ในระดับไม่เป็นพิษต่อพืช และเมื่อพิจารณาการใส่ปูน

อัตราต่างๆ ร่วมกับการขังน้ า ท าให้ธาตุเป็นพิษในดิน คือ อลูมินัม เหล็ก ซัลเฟต และแมงกานีส ปริมาณลดลง
ต ารับการทดลองไม่ใส่ปูนแต่ใช้น้ าชะล้าง ข้าวมีการเจริญเติบโตน้อยที่สุด โดยพบว่า มีการแตกกอน้อย

มาก ส าหรับต ารับการทดลองใส่ปูนอัตราการเจริญเติบโตใกล้เคียงกันและไม่แตกต่างกันทางสถิติ ส าหรับ
ผลผลิตของแปลงที่ไม่ใส่ปูนได้ผลผลิตต่ าสุด คือ 17.38 กิโลกรัมต่อไร่ และต ารับการทดลองที่มีการใส่ปูนอัตรา

700 1,500 และ 2,200 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ผลผลิต 252.56 304.50 และ 303.83 กิโลกรัมต่อไร่ ตามล าดับ

ดังนั้น การใส่ปูนโดโลไมท์ อัตรา 1,500 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับการขังน้ า ทุก 15 วัน ท าให้ผลผลิตข้าวสูงสุด
และไม่แตกต่างทางสถิติกับการใส่ปูนโดโลไมท์อัตรา 2,200 กิโลกรัมต่อไร่

166