Page 300 - รายงานการจัดการทรัพยากรดินเพื่อการปลูกพืชเศรษฐกิจหลักตามกลุ่มชุดดิน เล่มที่ 1 ดินบนพื้นที่ราบต่ำ

286

กันนั้น มีเกลือซัลเฟต เชน แมกนีเซียมซัลเฟต โซเดียมซัลเฟต โพแทสเซียมซัลเฟต และเหล็กซัลเฟตปะปน

มาดวย ตอมาซัลเฟตในตะกอนดินมีการเปลี่ยนแปลงตามลําดับดังนี้คือ 1) ถูกรีดิวสโดยกิจกรรมของ
จุลินทรีย กลายเปนไฮโดรเจนซัลไฟด(H S)หรือแกสไขเนา 2) ไฮโดรเจนซัลไฟดทําปฏิกิริยากับเหล็ก เกิดเปน
2
แรไพไรต (FeS ) และ 3) เมื่อดินอยูในสภาพแหงหรือไมมีน้ําขังแรไพไรตจะถูกออกซิไดส ในที่สุดจะได
2
สารประกอบโพแทสเซียม และเหล็กไฮดอกซีซัลเฟตหรือที่เรียกวาจาโรไซต (jarosite) ซึ่งมีสีเหลือฟางขาว

และไดกรดซัลฟวริก (H SO )หรือกรดกํามะถัน ออกมาดวย จึงเปนสาเหตุทําใหดินเปนกรดจัดหรือเปรี้ยวจัด
2
4
มีคาพีเอช(pH)ต่ํากวา 4.5 สภาพกรดระดับนี้มีผลกระทบตอการละลายของสารประกอบในดินหลายชนิด
ดังตอไปนี้

5.1.1 อะลูมิเนียมไอออน เมื่อดินมี พีเอชต่ํากวา 4.5 สารประกอบของอะลูมิเนียมจะแตกตัวงาย

จึงมีอะลูมิเนียมไอออนในสารละลายดินปริมาณมาก หากเซลลรากดูดไอออนนี้เขาไปสะสมไวมาก จะมีผล

ยับยั้งการแบงตัวของเซลล ทําใหรากพืชไมเจริญเติบโต และระบบรากไมพัฒนา เมื่อสารละลายดินมี

อะลูมิเนียมไอออนเพียง 1-2 มิลลิกรัม/ลิตร ก็มากพอที่จะเปนพิษตอรากพืชแลว นอกจากนี้การละลายของ
สารประกอบอะลูมิเนียมจะสูงขึ้นเมื่อพีเอชของดินลดลง กลาวคือเมื่อพีเอชของดินลดลงเพียง 1 หนวย

อะลูมิเนียมไอออนในสารละลายดินจะเพิ่มขึ้นประมาณ 10 เทา

5.1.2 เหล็กไอออน แมวาเหล็กจะเปนธาตุอาหารพืช แตถาดินมีเหล็กที่ละลายไดมากกวา 100

มิลลิกรัม/กิโลกรัม ก็อาจยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชได โดยปรกติเมื่อพีเอชของดินลดลง การละลายของ
สารประกอบเหล็กในดินจะสูงขึ้น ดังนั้นความเขมขนของเหล็กไอออนในดินกรดจัดหรือเปรี้ยวจัด อาจสูงจน

เปนพิษ หรือมีผลยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชหลายชนิด

5.1.3 ไฮโดรเจนซัลไฟด หรือแกสไขเนา เกิดขึ้นมากในดินเปรี้ยวจัดที่อยูในสภาพน้ําขัง หากมีแกสนี้

มากอาจทําใหรากพืชเนาตาย หรือออนแอและเกิดโรคไดงาย สําหรับตนขาวที่มีอายุนอยจะไดรับผลกระทบ
จากแกสไฮโดรเจนซัลไฟดมากกวาตนขาวที่อายุมาก

5.1.4 คารบอนไดออกไซด ในดินเปรี้ยวจัดมักจะมีแกสนี้สะสม เนื่องจากการสลายตัวของ

อินทรียวัตถุในดิน โดยจะมีมากในชวงแรกๆ หลังจากดินถูกน้ําขัง ถามีแกสนี้ปริมาณมากเกินไปในดิน จะทํา

ใหรากดูด น้ําและธาตุอาหารไดนอยลง

5.1.5 ฟอสฟอรัส ในดินเปรี้ยวจัดฟอสฟอรัสจะถูกตรึงใหอยูในรูปที่ไมประโยชนตอพืชมากขึ้น ทั้งนี้
เนื่องจากพีเอชของดินกลุมนี้ต่ํามาก เหล็กและอะลูมิเนียมในสารประกอบตางๆจะละลายออกมาเปน

ไอออนในสารละลายดินมากดวย ไอออนดังกลาวจะทําปฏิกิริยากับฟอสเฟตไอออน ไดสารประกอบ

ฟอสเฟตที่ละลายยากและไมเปนประโยชนตอพืช เปนเหตุใหพืชขาดฟอสฟอรัส

5.2 น้ําทวม เนื่องจากกลุมชุดดินที่ 10 เกิดในบริเวณที่ราบลุม น้ําจึงทวมขังในฤดูฝน 4-6 เดือนใน

รอบป จึงเปนอุปสรรคในการปลูกพืชไร ไมยืนตน ไมผลและพืชผัก สวนใหญจึงใชในการทํานาหวาน