Page 54 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

4.2.2 ธาตุอาหารรอง 4.2.3 ธาตุอาหารเสริม

ธาตุอาหารรอง หมายถึง ธาตุอาหารพืชที่ต้องการปริมาณมาก แต่ในดินทั่วไปมักมีเพียงพอ ต่อความต้องการ ตาราง แสดงธาตุอาหารเสริม
ของพืช ได้แก่ ธาตุแคลเซียม (Ca) ธาตุแมกนีเซียม (Mg) และธาตุกำมะถัน (S) ธาตุอาหารพืช ประโยชน์ อาการพืชเมื่อขาดธาตุอาหาร/ มีธาตุอาหารมากเกินไป

3) ธาตุอาหารเสริม

ตาราง แสดงธาตุอาหารรอง ธาตุเหล็ก - มีบทบาทสำคัญในกระบวนการ - ใบอ่อนเล็กผิดปกติ มีสีเหลืองซีด เส้นใบมีสีเขียวและ
(Iron : Fe) สังเคราะห์คลอโรฟิลล์ เป็น ตายจากยอดลงมา โดยที่ใบล่างยังเขียวอยู่ ปลายรา
ธาตุอาหารพืช ประโยชน์ อาการพืชเมื่อขาดธาตุอาหาร/ มีธาตุอาหารมากเกินไป
2) ธาตุอาหารรอง ส่วนประกอบของเอนไซม์หลาย กบวม การเจริญเติบโตของรากลดลงและเปลี่ยนเป็น

ธาตุแคลเซียม - เป็นส่วนประกอบของผนังเซลล์ - ใบอ่อนบิดเบี้ยว เหี่ยวย่น ขอบใบม้วนและขาดเป็น ชนิด ช่วยในการดูดธาตุอาหาร สีน้ำตาล ผลเล็กผิดปกติ ผิวผลไม่สวยและแห้งเกรียม
อื่นๆ และเร่งปฏิกิริยาใน - หากมีธาตุเหล็กในดินมาก จะเป็นพิษมากในช่วงแรก
(Calcium : Ca) ช่วยในการแบ่งเซลล์ สร้างเชื่อม ริ้วๆ มีจุดสีน้ำตาล ตามขอบใบ ยอดอ่อนแห้งตาย
ผนังเซลล์ให้ติดกัน ช่วยเคลื่อนย้าย ตายอดไม่เติบโต ผลแตก และรากสั้น กระบวนการหายใจ และ ของการเจริญเติบโต ใบล่างมีจุดสีน้ำตาลโดยเริ่มจาก
โปรตีน การทำงานของเอนไซม์ - หากมีธาตุแคลเซียมมากไปจะเป็นพิษในกรณีที่ดินเป็น สังเคราะห์ด้วยแสง ปลายใบ การเติบโตของใบและรากลดลง

หลายชนิดที่เกี่ยวข้องกับการสร้าง ดินด่างปานกลางถึงเป็นด่างจัดหรือใช้วัสดุปูนมาก รากเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ยับยั้งความเป็นประโยชน์
ผลและเมล็ด เกินไป โดยไปลดความเป็นประโยชน์ของธาตุ ของธาตุฟอสฟอรัส โพแทสเซียมและแมงกานีส
- ช่วยลดความเป็นพิษของทองแดง ฟอสฟอรัส อาจทำให้พืชแสดงอาการขาดธาตุ ธาตุแมงกานีส - มีบทบาทสำคัญคล้ายธาตุเหล็กที่ - ใบมีสีเหลืองเป็นจุด ๆ ทั้งใบอ่อนและใบแก่ แต่เส้นใบ

ฟอสฟอรัสได้ (Manganese : Mn) ช่วยกระตุ้นการทำงานของ มีสีเขียว เหี่ยว ร่วงหล่นเร็วกว่าปกติ การเจริญเติบโต
ธาตุแมกนีเซียม - เป็นองค์ประกอบสำคัญในโมเลกุล - ขอบใบล่างและระหว่างเส้นใบจะมีสีเหลืองซีด สีขาว เอนไซม์หลายชนิด ช่วยใน ช้าและไม่ออกดอกออกผล
(Magnesium : Mg) ของคลอโรฟิลล์เพื่อช่วยใน ใสเป็นดวงๆ ใบฉีกขาดง่าย ใบโค้งงอและร่วงเร็ว กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง - หากมีธาตุแมงกานีสในดินมาก จะยับยั้งความเป็น
กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ผิดปกติ การเจริญเติบโตช้า แ ละ ค ลอ โ ร ฟ ิ ลล์ โ ป ร ตี น ประโยชน์ของธาตุเหล็กและแมกนีเซียม เมื่อมีการ

การทำงานของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้อง - หากมีธาตุแมกนีเซียมมากไป ทำให้เสียความสมดุล คาร์โบไฮเดรต ไขมันและวิตามิน สะสมแมงกานีสมาก เนื้อเยื่อใบแก่จะตาย และมีรอย
กับการหายใจ ช่วยสังเคราะห์ ของธาตุอาหารพืช ลดความเป็นประโยชน์ของธาตุ ด่างสีน้ำตาล
กรดอะมิโน วิตามิน ไขมันและ โพแทสเซียม แอมโมเนีย แคลเซียม และแมงกานีส ธาตุสังกะสี - เป็นส่วนประกอบของผนังเซลล์ - พืชชะงักการเจริญเติบโต ลำต้นแคระแกร็น ลำต้น

น้ำตาล อาจทำให้พืชแสดงอาการขาดธาตุโพแทสเซียม (Zinc : Zn) และเอนไซม์หลายชนิด สร้าง และกิ่งก้านจะสั้น ใบอ่อนมีสีเหลืองซีดและสีขาว
- ช่วยในการดูดธาตุฟอสฟอรัสและ แคลเซียม และแมงกานีสได้ ฮอร์โมนที่ควบคุมการเจริญเติบโต ประปรายตามขอบใบ ใบอ่อนม้วนงอ ใบล่าง
เคลื่อนย้ายน้ำตาลภายในต้นพืช สังเคราะห์ออกซิน คลอโรฟิลล์ มีแผลเป็นสีน้ำตาล (ใบแก้วในส้มเขียวหวาน) พืชเหี่ยว

ธาตุกำมะถัน - พืชใช้ธาตุกำมะถันใช้น้อย แต่มี - ทำให้ยอดและใบเล็ก ใบยอดและใบล่างมีสีเหลืองซีด แป้ง และโปรตีน ช่วยกระตุ้นการ เร็วและระบบรากกุดสั้น
(Sulfur : S) ความสำคัญมาก เนื่องจากช่วยใน เป็นปื้นๆ ลำต้นอ่อนแอ ลักษณะอาการคล้ายกับการ แตกราก ใบอ่อน ขยายเซลล์ของ - หากมีธาตุสังกะสีในดินมากไป รากจะหยุดการยืดตัว
การสร้างและเป็นองค์ประกอบของ ขาดธาตุไนโตรเจน แต่แสดงอาการที่ส่วนยอดก่อน ลำต้น ใบอ่อนมีสีซีด เนื่องจากขาดธาตุเหล็ก

เอนไซม์หลายชนิด โปรตีน วิตามิน - หากมีธาตุกำมะถันในดินมาก ซึ่งมักพบในดินเปรี้ยว - ต้านทานโรคและควบคุมการสุก
กรดอะมิโน และสารระเหยในหอม จัดหรือพื้นที่ใกล้โรงงานอุตสาหกรรม (เกิดฝนกรด) แก่ของผล
กระเทียม กะหล่ำปลี และทุเรียน ทำให้ดินเป็นกรดจัดมาก เกิดความไม่สมดุลของธาตุ ธาตุทองแดง - พืชใช้น้อยกว่าธาตุเหล็ก แมงกานีส - ใบยอดที่แตกใหม่จะเป็นกระจุก มีลักษณะย่น สีเขียว
(Copper : Cu) และสังกะสี แต่มีบทบาทสำคัญใน เข้มแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลือง ตายอดชะงักการ
- ช่วยในการแบ่งเซลล์ในส่วนยอด อาหาร
ของพืช เพิ่มปริมาณน้ำมันในถั่ว กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง เจริญเติบโต การยืดตัวของลำต้นลดลง การเจริญเติบ
เหลือง ช่วยเพิ่มกลิ่นและรสชาติใน สร้างคลอโรฟิลล์ โปรตีน และ โตช้า
วิตามิน กระบวนการหายใจ เป็น
ผลไม้ แต่ไม่เหมาะสมสำหรับพืช

อาหารสัตว์ ส่วนประกอบของเอนไซม์หลาย
ชนิด
- ช่วยให้พืชดูดธาตุเหล็กมาใช้ได้
มากขึ้น
26 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน