Page 226 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ฮิวมัสเป็นของแข็งที่มีอนุภาคละเอียดมาก มีบทบาทสำคัญในการแลกเปลี่ยนธาตุหรือสารประกอบที่มี ปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช

ประจุบวก ซึ่งหมายถึงความสามารถในการดูดยึดธาตุอาหารพืชที่มีประจุบวก ฮิวมัสสามารถดูดซับน้ำได้ดี และมี ระดับ ปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช (มิลลิกรัม/กิโลกรัม)
บทบาทสำคัญต่อการเกาะยึดกันของอนุภาคดินเป็นเม็ด ต่ำมาก < 30

ระดับอินทรียวัตถุในดิน ต่ำ 30 – 60
ระดับ ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน (ร้อยละ) ปานกลาง 60 – 90

ต่ำมาก < 0.5 สูง 90 – 120

ต่ำ 0.5 – 1.0 สูงมาก > 120
ค่อนข้างต่ำ 1.0 – 1.5

ปานกลาง 1.5 – 2.5 11.6 การจัดการตามผลวิเคราะห์ดิน
ค่อนข้างสูง 2.5 – 3.5 เมื่อได้รับผลวิเคราะห์ดินแล้วพบว่า ดินมีความเป็นกรด หรือมีอินทรียวัตถุ ธาตุอาหารพืช ฟอสฟอรัส หรือ

สูง 3.5 – 4.5 โพแทสเซียมต่ำ ดินนั้นย่อมต้องการ การแก้ไขปรับปรุง เพื่อให้สามารถใช้ในการเพาะปลูกพืชให้ได้ผลผลิตคุ้มค่า

สูงมาก > 4.5 ต่อการลงทุน
ในการจัดการดินตามผลวิเคราะห์ดินนี้ได้ให้ตัวอย่าง เพื่อให้หมอดินสามารถอ่านรายงานผลวิเคราะห์

11.5.4 ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ตัวอย่างดินได้ถูกต้อง และสามารถนำไปปฏิบัติหรือให้คำแนะนำแก่เกษตรกรรายอื่นได้

ฟอสฟอรัสเป็นธาตุอาหารที่พืชต้องการปริมาณมากธาตุหนึ่ง ฟอสฟอรัสที่พบในพืชเกือบทั้งหมด ตัวอย่างที่ยกมานี้เป็นตัวอย่างดินสำหรับปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และอ้อย ซึ่งมีสมบัติของดินที่ต่างกัน ดังนี้
มาจากดิน ปกติฟอสฟอรัสในดินจะมีปริมาณต่ำมาก ดังนั้นการวิเคราะห์ระดับของฟอสฟอรัสในดินก่อนฤดูปลูกใน ตัวอย่างที่ 1 เป็นตัวอย่างของผลการวิเคราะห์ดินเพื่อปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ตัวอย่างดินนี้เป็น

แต่ละปีจึงมีความจำเป็น กรดเล็กน้อย มีปริมาณอินทรียวัตถุต่ำ มีธาตุอาหารพืชฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมในเกณฑ์ที่สูงมากและสูง

ตามลำดับ จึงแนะนำให้ใส่ปุ๋ยสูตร 46-0-0 จำนวน 35 กิโลกรัม/ไร่/ปี และได้แนะนำให้ใช้ปุ๋ยอินทรีย์เพื่อ
ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ปรับปรุง สมบัติทางเคมีและทางกายภาพของดิน ดังรายละเอียดผลวิเคราะห์และคำแนะนำในตัวอย่างที่ 1

ตัวอย่างที่ 2 ตัวอย่างนี้เป็นดินด่างที่มีอินทรียวัตถุต่ำ มีธาตุอาหารพืชฟอสฟอรัสต่ำมาก
ระดับ ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (มิลลิกรัม/กิโลกรัม) ธาตุอาหารพืชโพแทสเซียมอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง จึงได้แนะนำปุ๋ยสำหรับปลูกอ้อยนี้ 2 สูตร คือ สูตร 46-0-0
ต่ำมาก < 3 จำนวน 20 กิโลกรัม/ไร่/ปี และสูตร 18-46-0 จำนวน 33 กิโลกรัม/ไร่/ปี และเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้

ต่ำ 3 – 6
ปุ๋ยเคมี และปรับปรุงสมบัติของดินให้ร่วนซุย และอุ้มน้ำได้ดีจึงได้แนะนำให้ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ในอัตรา 3-4 ตัน/ไร่/ปี
ค่อนข้างต่ำ 6 – 10
ดังรายละเอียดผลวิเคราะห์และคำแนะนำในตัวอย่างที่ 2
ปานกลาง 10 – 15

ค่อนข้างสูง 15 – 25

สูง 25 – 45
สูงมาก > 45

11.5.5 โพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช

โพแทสเซียมเป็นธาตุอาหารหลักที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืชชนิดหนึ่ง ในดินเหนียวมักจะมี

โพแทสเซียมเพียงพอ แต่จะขาดแคลนมากในดินทราย

198 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน