Page 29 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 29

โพแทสเซียมคลอไรด์ 4,837.4 ล้านบาทต่อปี จ าแนกชั้นความรุนแรงของการสูญเสียดินทั้งประเทศได้ดังนี้




                                                                                                                                                                                                  พื้นที่รำบ (ที่ราบล าน้ า ที่ลาดเชิงเขา และเนินเขา ความลาดชันไม่เกิน 35 %)
                                                                                                                      2 : น้อย
                                                                                                              4 : รุนแรง
                                                                                                                                                                                                                                                                                   170,218,977  ไร่

                                                                                                                                                                                                          ชั้น 1
                                                                                                                                                                                                                      การสูญเสียดินน้อย
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                                                                                                                                                                                                                                                                              53.08 %
                                                                                                                         1 : น้อยมาก
                                                                                                                  3 : ปานกลาง
                                                                               รวมเนื้อที่ภาค
                                                                                           3H : น้อยมาก
                                                                                               2H : น้อยมาก
                                                                                       4H : น้อยมาก
                                                                                   5H : น้อยมาก
                                                                                                   1H : น้อยมาก
                                                                                                          5 : รุนแรงมาก

                                                                                                                                                                                                          ชั้น 2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                              13.38 %
                                                                                                                                                                                                                      การสูญเสียดินปานกลาง
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่

                                                                                                                                                                                                                                                                                     42,912,444  ไร่
                                                                            รวมพื้นที่ที่มีปัญหา*

                                                                                                                                                                                                                                                                                      9,789,226  ไร่
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                3.05 %
                                                                                                                                                                                                                      การสูญเสียดินรุนแรง
                                                                                                                                     ชะล้ำงพังทลำยของดิน
                                                                                                                                         ชั้นควำมรุนแรงของกำร
                                                                                                                                                                                                                      การสูญเสียดินรุนแรงมาก
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 4

                                                                                                                                                                                                                                                                                         689,699  ไร่
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                0.22 %
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                            ที่มา: กรมพัฒนาที่ดิน (2543)
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                0.71 %
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 5
                                                                                                                                                                                                                                                                                      2,271,340  ไร่

                                                                                                                                                                                                                      การสูญเสียดินรุนแรงมากที่สุด
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่

                                                                                                                                                                                                                                                                                                              70.44 %
                                                                                                                                                                                                                                                                                   225,881,686  ไร่

                                                                                                                                                                                                                      รวมพื้นที่ราบ
                                                                                                                                 ไร่
                                                                                   165,161
                                                                                           371,319
                                                                                                          28,112
                                                                                                                         8,942,102
                                                                                                   156,961
                                                                               11,713,521
                                                                                                                  223,728
                                                                                                                      1,634,036
                                                                            860,944
                                                                                               119,478
                                                                                                              2,343
                                                                                       70,281
                                                                                                                                                                                                  พื้นที่สูง (ภูเขาและที่ลาดหุบเขา พื้นที่ส่วนใหญ่มีความลาดชันมากกว่า 35 %)
                                                                                                                                        ภำคกลำง
                                                                                                                                 %
                                                                                                                                                                                                                                                                                                              12.97 %
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 1H  การสูญเสียดินน้อย
                                                                                                                                                                                                                                                                                     41,601,024  ไร่

                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                                                                                  1.91
                                                                               100
                                                                                                          0.24
                                                                            7.35
                                                                                                              0.02
                                                                                                   1.34
                                                                                                                         76.34
                                                                                               1.02
                                                                                           3.17
                                                                                       0.60
                                                                                                                      13.95
                                                                                   1.41
                                                                                                                                                                                                                                                                                     25,712,650  ไร่
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 2H  การสูญเสียดินปานกลาง
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                8.02 %

                                                                                                      พื้นที่สูง (ภูเขำและที่ลำดหุบเขำ ควำมลำดชันมำกกว่ำ 35 %)

                                                                                                                                                                                                                                                                                     14,231,885  ไร่
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 3H  การสูญเสียดินรุนแรง
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                4.43 %
                                                                                                                                 ไร่
                                                                  -  หมายถึงมีเนื้อที่น้อยมาก น้อยกว่า 2,000 ไร่
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                0.83 %
                                                                                                                                                                                                                                                                                      2,667,582  ไร่
                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่

                                                                                                                                                                                                          ชั้น 4H  การสูญเสียดินรุนแรงมาก
                                                                                                                      4,950,852
                                                                            3,312,289
                                                                                       25,786
                                                                                                              56,260
                                                                                                          142,993
                                                                                           391,474
                                                                               23,441,534
                                                                                   311,772
                                                                                               232,071
                                                                                                                  2,384,004
                                                                                                   2,602,010
                                                                                                                         12,334,312
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                3.31 %
                                                                                                                                                                                                                                                                                     10,602,060  ไร่
                                                                                                                                                                                                          ชั้น 5H  การสูญเสียดินรุนแรงมากที่สุด

                                                                                                                                                                                                                                                                มีเนื้อที่
                                                                                                                                        ภำคตะวันออก
                                                                                                                             พื้นที่รำบ (ที่รำบล ำน้ ำ ที่ลำดเชิงเขำ และเนินเขำ ควำมลำดชันน้อยกว่ำ 35 %)
                                                                                                                                 %
                                                                                               0.99
                                                                                                                         52.65
                                                                                                                      21.12
                                                                               100
                                                                                   1.33
                                                                                                   11.10
                                                                                           1.67
                                                                            14.13
                                                                                                          0.61
                                                                                                                  10.17
                                                                                       0.11
                                                                                                              0.24


                                                                                                                                                                                                                      รวมพื้นที่สูง
                                                                                                                                                                                                                                                                                                              29.56 %

                                                                                                                                                                                                                                                                                     94,815,201  ไร่
                                                                                                                                                                                                                      รวมพื้นที่ประเทศ

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 100 %
                                                                                                                                                                                                                                                                                   320,696,887  ไร่

                                                                                                                                 ไร่

                                                                                                                         11,585,309
                                                                                                                      4,732,636
                                                                                       37,446
                                                                                           2,912,170
                                                                                                                  927,516
                                                                                   282,288
                                                                                                              28,805
                                                                                                          66,251
                                                                                               5,893,472
                                                                                                   2,338,954
                                                                               28,804,847
                                                                            4,254,476
                                                                                                                                                                                                            2.2.3 ดินปัญหำ (problem soil) หมายถึง ดินที่มีข้อจ ากัดอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างที่ไม่
                                                                                                                                        ภำคตะวันตก
                                                                                                                                                                                                  เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ทางการเกษตร และต้องมีการจัดการเป็นกรณีพิเศษกว่าดินทั่วไป จึงจะ
                                                                                                                                 %
                                                                            14.77
                                                                                                              0.10
                                                                                                   8.12
                                                                                               20.46
                                                                                                                         40.22
                                                                                           10.11
                                                                                                          0.23
                                                                                   0.98
                                                                                                                  3.22
                                                                                                                      16.43
                                                                                       0.13
                                                                               100
                                                                                                                                                                                                  สามารถใช้ในการเพาะปลูกพืชได้ ดินที่มีปัญหาส่วนใหญ่เกิดขึ้นตามธรรมชาติอันเนื่องมาจากปัจจัยให้ก าเนิด
                                                                                                                                                                                                  ดิน และอาจมีข้อจ ากัดรุนแรงเพิ่มขึ้น หากสภาพธรรมชาติถูกท าให้เปลี่ยนแปลงหรือเสียสมดุลโดยการ
                                                                                                                                 ไร่
                                                                                                                                                                                                  กระท าของมนุษย์ จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่โดยใช้ฐานข้อมูลกลุ่มชุดดินที่ปรับปรุงเมื่อปี 2547 เพื่อ
                                                                                                          1,519,516
                                                                                                   16,532,758
                                                                                           9,780,544
                                                                                                                  2,964,126
                                                                                       2,129,462
                                                                                   7,158,845
                                                                               107,008,141
                                                                            23,927,021
                                                                                                                      11,139,547
                                                                                               19,389,875
                                                                                                              374,528
                                                                                                                         36,018,940
                                                                                                                                        ภำคเหนือ
                                                                                                                                                                                                  จัดท าแผนที่ดินที่มีปัญหาทั้งประเทศโดย กรมพัฒนาที่ดิน (2549) พบว่า ดินปัญหาหลักของประเทศไทยมี
                                                                                                                                 %
                                                                                                                                                                                                  อยู่ด้วยกัน 7 ชนิดคือ ดินเค็ม 14,393,467 ไร่ ดินทรายจัด 12,769,833 ไร่ ดินตื้น 43,365,620 ไร่ ดิน
                                                                                                              0.35
                                                                                                                         33.66
                                                                                                   15.45
                                                                                               18.12
                                                                                           9.14
                                                                               100
                                                                                                                  2.77
                                                                            22.36
                                                                                       1.99
                                                                                   6.69
                                                                                                                      10.41
                                                                                                          1.42
                                                                                                                                                                                                  เปรี้ยวจัด 5,510,144 ไร่ ดินอินทรีย์ 265,348 ไร่ ดินที่มีปฏิกิริยาเป็นกรด 95,410,591 ไร่ และ ดินบนพื้นที่
                                                                                                                                                                                                  ลาดชันเชิงซ้อนหรือพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง มีเนื้อที่ 96,006,984 รวมพื้นที่ดินปัญหามีทั้งสิ้น 267,721,987
                                                                                                                                 ไร่
                                                                     หมายเหตุ: * พื้นที่มีปัญหาการชะล้างพังทลายของดิน คือ รวมชั้น 3-5 (พื้นที่ราบ) และชั้น 3H-5H (พื้นที่สูง) เข้าด้วยกัน
                                                                                                                                                                                                  ไร่คิดเป็นร้อยละ 83.48 ของพื้นที่ทั้งประเทศ (ตารางที่ 2.5) พบกระจายตามลักษณะภูมิประเทศที่แตกต่าง
                                                                                       84,427
                                                                                                                         80,733,440
                                                                                               232,175
                                                                                                          327,155
                                                                                           759,844
                                                                                                              116,087
                                                                                   -
                                                                               105,533,909
                                                                                                                  2,184,552
                                                                                                                      14,162,651
                                                                            3,472,065
                                                                                                   6,933,578
                                                                                                                                     เฉียงเหนือ
                                                                                                                                         ภำคตะวันออก
                                                                                                                                                                                                  กัน (ตารางที่ 2.6)
                                                                                                                                 %
                                                                                   -
                                                                            3.29
                                                                                               0.22
                                                                                                          0.31
                                                                               100
                                                                                                              0.11
                                                                                       0.08
                                                                                                                  2.07
                                                                                           0.72
                                                                                                                      13.42
                                                                                                   6.57
                                                                                                                         76.50


                                                                                                                                 ไร่

                                                                                                                      6,258,290
                                                                                       331,477
                                                                                   2,735,792
                                                                            4,569,965
                                                                                                   13,175,115
                                                                                                                  1,113,763
                                                                                                                         20,180,334
                                                                               44,196,964
                                                                                                          198,886
                                                                                                              114,912
                                                                                               13,259
                                                                                           75,135
                                                                                                                                        ภำคใต้

                                                                                                                                 %

                                                                                           0.17
                                                                               100
                                                                            10.34
                                                                                                          0.45
                                                                                                                         45.67
                                                                                   6.19
                                                                                       0.75
                                                                                                                  2.52
                                                                                                              0.26
                                                                                                                      14.16
                                                                                               0.03
                                                                                                   29.81


                                                                                                                                 ไร่
                                                                                                                                             ตำรำงที่ 2.4 เนื้อที่การประมาณการเกิดชะล้างพังทลายของดินโดยใช้สมการสูญเสียดินสากล (Universal Soil Loss Equation: USLE) เป็นรายภาคและประเทศ

                                                                                                                      42,878,012
                                                                                               25,880,330
                                                                                   10,653,858
                                                                                       2,678,879
                                                                                                   41,739,376
                                                                                                              692,935
                                                                                                                  9,797,689
                                                                                                          2,282,913
                                                                                                                         169,794
                                                                               32,0698,916
                                                                                           14,290,486
                                                                            40,396,760
                                                                                                                                        ประเทศ

                                                                                                                                 %
                                                                                           4.46
                                                                                               8.07
                                                                                                   13.02
                                                                                       0.84
                                                                            12.60
                                                                               100
                                                                                   3.32
                                                                                                          0.71
                                                                                                                      13.37
                                                                                                                         52.95
                                                                                                              0.22
                                                                                                                  3.06


                                                                                                                                                                  ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
                   14           สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
                                กรมพัฒนาที่ดิน
   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34