Page 136 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย
P. 136
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
พระราชดำริให้ทำการทดลอง “ทฤษฎีใหม่” เกี่ยวกับการจัดการที่ดินและแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรขึ้น ณ วัดมงคลชัยพัฒนา
ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี และมีพระราชดำรัส เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2537 ถึงสาเหตุที่ทรงเรียกว่า
“ทฤษฎีใหม่” เนื่องจากเป็นหลักการที่ใช้บริหารจัดการที่ดินและแหล่งน้ำ โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็นสัดส่วนอย่าง
ชัดเจนใช้หลักวิชาการมาช่วยคำนวณปริมาณน้ำสำหรับกักเก็บไว้ใช้ในการเพาะปลูกอย่างเหมาะสมและเพียงพอ
ตลอดปี เป็นระบบเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับเกษตรกร เพื่อให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้ มีความมั่นคงในการ
ดำรงชีพ และสร้างความเข้มแข็งให้แก่ครอบครัวและชุมชนตามสมควรแก่อัตภาพ เป็นการพัฒนาการเกษตรอย่าง
เป็นขั้นตอน ซึ่งหลักการนี้ยังไม่เคยมีใครคิดมาก่อน
ภาพที่ 8.9 แปลงเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด
ที่มา: ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (2562)
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ ได้นำแนวทางการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชดำริของ
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาศึกษา ทดลอง และจัดทำ
เป็นแปลงสาธิตในพื้นที่ของศูนย์ศึกษาฯ ตั้งแต่ พ.ศ. 2537 ในพื้นที่ 23 ไร่ (ภาพที่ 8.9) มีการบริหารจัดการพื้นที่
โดยปรับสัดส่วนให้เหมาะสมกับสภาพภูมิสังคมของภาคใต้ มีการแบ่งสัดส่วนพื้นที่ ดังนี้คือ พื้นที่แหล่งน้ำ พื้นที่นา
ข้าว พื้นที่พืชไร่พืชสวน และพื้นที่ที่เป็นที่อยู่อาศัย คอกสัตว์ และถนนหนทาง ในสัดส่วน 20 : 30 : 40 : 10 (ตาราง
ที่ 8.1 และภาพที่ 8.10) เนื่องจากในพื้นที่ภาคใต้มีปริมาณฝนค่อนข้างชุกจึงได้ปรับลดพื้นที่แหล่งน้ำเหลือ 20
เปอร์เซ็นต์ และเพิ่มพื้นที่พืชไร่พืชสวน เป็น 40 เปอร์เซ็นต์ ตามความถนัดของเกษตรกรในพื้นที่ภาคใต้ การจัดทำ
แปลงสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัดเป็นส่วนหนึ่งของ “พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต” สำหรับ
เป็นต้นแบบให้เกษตรกรหรือผู้สนใจทั่วไป ได้นำไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัดอื่นๆ ต่อไป
124 สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน
