Page 133 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย
P. 133
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
วัตถุประสงค์ของโครงการ เพื่อศึกษาทดลองหาวิธีทางธรรมชาติในการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวจัดและน้ำเปรี้ยวจัด
ด้วยการใช้น้ำฝนชะล้างความเปรี้ยวให้ออกไปจากดิน และทำให้น้ำเปรี้ยวในสระเปรี้ยวน้อยลง
โครงการศึกษาทดลองการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (ภาพที่ 8.7) แบ่งรูปแบบ
การศึกษาทดลองออกเป็น 3 แปลง คือ
1) แปลงที่ 1 (เนื้อที่ 50 ไร่) ให้ดำเนินการศึกษาทดลองการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวจัดโดยวิธีธรรมชาติ
คือ ใช้น้ำฝนชะล้างความเปรี้ยวเพียงอย่างเดียว โดยการขุดบ่อ 2 บ่อ บ่อละ 6 ไร่ ลึก 4 เมตร รอบๆ บ่อให้ทดลอง
ปลูกแฝก จากนั้นให้ถ่ายน้ำออกเพื่อชะล้างความเป็นกรดจากบ่อหนึ่งไปยังอีกบ่อหนึ่งหลายๆ ครั้งในฤดูฝน
ตรวจสอบความเป็นกรดของน้ำว่าเปลี่ยนแปลงหรือไม่ ถ้ายังไม่เปลี่ยนแปลงให้เติมวัสดุปูน เพื่อปรับค่าความเป็น
กรดเล็กน้อยและเติมปุ๋ยยูเรียลงไป จากนั้นให้สังเกตดูว่ามีสาหร่ายขึ้น และความเป็นกรดของน้ำลดลงหรือไม่
2) แปลงที่ 2 (เนื้อที่ 30 ไร่) ให้ขุดสระ 2 สระ เพื่อไว้เก็บน้ำและให้นำน้ำจากภายนอกโครงการมา
ดำเนินการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวควบคู่ไปกับการใช้วัสดุปูน เพื่อจัดทำแปลงเกษตรตามแนวพระราชดำริทฤษฎีใหม่
3) แปลงที่ 3 (เนื้อที่ 40 ไร่) ให้ดำเนินการจัดทำศูนย์ฝึกอาชีพ และฝึกอบรมให้แก่เกษตรกรหรือผู้ที่
สนใจ และใช้พื้นที่ที่เหลือบางส่วนทำการศึกษาทดลองและวิจัยการใช้เถ้าลอยลิกไนท์ ในการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวจัด
เพื่อนำผลวิจัยที่ได้มาปรับปรุงคุณภาพดินภายในจังหวัดนครนายกให้สามารถทำการเพาะปลูกได้ต่อไป
ต่อมาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทาน
พระราชดำริเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2540 โดยให้ทดลองปลูกต้นกก กระจูด พืชน้ำ และ
ไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร ตลอดจนให้นำพันธุ์ไม้จากป่าพรุ ที่จังหวัดนราธิวาส และไม้เสม็ด
มาทดลองปลูกในพื้นที่ลุ่มต่ำ ที่มีลักษณะคล้ายพื้นที่พรุ และเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2551 ให้นำผลไปขยายใน
แปลงเกษตรกร เพื่อเป็นตัวอย่างในการทำแปลงทฤษฎีใหม่บนดินเปรี้ยวด้วย
ภาพที่ 8.7 พื้นที่ไม้ผลและพื้นที่นาข้าวในโครงการศึกษาทดลองการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวอันเนื่องมาจาก
พระราชดำริ
ที่มา: สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 1 (2565)
สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย 121
กรมพัฒนาที่ดิน
