Page 82 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

(2) การแพร่กระจายคราบเกลือบนผิวดิน พื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้
จากรายงานการสำรวจดินทุ่งกุลาร้องไห้ (ศิริชัย และประสงค์, 2517) ปัญหาในการใช้

ประโยชน์ที่ดิน ได้แก่ ปัญหาอุทกภัย ปัญหาการขาดแคลนน้ำในฤดูการเพาะปลูก ปัญหาเกี่ยวกับลักษณะ และ
สมบัติของดินที่มีสภาพทางกายภาพและเคมีไม่เหมาะสม ความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างต่ำ ดินค่อนข้างเป็นทราย
และปัญหาดินที่มีผลกระทบจากเกลือที่มีพื้นที่ 373,693 ไร่ หรือร้อยละ 17.73 ซึ่งมีโอกาสที่จะมีพื้นที่ดินที่มี

ผลกระทบจากเกลือเพิ่มขึ้น เนื่องจากมีชั้นเกลือหินของหมวดหินมหาสารคามรองรับอยู่ รวมทั้งมีระดับน้ำใต้ดิน
(เค็ม) ตื้นน้อยกว่า 2 เมตร จากผิวดิน ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษาของสมศักดิ์ (2548) รายงานว่ามีบริเวณที่
ได้รับผลกระทบจากเกลือประมาณ 367,667 ไร่
คราบเกลือบนผิวดินสังเกตได้ง่ายในช่วงฤดูแล้ง และสามารถนำมาใช้พิจารณาตำแหน่ง
ดินที่มีผลกระทบจากเกลือได้ คราบเกลือจะพบได้ในหลายลักษณะทั้งเป็นขุยสีขาว สีน้ำตาลแดง สีเทา หรือเป็น

ผลึกเกลือ บริเวณที่มีการแพร่กระจายของคราบเกลือบนผิวดินหนาแน่นจะพบคราบเกลือสะสมกันต่อเนื่อง
เกือบทั้งบริเวณ ผิวดินมักไม่มีสิ่งปกคลุม บางบริเวณมีลักษณะเป็นหย่อม บริเวณที่เป็นดินร่วนปนทราย คราบ
เกลือบนผิวดินจะมีสีขาวชัดเจนกว่าบริเวณดินที่เป็นดินเหนียว (สมศักดิ์, 2548) การแพร่กระจายของคราบ

เกลือบนผิวดินมีแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก เมื่อเปรียบเทียบระหว่าง ปี 2550 และ ปี 2560 (ตารางที่
5.2) โดยบริเวณที่พบคราบเกลือบนผิวดินน้อยกว่าร้อยละ 1 ของพื้นที่เปลี่ยน พบว่ามีการลดลงมากที่สุด เป็น
จำนวนพื้นที่ 18,407 ไร่

ตารางที่ 5.2 การแพร่กระจายของคราบเกลือบนผิวดินเปรียบเทียบระหว่าง ปี 2550 และ ปี 2560
ปี 2550 ปี 2560 การเปลี่ยนแปลง
หน่วยแผนที่
ไร่ ร้อยละ ไร่ ร้อยละ แนวโน้ม ไร่ ร้อยละ
บริเวณที่พบคราบเกลือบนผิวดินมากกว่าร้อยละ 50 ของ 81 0.004 214 0.01 เพิ่มขึ้น 133 0.006
พื้นที่
บริเวณที่พบคราบเกลือบนผิวดินร้อยละ 10-50 ของพื้นที่ 52 0.002 118 0.01 เพิ่มขึ้น 66 0.003

บริเวณที่พบคราบเกลือบนผิวดินร้อยละ 1-10 ของพื้นที่ 323,292 15.34 320,602 15.21 ลดลง -2,690 -0.13
บริเวณที่พบคราบเกลือบนผิวดินน้อยกว่าร้อยละ 1 ของพื้นที่ 1,523,246 72.27 1,504,839 71.40 ลดลง -18,407 -0.87

บริเวณที่สูง มีเกลือหินรองรับอยู่ข้างล่าง 156,048 7.40 176,946 8.40 เพิ่มขึ้น 20,898 0.99
ชุมชน ที่อยู่อาศัย 60,638 2.88 60,638 2.88 - -

แหล่งน้ำ 44,333 2.10 44,333 2.10 - -
รวมเนื้อที่ทั้งหมด 2,107,690 100.00 2,107,690 100.00

ที่มา: กลุ่มมาตรฐานการสำรวจจำแนกดิน (2560)

พื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้พบว่ามีการแพร่กระจายคราบเกลือบนผิวดินหลายระดับ โดยบริเวณ
พื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มจัดถึงปานกลาง พบคราบเกลือบนผิวดินมากกว่าร้อยละ 50 และพบ
คราบเกลือบนผิวดิน ร้อยละ 10-50 ของพื้นที่ มีทั้งหมด 1,632 ไร่ ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวไม่เหมาะในการปลูกพืช สำหรับ
พื้นที่ที่สามารถส่งเสริมให้เกษตรกรปรับปรุงดิน และปลูกพืชได้นั้น พบว่า เป็นบริเวณพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจาก
เกลือระดับเค็มน้อย พบคราบเกลือบนผิวดินน้อยกว่าร้อยละ 1-10 และน้อยกว่าร้อยละ 1 ของพื้นที่ มีพื้นที่ทั้งหมด

ประมาณ 1.36 ล้านไร่ และพื้นที่ 9.12 แสนไร่ เป็นบริเวณที่มีผลกระทบจากเกลือน้อย พบคราบเกลือบนผิวดิน

66 สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน