Page 77 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย
P. 77
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
เจริญเติบโต ส่วนในฤดูแล้งนั้นไม่มีฝนตกเป็นเวลาประมาณ 3 เดือน เกษตรกรในบริเวณนี้ส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา
ซึ่งสามารถทำได้เพียงปีละ 1 ครั้งเท่านั้น และความเค็มของดินเป็นอุปสรรคอย่างหนึ่งในการผลิตข้าว
ภาพที่ 5.1 แสดงขอบเขตในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้
5.1.2 สภาพปัญหาพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้
ทุ่งกุลาร้องไห้มีปัญหาที่สำคัญดังนี้
1) ประชากรในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ส่วนใหญ่เป็นชาวนา และทำนาเพียงอย่างเดียว โดยอาศัย
น้ำฝนเป็นหลักมีปริมาณน้ำฝนโดยเฉลี่ยปีละ 1,300 มิลลิเมตร และโดยที่ร้อยละ 80 ของปริมาณน้ำฝนทั้งปี
จะตกอยู่ในระยะเวลาประมาณ 6 เดือน คือนับตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคมของทุกปี และจะมีฝนตก
หนักต่อเนื่องกัน 2 ช่วง โดยมีช่วงแล้งคั่นกลางระหว่างฝนตกหนักทั้ง 2 ช่วงนั้น
2) ฝนตกหนักช่วงแรกคือ ช่วงต้นฤดูกาลเพาะปลูก ระหว่างเดือนพฤษภาคม ถึงเดือน
มิถุนายน ในระยะนี้เกษตรกรต้องเตรียมแปลงตกกล้าและแปลงนา บางปีฝนช่วงนี้มาล่าแต่บางปีก็มาเร็วซึ่งไม่
แน่นอนเสมอไป
3) หลังจากฝนช่วงแรกนี้ ก็จะเกิดฝนทิ้งช่วง โดยจะมีระยะเวลาประมาณ 2 ถึง 4 สัปดาห์ คือ
ในระหว่างเดือนกรกฎาคม ซึ่งก็ไม่แน่นอนเสมอไป เพราะบางปีอาจมาช้าหรือบางปีก็อาจจะมาเร็วกว่านี้ และใน
ระยะนี้เกษตรกรมีความต้องการน้ำ เพื่อใช้หล่อเลี้ยงแปลงตกกล้าให้รอดตายจากการขาดน้ำ และเจริญเติบโต
พอที่จะใช้ปักดำได้ เมื่อฝนตกหนักในช่วงที่สอง ความต้องการใช้น้ำในระยะนี้จะต้องมีเพียงพอสำหรับหล่อเลี้ยง
แปลงกล้า โดยคิดเป็นพื้นที่ประมาณ ร้อยละ 5 ถึง 7 ของพื้นที่ทำนาทั้งหมด
4) โดยทั่วไปชาวนาจะเริ่มดำนาเมื่อฝนตกหนักในช่วงที่สอง คือ ปลายเดือนกรกฎาคม ถึงต้น
เดือนสิงหาคม หากว่าฝนช่วงนี้มาเร็วเกษตรกรก็จะประสบกับปัญหาการเตรียมดิน เนื่องจากมีน้ำขังอยู่ในแปลง
นาจำนวนมาก และอาจจะมีระดับน้ำในแปลงนาสูงถึงกว่า 50 เซนติเมตร ในขณะไถนา แต่ถ้าหากว่าฝนช่วงนี้มา
ล่าช้าทิ้งห่างจากฝนช่วงแรกมาก ๆ ก็จะทำให้ต้นกล้าที่เตรียมไว้เสียหายไม่สามารถปักดำได้ ทั้งนี้ไม่ว่าฝนช่วงนี้
จะมาช้าหรือเร็วก็ตาม ปริมาณน้ำฝนในช่วงนี้ก็จะมากกว่าปริมาณน้ำฝนในช่วงแรก และจะตกหนักมากจนทำให้
เกิดสภาวะน้ำท่วมพื้นที่นา ทำให้ต้นข้าวที่เพิ่งจะปักดำใหม่ ๆ เสียหาย น้ำที่ท่วมในลักษณะเช่นนี้เรียกว่า สภาวะ
น้ำท่วมอันเกิดจากฝนที่ตกหนักในพื้นที่ที่ไม่มีทางระบายออกได้ ทั้งนี้ก็เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของทุ่งกุลา
ร้องไห้มีลักษณะราบเรียบ มีความลาดชันต่ำ และเนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่ทำนา จึงมีคันนาจำนวนมาก ทำให้กีด
ขวางทางน้ำ และเกิดสภาวะน้ำท่วมขังเป็นเวลานาน ทำให้ต้นข้าวที่เพิ่งปักดำหรือกำลังตั้งตัวได้รับความเสียหาย
5) ลักษณะภูมิประเทศของทุ่งกุลาร้องไห้ เป็นพื้นที่ราบเรียบอีกทั้งชั้นน้ำใต้ดินที่ลึกกว่า
2 เมตร มีแนวโน้มว่าเค็ม ถึงแม้ว่าการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่เพื่อการชลประทานในฤดูแล้ง โดยการก่อสร้าง
สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย 63
กรมพัฒนาที่ดิน
