Page 14 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ความเค็มลดลง รวมถึงเนื้อดินส่วนใหญ่เป็นดินทราย การขึ้นลงของเกลือและเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนที่ใน
หน้าตัดดินเป็นไปอย่างรวดเร็ว ส่งผลกระทบต่อการเพาะปลูกพืชในพื้นที่เหล่านี้อย่างต่อเนื่อง

โดยทั่วไป ดินที่มีผลกระทบจากเกลือจะเกิดขึ้นมากในบริเวณแห้งแล้งและกึ่งแห้งแล้ง โดยเฉพาะ
พื้นที่ที่มีปริมาณน้ำฝนน้อยและปริมาณน้ำไม่เพียงพอต่อความต้องการของพืช และนับวันพื้นที่ดินที่มีผลกระทบ
จากเกลือเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างต่อเนื่องและทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ ในปัจจุบัน พื้นที่ที่มีผลกระทบจาก
เกลือมีครอบคลุมมากกว่า 100 ประเทศทั่วโลกภูมิภาคที่พบมากคือ ตะวันออกกลาง ออสเตรเลีย แอฟริกา
เหนือ และยูเรเซีย (ภาพที่ 1.1) โดยประเทศที่พบการกระจายตัวของดินที่มีผลกระทบจากเกลือจำนวนมาก

ได้แก่ ออสเตรเลีย บังคลาเทศ จีน อียิปต์ อินเดีย อิหร่าน อิรัก เม็กซิโก ปากีสถาน รัสเซีย ซีเรีย ตุรกี และ
สหรัฐอเมริกา (Qadir et al., 2014; Shahid et al., 2018)

ภาพที่ 1.1 แผนที่พื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือในระดับโลก
ที่มา: FAO (2021)

ข้อมูลดินที่มีผลกระทบจากเกลือของโลกจะแตกต่างกันไปตามแหล่งที่มาและช่วงเวลาของข้อมูล
ถึงแม้การประเมินพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือเป็นสิ่งที่ทำได้ยากมาก เนื่องจากมีขอบเขต วิธีการ เครื่องมือ

และรูปแบบข้อมูลที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ แต่นักวิทยาศาสตร์ทางดินทั่วโลกได้รวบรวมข้อมูลดินที่มี
ผลกระทบจากเกลือในระดับโลก โดยข้อมูลทางสถิติตั้งแต่ในช่วง ปี 2513 ถึงปลายปี 2523 แสดงให้เห็นว่าการ
ขยายตัวของพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความเค็มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลล่าสุดในการประเมินพื้นที่ดินที่มี

ผลกระทบจากเกลือโดยองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization
of the United Nations ; FAO) ร่วมกับประเทศสมาชิก 118 ประเทศภายใต้สมัชชาความร่วมมือทรัพยากร
ดินโลก (Global Soil Partnership) ในปี 2564 ซึ่งประเมินในความลึกดิน 0-30 และ 30-100 เซนติเมตร
พบว่าดินที่มีผลกระทบจากเกลือในความลึกดิน 0-30 เซนติเมตรมีเนื้อที่ประมาณ 2,648.1 ล้านไร่ และในความ

ลึกดิน 30-100 เซนติเมตรมีเนื้อที่ประมาณ 5,202.5 ล้านไร่ (ตารางที่ 1.1 และ ภาพที่ 1.1) (FAO, 2021; FAO
and ITPS, 2021)

2 สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน