Page 17 - ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดิน Long Term Impact of Rubber Plantation on Soil Properties and Biodiversity
P. 17
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
(3) 3
ของโรค จำนวนวันเก็บเกี่ยวและผลผลิตยาง ดังนั้น การปลูกยางพาราในพื้นที่ที่ไม่เหมาะสม อาจเป็น
สาเหตุให้ยางพาราเจริญเติบโตไม่สม่ำเสมอ แสดงอาการแคระแกรน ไม่สมบูรณ์ ทำให้ผลผลิตต่ำ
ต้นทุนสูงขึ้น จึงต้องมีการจัดการพิเศษเพิ่มขึ้นนอกเหนือจากการจัดการต้นยางพาราตามปกติทั่วไป
ดังนั้น ก่อนที่ตัดสินใจปลูกยางพารา เกษตรกรควรคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ ด้านดิน และสภาพภูมิอากาศ
ประกอบด้วย (สุทัศน์ และสมยศ, 2542)
ดินปลูกยางแต่ละชุดดิน (series) มีสมบัติทางกายภาพและทางเคมีแตกต่างกัน ซึ่งมี
ผลต่อการเจริญเติบโตและให้ผลผลิตยางไม่เท่ากันขึ้นอยู่กับสมบัติของดิน ที่จะส่งเสริมหรือเป็น
อุปสรรคต่อการปลูกยาง โดยทั่วไปลักษณะทางกายภาพของดินมีความสำคัญมากกว่าลักษณะทางเคมี
ทั้งนี้เพราะลักษณะทางกายภาพนั้นจะแก้ไขได้ยาก ใช้ระยะเวลานานและต้องเสียค่าใช้จ่ายในการ
ปรับปรุงแก้ไขเป็นจำนวนมาก อาจจะไม่คุ้มค่าต่อการลงทุน ส่วนสมบัติทางเคมีนั้น โดยทั่วไปจะ
เกี่ยวข้องกับธาตุอาหารหลัก ซึ่งสามารถแก้ไขได้โดยการใส่ปุ๋ยในชนิดและปริมาณที่ถูกต้องและ
เหมาะสมกับความต้องการของต้นยางพาราด้วย ปัญหาเกี่ยวกับสารพิษ (toxicity) ตกค้างในดิน และ
ความเป็นกรดเป็นด่างในระดับที่ยากต่อการจัดการ จะไม่ค่อยพบในพื้นที่ที่ใช้ปลูกยางพาราโดยทั่วไป
(สุทัศน์ และสมยศ, 2542)
สมบัติทางกายภาพ
ยางพาราเป็นพืชยืนต้นมีรากแก้วหยั่งลึกลงไปในดินเพื่อพยุงลำต้น จึงต้องการดินที่มี
หน้าดินลึกไม่น้อยกว่า 1 เมตร โดยไม่มีชั้นหินแข็ง หินโผล่ ชั้นดานหรือดินลูกรังอัดแน่นขัดขวาง
การเจริญเติบโตของราก (กรมส่งเสริมการเกษตร, 2540) ดินที่ใช้ปลูกยางพาราได้มีเนื้อดินเป็นดิน
เหนียวถึงดินร่วนปนทราย แต่เนื้อดินที่เหมาะสมที่สุดต่อการปลูกยางพารา คือ ดินร่วน เนื้อดินควร
เป็นดินร่วนถึงดินร่วนเหนียว หรือร่วนเหนียวปนทราย โดยต้องมีอนุภาคดินเหนียวประมาณ 35
เปอร์เซ็นต์ และอนุภาคดินทราย 30 เปอร์เซ็นต์ มีโครงสร้างดินแบบก้อนเหลี่ยมมุมมน ทำให้ดิน
สามารถระบายน้ำและถ่ายเทอากาศได้สะดวก และมีความสามารถในการอุ้มน้ำของดินได้ดีเพื่อทำให้
รากยางสามารถดูดธาตุอาหารได้มากขึ้น (สุทัศน์ และสมยศ, 2542)
สมบัติทางเคมี
ดินปลูกยางพาราเป็นดินที่มีการชะละลาย (leaching) สูง ดินเหนียวส่วนใหญ่เป็น
ดินเหนียวประเภทเคโอลิไนต์และกิบบ์ไซต์ เป็นแร่ดินเหนียวที่มีความจุแลกเปลี่ยนแคตไอออนใน
ระดับต่ำประมาณ 10 เซนติโมลต่อกิโลกรัม (นุชนารถ, 2544ก) ซึ่งมีผลทำให้ปฏิกิริยาดินปลูก
ยางพาราส่วนใหญ่มีสภาพเป็นกรด เป็นดินที่มีปริมาณธาตุอาหารอยู่ในระดับที่ต่ำมาก ยางพาราเป็น
พืชที่สามารถเจริญเติบโตได้ในดินที่ค่อนข้างเป็นกรด (สุทัศน์ และสมยศ, 2542)
