Page 148 - ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดิน Long Term Impact of Rubber Plantation on Soil Properties and Biodiversity
P. 148
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
104
บทที่ 5
สรุป
จากการศึกษาผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและ
ความหลากหลายทางชีวภาพในดิน โดยศึกษาผลของการปลูกยางพาราเป็นพืชเชิงเดี่ยวอย่างต่อเนื่อง
จำนวน 3 รอบการปลูก เปรียบเทียบกับพื้นที่ป่า พบว่า
1. สมบัติทางกายภาพและเคมีของดินเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัดภายหลัง
การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่ป่าเป็นการปลูกยางพารา ยกเว้นปริมาณฟอสฟอรัสที่
เป็นประโยชน์ต่อพืชในดินและค่าความเป็นกรดเป็นด่างของดิน โดยมีผลทำให้ความหนาแน่นรวมของ
ดินเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน ปริมาณคาร์บอนทั้งหมดในดิน ปริมาณไนโตรเจน
ทั้งหมดในดิน ปริมาณโพแทสเซียม แคลเซียมและแมกนีเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืชในดินลดลง
2. ไส้เดือนฝอยเป็นสิ่งมีชีวิตในดินเพียงอย่างเดียวที่มีการลดลงของจำนวนประชากร
อย่างเห็นได้ชัดภายหลังการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน ทั้งนี้ พบว่า การเปลี่ยนแปลงการใช้
ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่ป่าเป็นการปลูกยางพาราส่งผลต่อการลดลงของดัชนีความมากชนิดของ
สิ่งมีชีวิตในดินและไส้เดือนฝอย ในขณะที่ค่าดัชนีความหลากหลายของแบคทีเรียกลับเพิ่มขึ้นภายหลัง
การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่ป่าเป็นการปลูกยางพารา
3. ดัชนีคุณภาพทางกายภาพและเคมีของดินและดัชนีคุณภาพความหลากหลายทาง
ชีวภาพในดิน ชี้ให้เห็นว่า การปลูกยางพาราเป็นพืชเชิงเดี่ยวอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ความอุดสมบูรณ์
ของดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดินลดลงในรอบการปลูกที่ 3 ทั้งนี้ พบว่า ไม่มี
ความแตกต่างทางสถิติในแต่ละช่วงอายุของยางพารา
4. แม้ว่ารอบการปลูกยางพาราจะไม่ส่งผลต่อปริมาณเศษซากพืชในแปลงยางพารา
แต่กลับพบว่า มีผลทำให้ปริมาณธาตุฟอสฟอรัสและแคลเซียมในเศษซากพืชลดลง ในขณะที่ช่วงอายุ
ของยางพาราหลังเปิดกรีดทำให้มีปริมาณเศษซากพืชและธาตุโพแทสเซียมในเศษซากพืชเพิ่มมากขึ้น
5. กิจกรรมของจุลินทรีย์ในดินลดลงอย่างชัดเจนภายหลังการเปลี่ยนแปลงการใช้
ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่ป่าเป็นการปลูกยางพารา แต่มีแนวโน้มว่า จะสามารถฟื้นตัวได้เมื่อยางพารามี
อายุมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การตัดโค่นยางพาราเพื่อปลูกใหม่อีกครั้ง ส่งผลให้กิจกรรมของจุลินทรีย์ใน
ดินกลับลดลงอีก โดยไม่สามารถฟื้นตัวได้อีกในรอบการปลูกที่ 3
