Page 11 - การจัดการดินเพื่อปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในกลุ่มชุดดินที่ 52 จังหวัดสระแก้ว โครงการนำร่องการผลิตพืชตามเขตการใช้ที่ดินพืชเศรษฐกิจเพื่อพัฒนาขีดความสามารถรถการแข่งขันในประชาคมอาเซียน

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
5

(consistence) และปริมาณกรวดหรือเศษหินที่พบในหน้าตัดดิน 7) ความเสียหายจากน้ าท่วม
(Flood hazard) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ จ านวนครั้งที่น้ าท่วมในช่วงรอบปีที่ก าหนดไว้
หมายถึง พืชได้รับความเสียหายจากการที่น้ าท่วมบนผิวดินชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือเป็นน้ าที่ไหลบ่า
การที่น้ าท่วมขังจะท าให้ดินขาดออกซิเจน 8) การมีเกลือมากเกินไป (Excess of salts) คุณลักษณะ

ที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ปริมาณเกลืออิสระที่สะสมมากเกินพอจนเป็นอันตรายต่อการเจริญเติบโต
ของพืช โดยขบวนการ osmosis กล่าวคือ ถ้ามีเกลือสะสมในดินมากปริมาณน้ าในรากพืชจะถูกดูด
ออกมา ท าให้ต้นพืชขาดน้ า ถ้าความเค็มมีระดับสูงมากอาจท าให้พืชตายได้ พืชแต่ละชนิดจะมีความ
ทนทานต่อปริมาณเกลือแตกต่างกันไป 9) สารพิษ (Soil toxicities) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน

ได้แก่ ระดับความลึกของชั้น jarosite ซึ่งจะมีอิทธิพลต่อปฏิกิริยาดิน ท าให้ดินเป็นกรดจัดมาก
ปริมาณซัลเฟตของเหล็ก และอะลูมินัมในดินจะสูงมากจนเป็นพิษต่อพืช 10) สภาวะการเขตกรรม
(Soil workability) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ความยากง่ายในการเขตกรรม ซึ่งอาจ
หมายถึง การไถพรวนโดยเครื่องจักรหรือสัตว์ หรือเครื่องมืออื่นๆ ที่ใช้มือก็ได้ 11) ศักยภาพในการใช้

เครื่องจักร (Potential for mechanization) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ความลาดชันของ
พื้นที่ ปริมาณหินโผล่ ปริมาณก้อนหิน และการมีเนื้อดินเหนียวจัด ซึ่งปัจจัยทั้งสี่นี้อาจเป็นอุปสรรคต่อ
การไถพรวนโดยเครื่องจักร และ 12) ความเสียหายจากการกัดกร่อน (Erosion hazard) คุณลักษณะ

ที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ความลาดชันของพื้นที่และปริมาณดินที่สูญเสีย (soil loss) พื้นที่ที่มี
ความลาดชันสูงโอกาสที่ดินจะถูกกัดกร่อนก็เป็นไปได้ง่ายขึ้น (บัณฑิต และค ารณ, 2542) การก าหนด
ความเหมาะสมของค่าพิสัยคุณภาพที่ดินส าหรับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ แสดงไว้ในตารางภาคผนวกที่ 1
การก าหนดเขตการใช้ที่ดินพืชเศรษฐกิจที่มีระบบฐานข้อมูล ประกอบด้วย ข้อมูลการใช้
ประโยชน์ที่ดินในปัจจุบัน สมบัติของดินด้านกายภาพและเคมี พื้นที่รับน้ าชลประทาน ขอบเขตป่าไม้

ข้อมูลภูมิอากาศ ต าแหน่งที่ตั้ง แหล่งรับซื้อผลผลิต และ เป้าหมายการผลิตพืช ตามยุทธศาสตร์ของ
รัฐบาลอันเป็นการวิเคราะห์หาพื้นที่ที่เหมาะสมที่สุดส าหรับปลูกพืชเศรษฐกิจแต่ละชนิด เพื่อให้มี
ปริมาณผลผลิตออกสู่ตลาด สอดคล้องกับเป้าหมายของรัฐบาล และปรับโครงสร้างระบบการผลิตภาค

การเกษตร ซึ่งได้พัฒนาเป็นโปรแกรมระบบสนับสนุนการตัดสินใจเพื่อก าหนดเขตการใช้ที่ดินพืช
เศรษฐกิจ (AgZone3) ในปี พ.ศ. 2548 ในรูปแบบของการเรียกใช้โปรแกรมที่สามารถวิเคราะห์และ
ประเมินความเหมาะสมของพื้นที่ (กรมพัฒนาที่ดิน, 2535)
น้ าหมักชีวภาพ หมายถึง เป็นของเหลวซึ่งได้จากการย่อยสลายวัสดุเหลือใช้จากพืชหรือสัตว์ที่มี

ลักษณะสด อวบน้ าหรือมีความชื้นสูง โดยอาศัยกิจกรรมของจุลินทรีย์ทั้งในสภาพที่ไม่มีออกซิเจนและ
มีออกซิเจน ท าให้ได้ฮอร์โมนหรือสารเสริมการเจริญเติบโตของพืช เช่น ออกซิน จิบเบอเรลลิน และ

ไซโตไคนิน รวมทั้งกรดอินทรีย์หลายชนิด เช่น กรดแลคติก กรดอะซีติก กรดอะมิโน และกรดฮิวมิก
(กรมพัฒนาที่ดิน, 2557) หรืออาจเรียกว่าน้ าสกัดชีวภาพ ซึ่งสุริยา (2542) ได้ให้ความหมายของ

น้ าสกัดชีวภาพ คือ เป็นน้ าสกัดที่ได้จากการย่อยสลายเศษวัสดุเหลือใช้จากส่วนต่าง ๆ ของพืชหรือสัตว์
โดยผ่านกระบวนการหมักในสภาพที่ไม่มีออกซิเจน (anaerobic condition) มีจุลินทรีย์ท าหน้าที่

ย่อยสลายเศษซากพืช และซากสัตว์เหล่านี้ให้กลายเป็นสารละลาย รวมถึงการใช้เอนไซม์ที่เกิดขึ้นเอง