Page 19 - รายงานการสำรวจดินเขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ำคลองแม่ยะมา - คลองม่วง ลำดับที่ ตก.6 (2556) ลุ่มน้ำสาขาคลองวังเจ้า (รหัส 0618) ลุ่มน้ำหลักแม่น้ำปิง (รหัส 06) พื้นที่ดำเนินการ บ้านเด่นวัว หมู่ที่ 4 ตำบลเชียงทอง อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก
P. 19
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
11
ส าหรับการส ารวจขั้นละเอียดกว่า 2 ระดับที่กล่าวมา ใช้ในโครงการที่เกี่ยวข้องกับการใช้ที่ดินทาง
การเกษตรเป็นส่วนใหญ่ (เอิบ, 2548) เขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ าคลองแม่ยะมา-คลองม่วง จังหวัดตาก ใช้การ
ส ารวจดินและแผนที่ดินเพียง 3 ระดับ คือ การส ารวจดินและแผนที่ดินค่อนข้างหยาบ การส ารวจดินและ
แผนที่ดินค่อนข้างละเอียด และการส ารวจดินและแผนที่ดินละเอียด
3.3.5 แผนที่ดิน (soil maps) หมายถึง แผนที่ ที่แสดงถึงขอบเขตของชนิดดินต่างๆ ในทาง
ภูมิศาสตร์ ของบริเวณใดบริเวณหนึ่ง ซึ่งอาจได้จากการส ารวจจริงในสนาม หรือจากการรวบรวมข้อมูลทาง
ดินของบริเวณนั้นก็ได้ แผนที่ดินจะมีขอบเขตชนิดต่างๆ ของดิน และลักษณะภูมิประเทศที่เด่นๆ แสดงไว้
พร้อมทั้งมีค าบรรยายเครื่องหมายแผนที่ (legends) ที่ช่วยให้เข้าใจถึงการใช้สัญลักษณ์และเครื่องหมาย
ต่างๆ บนแผนที่ เช่น เขตเมือง หรือหมู่บ้าน และเส้นทางคมนาคมติดต่อระหว่างชุมชน จะปรากฏในแผน
ที่ดินเสมอ (เอิบ, 2552)
3.3.6 หน่วยแผนที่ดิน (soil mapping units) หมายถึง ชนิด หรือกลุ่มของดินที่เขียน
ขอบเขต แสดงไว้ในแผนที่ดินนั้นๆ หน่วยแผนที่ดินจะมีชื่อซึ่งอาจจะเป็นชื่อทางการจ าแนกชนิดของดิน
ตามระบบใดระบบหนึ่ง หรืออาจจะเป็นชื่อที่ใช้เฉพาะทางการส ารวจที่แสดงให้เห็นภาพพจน์ของสภาพ
ธรรมชาติเชิงภูมิศาสตร์ของบริเวณนั้นๆ ที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับดินพอที่จะน ามาแปลความหมายเพื่อใช้
ประโยชน์ได้หน่วยแผนที่ดินส่วนใหญ่จะเป็นหน่วยการจ าแนก หรืออนุกรมวิธานดิน ในขั้นการจ าแนกต่างๆ
แล้วแต่ว่าจะเหมาะสมกับมาตราส่วนใด แต่หน่วยแผนที่ดินจะไม่จ ากัดอยู่แต่กับหน่วยการจ าแนกดินเท่านั้น
หน่วยแผนที่ดินอาจจะครอบคลุมไปถึงหน่วยที่แสดงลักษณะอื่นๆของพื้นที่ ที่พบในการส ารวจด้วย ซึ่งจะ
เป็นดินหรือไม่ก็ตาม (เอิบ, 2548) ส าหรับหน่วยแผนที่ดินที่ปรากฏในขอบเขตของแผนที่ แบ่งออกได้ดังนี้
1) หน่วยดินเดี่ยว (consociation) หมายถึง หน่วยแผนที่ที่ประกอบด้วยกลุ่มชุดดินใด
กลุ่มชุดดินหนึ่งเป็นส่วนใหญ่ โดยจะแสดงไว้ด้วยหมายเลขเดี่ยวๆ เช่น 12, 38 หรือ 49 หรือเป็นชื่อของชุด
ดิน เช่น Korat soils โดยอย่างน้อยที่สุดจะต้องมีปริมาณเนื้อที่ของกลุ่มดินนั้นๆมากกว่าครึ่งหนึ่งของพื้นที่
ปรากฏอยู่บนแผนที่ในแต่ละขอบเขต
2) หน่วยดินสัมพันธ์ (soil associations) เป็นหน่วยแผนที่ที่ภายในขอบเขตนั้นๆมีดิน
ตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป หรือดินกับพื้นที่เบ็ดเตล็ด ซึ่งจะเกิดควบคู่กันเสมอ และมีความสัมพันธ์กันในทางสภาพ
พื้นที่ สามารถแยกออกจากกันได้ในการท าแผนที่ดินที่มีมาตราส่วนใหญ่ แต่ในแผนที่ดินที่มีมาตราส่วน
ค่อนข้างเล็กจะไม่สามารถแยกออกจากกันได้ ในการเขียนชื่อหน่วยสัมพันธ์ของดิน จะต้องมีค าว่า
“associations” ต่อท้ายเสมอ เช่น หน่วยสัมพันธ์ของของชุดดินโคราชกับชุดดินร้อยเอ็ด (Korat/Roi Et
associations) หากเป็นสัญลักษณ์จะใช้เครื่องหมาย “/” คั่น และต้องแสดงสัดส่วนของดินหรือที่ดินอื่นๆที่
พบในขอบเขตนั้นๆด้วย
3) หน่วยดินเชิงซ้อน (soil complexes) เป็นหน่วยแผนที่ที่ภายในขอบเขตนั้นๆ มีดิน
ตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปหรือดินกับพื้นที่เบ็ดเตล็ด ที่มีรูปแบบของการเกิดที่ต่อเนื่องและสัมพันธ์กันนั้นมีความ
ซับซ้อนสับสนมากจนไม่สามารถที่จะเขียนขอบเขตของหน่วยดินหรือหน่วยพื้นที่ที่เป็นองค์ประกอบนั้นแยก
ออกจากกันได้ ในแผนที่มาตราส่วนใหญ่ การให้ชื่อหน่วยแผนที่จะใช้ชื่อของดินหรือพื้นที่เบ็ดเตล็ดทั้งหมดที่
