Page 20 - รายงานการสำรวจดินเขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ำคลองแม่ยะมา - คลองม่วง ลำดับที่ ตก.6 (2556) ลุ่มน้ำสาขาคลองวังเจ้า (รหัส 0618) ลุ่มน้ำหลักแม่น้ำปิง (รหัส 06) พื้นที่ดำเนินการ บ้านเด่นวัว หมู่ที่ 4 ตำบลเชียงทอง อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
12

พบเป็นชื่อของหน่วยแผนที่ โดยใช้เครื่องหมาย “-” คั่น และต้องแสดงสัดส่วนของดินหรือที่ดินอื่นๆที่พบ
ด้วย เช่น Tha Muang-Sanphaya clay loam

4) หน่วยดินศักย์เสมอ (undifferentiated soil group) เป็นหน่วยแผนที่ที่ภายใน
ขอบเขตนั้นๆมีดินตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป แต่ดินทั้งหมดนั้นไม่มีความแตกต่างกันในด้านของการน าไปใช้

ประโยชน์และการจัดการดิน จึงไม่มีความจ าเป็นที่จะต้องแยกขอบเขตออกจากกัน การให้ชื่อหน่วยแผน

ที่ดินจะใช้ชื่อของดินทั้งหมดและเขียนเรียงกันไป เช่น Bangnara and Klaeng soils หากเขียนเป็น
สัญลักษณ์จะใช้เครื่องหมาย “” คั่น และต้องแสดงสัดส่วนของดินหรือที่ดินอื่นๆที่พบด้วย

5) หน่วยพื้นที่เบ็ดเตล็ด (miscellaneous areas) เป็นหน่วยของพื้นที่ต่างๆซึ่งโดยปกติจะ

หมายถึงพื้นที่ที่แทบจะไม่มีดินและพืชพรรณขึ้นเพียงเล็กน้อย หรือไม่มีพืชพรรณเลย สภาพของดินไม่
เหมาะสมหรือมีกิจกรรมของมนุษย์มาก หน่วยพื้นที่เบ็ดเตล็ดที่อาจพบได้มากในประเทศไทย ได้แก่ พื้นที่บ่อ

ทราย ที่ดินเหมืองร้าง บ่อลูกรัง บ่อเลี้ยงกุ้ง บ่อเลี้ยงปลา ที่ดินดัดแปลง ที่ลุ่มน้ าขัง ที่ลุ่มชื้นแฉะ แหล่งน้ า ที่

อยู่อาศัย และสถานที่ราชการ เป็นต้น
หน่วยแผนที่ดินที่น ามาใช้แสดงบนแผนที่ ได้แก่

1) กลุ่มชุดดิน (group of soil series) กลุ่มชุดดินเป็นการรวบรวมชุดดินหรือดินคล้ายที่มี
ลักษณะและสมบัติต่างๆ ของดินในด้านการใช้ประโยชน์ที่ดินและการจัดการดินที่คล้ายคลึงกันมาจัดจ าแนก
อยู่ในกลุ่มชุดดินเดียวกันอย่างมีระบบ โดยยึดหลักเกณฑ์จากปัจจัยการเกิดดินและการพัฒนาการของดิน

ตามหลักเกณฑ์การจ าแนกดินระบบอนุกรมวิธานดินเป็นหลัก กลุ่มชุดดินเดียวกันจึงมีศักยภาพในการใช้
ประโยชน์ที่ดินและการจัดการดินคล้ายคลึงกัน ท าให้มีความสามารถในการผลิตของดินใกล้เคียงกันด้วย
(กรมพัฒนาที่ดิน, 2548; วุฒิชาติ, 2552)
ลักษณะและสมบัติดินที่น ามาใช้ในการจ าแนกกลุ่มชุดดิน ได้แก่ วัสดุที่เป็นองค์ประกอบ

ดิน ความลาดชันของพื้นที่ สภาพพื้นที่เกิดดิน ระยะเวลาและการพัฒนาการของดิน เขตสภาพความชื้นของ
ดิน การระบายน้ าของดินหรือสภาพการแช่ขังน้ าของดิน ชั้นขนาดอนุภาคดิน ความลึกของดินและชนิดของ
วัตถุเนื้อหยาบ ความเป็นกรดเป็นด่างของดิน ความเค็มของดินและความอุดมสมบูรณ์ของดิน เป็นต้น
กรมพัฒนาที่ดินได้จ าแนกกลุ่มชุดดินไว้ 62 กลุ่มชุดดิน เพื่อน าไปศึกษา ส ารวจและท า

แผนที่ศักยภาพของดินส าหรับการปลูกพืชเศรษฐกิจ ท างานวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดิน
โดยใช้ปัจจัยการผลิตต่างๆ ของกรมพัฒนาที่ดิน ดังนั้นเพื่อให้ง่ายต่อการท าความเข้าใจกลุ่มชุดดิน พอจะ
สรุปกลุ่มชุดดินได้ 4 ประเภทใหญ่ๆ ดังนี้
(1) กลุ่มชุดดินที่พบในพื้นที่ลุ่ม กลุ่มชุดดินที่พบในพื้นที่นี้จะมีน้ าขังหรือมีระดับน้ า

ใต้ดินตื้นในฤดูฝน ท าให้ดินมีการระบายน้ าเลวมาก เลวหรือค่อนข้างเลว มีทั้งหมด 28 กลุ่มชุดดิน ได้แก่
กลุ่มชุดดินที่ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25,
57, 58 และ 59

(2) กลุ่มชุดดินที่พบในพื้นที่ดอนเขตดินแห้งติดต่อกันนาน กลุ่มชุดดินที่พบในพื้นที่
บริเวณนี้จะไม่มีน้ าขังในฤดูฝน แต่อาจพบน้ าใต้ดินในระดับลึกปานกลางหรือลึกในบางช่วงเวลาของฤดูฝน มี
ปริมาณน้ าฝนในรอบปีน้อยและการตกแพร่กระจายของฝนไม่สม่ าเสมอ ท าให้ดินมีช่วงแห้งติดต่อกันนาน
และพืชที่ปลูกมักจะขาดแคลนน้ านาน พื้นที่บริเวณนี้พบในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาค