Page 281 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

ผลของการใช้ปุ๋ยชีวภาพ พด.12 และสารเร่งซุปเปอร์ พด. 3 ภายใต้การจัดการพืชปุ๋ยสดในการปรับปรุงดิน

เพื่อปลูกพริกอินทรีย์ในจังหวัดอุบลราชธานี
Effects of Bio-fertilizer (PorDor12) and Compost (PorDor3) under Green Manure
Management on Soil Improvement for Organic Chillis Grown in Ubon Ratchathani

Province

สุวรรณภา บุญจงรักษ์ วรรณา สุวรรณวิจิตร และ ยุพาพร กิ่งโสดา
สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 4 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

ผลของการใช้ปุ๋ยชีวภาพขยายเชื้อจุลินทรีย์ตรึงไนโตรเจน ละลายฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม ร่วมกับ
จุลินทรีย์ควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช ภายใต้การจัดการพืชปุ๋ยสดชนิดต่างๆ ในการปรับปรุงบํารุงดินเพื่อปลูกพริก
อินทรีย์ ในจังหวัดอุบลราชธานี ดําเนินการศึกษาในปี 2557-2558 ระยะเวลา 2 ปี ณ บ้านขี้เหล็ก ตําบลขี้เหล็ก

อําเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มชุดดินที่ 40 ชุดดินจักราช โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลง
สมบัติทางเคมี ศึกษาการใช้ปุ๋ยชีวภาพที่ขยายเชื้อจุลินทรีย์ตรึงไนโตรเจน ละลายฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม
(ปุ๋ยชีวภาพ พด.12) ร่วมกับจุลินทรีย์ควบคุมเชื้อสาเหตุโรคพืช (ซุปเปอร์ พด.3) ภายใต้การจัดการพืชปุ๋ยสดต่อ
การเจริญเติบโตและผลผลิตพริกอินทรีย์และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ การศึกษาครั้งนี้มีการวางแผนการทดลอง

แบบ Split plot design in RCBD จํานวน 3 ซ้ํา ประกอบด้วย 2 ปัจจัยได้แก่ การใช้พืชปุ๋ยสด (Main plot)
ประกอบด้วย ไม่ปลูกพืชปุ๋ยสด ปลูกปอเทือง การใส่ปุ๋ย (Sub-plot) ประกอบด้วย 1) แปลงควบคุม (ไม่ใส่ปุ๋ย)
2) ใส่ปุ๋ยตามอัตราของเกษตรกร 3) ปุ๋ยหมักที่ขยายเชื้อด้วยปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ร่วมกับ ซุปเปอร์พด.3 อัตรา
100 กิโลกรัมต่อไร่ 4) ปุ๋ยหมักที่ขยายเชื้อด้วยปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ร่วมกับซุปเปอร์พด.3 อัตรา 200 กิโลกรัมต่อ

ไร่ 5) ปุ๋ยหมักที่ขยายเชื้อด้วยปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ร่วมกับซุปเปอร์พด.3 อัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ 6) ปุ๋ยหมักที่
ขยายเชื้อด้วยปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ร่วมกับซุปเปอร์พด.3 อัตรา 400 กิโลกรัมต่อไร่
การศึกษาพบว่า พื้นที่ดําเนินการมีลักษณะดินเป็นดินร่วนปนทรายหรือดินทรายปนดินร่วนตอนบน

และเป็นดินร่วนปนทรายในดินชั้นล่างสภาพดิน ก่อนดําเนินการมีสภาพเป็นกรดเล็กน้อย pH (6.0-6.4) ปริมาณ
อินทรียวัตถุอยู่ในเกณฑ์ต่ํา โดยภาพรวมสภาพดินก่อนดําเนินการมีความอุดมสมบูรณ์ต่ํา แต่เมื่อมีการใช้พืชปุ๋ยสด
และการใช้ปุ๋ยหมักชีวภาพ พด. 12 ในอัตราต่างๆ ทําให้สภาพดินหลังดําเนินการมีอุดมสมบูรณ์ขึ้น โดยเฉพาะ
ในแปลงที่มีการปลูกปอเทืองใช้ร่วมกับปุ๋ยชีวภาพ พด.12 ในอัตรา 400 กิโลกรัมต่อไร่ มีปริมาณอินทรียวัตถุ
และปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ในดินมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นสูงที่สุด ไม่พบปฏิกิริยาร่วมกันระหว่างการใช้

พืชปุ๋ยสดและอัตราปุ๋ยหมักชีวภาพ พด.12 ในอัตราที่ต่างกัน ไม่มีผลทําให้การเจริญเติบโต น้ําหนักต่อผล และ
ผลผลิตของพริกแตกต่างกันทางสถิติทั้ง 2 ปี แต่ปัจจัยของการจัดการพืชปุ๋ยสด และอัตราปุ๋ยชีวภาพ พด. 12
มีอิทธิพลทําให้ผลผลิตในแปลงที่มีการปลูกและไม่ปลูกปอเทืองแตกต่างกัน โดยในแปลงที่มีการปลูกปอเทือง

มีแนวโน้มให้ผลผลิตสูงกว่า (437.39 กิโลกรัมต่อไร่) และการใส่ปุ๋ยตามวิธีการของเกษตรกรให้ผลผลิตสูงกว่า
การใส่ปุ๋ยชีวภาพในอัตราต่างๆ (429.87 กิโลกรัมต่อไร่) และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจจากการปลูกพริกทั้ง
2 ปี ค่อนข้างให้ผลกําไรที่แตกต่างกัน โดยในปี 2558 ให้ผลตอบแทนในทิศทางที่ดีกว่า โดยแปลงที่มีการปลูก
ปอเทืองและใช้ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 ในอัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ผลตอบแทนสูงที่สุดเท่ากับ 3,791.25 บาทต่อไร่

250