Page 23 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

โครงการทดสอบหาค่าสัมประสิทธิ์ความขรุขระแมนนิ่งส้าหรับแบบจ้าลองทางคณิตศาสตร์ (PLER Model)
Quantifying Manning’s Roughness Co-efficient Corresponding

to Surface Runoff or PLER Model

ปริวัตร ศรีค้ามูล อภินันท์ กาวิโล และสลิลรัตน์ วิชัยพานิช

Pariwat Sricommul Apinan Gavilo and Salinrat Wichaipanich
ส านักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 กรมพัฒนาที่ดิน
Land Development Regional Office 6, Land Development Department, Chiang Mai
Provience

บทคัดย่อ

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบหาค่าสัมประสิทธิ์ความขรุขระแมนนิ่ง (Manning’s

Roughness Coefficient) หรือค่า n ในสภาพพื้นผิวจ าลองส าหรับใช้กับแบบจ าลอง PLER โดยใช้สมการ
ค านวณความเร็วของการไหลของน้ าไหลบ่าผิวดินอันเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัดพาตะกอน ท าการทดลอง

ในสภาพพื้นผิวจ าลองของพื้นที่ศึกษาจากศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยแล้ง อ าเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย
การทดลองในระยะแรกแบ่งสภาพพื้นผิวจ าลองออกเป็น 2 ลักษณะ คือ พื้นผิวดินเปล่าของชุดดินท่าลี่ และ

พื้นที่ผิวดินเปล่าของชุดดินวังสะพุง บนความลาดชัน 21, 35 และ 50 เปอร์เซนต์ตามล าดับ และในระยะที่สอง

ได้แบ่งสภาพพื้นที่จ าลองออกเป็น 2 ลักษณะ คือ พื้นผิวดินจากชุดดินท่าลี่ซึ่งมีการใช้ประโยชน์ที่ดินในการ
เพาะปลูกพืชไร่จ านวน 2 ชนิด คือ ข้าวโพดและข้าวไร่ เพื่อน าค่าสัมประสิทธิ์ความขรุขระแมนนิ่งที่ได้ไปใช้

ก าหนดค่าตัวแปรในแบบจ าลองทางคณิตศาสตร์ที่จ าลองการเคลื่อนตัวของตะกอนบนพื้นที่ลาดชันต่อไป
จากการทดลองพบว่า เมื่อความลาดชันเพิ่มขึ้นค่าสัมประสิทธิ์ความขรุขระแมนนิ่งก็จะเพิ่มขึ้นตามไป

ด้วย แต่อัตราการไหลของน้ าจะลดลงเช่นเดียวกับความเร็วในการไหลของน้ าที่มีแนวโน้มลดลง ซึ่งเป็นผล

มาจากความขรุขระของพื้นผิวที่น้ าไหลผ่าน ความลึกของการไหลที่ต่ ามากและแรงเสียดทานที่ท้องน้ า ทั้งนี้
ค่าเฉลี่ยสัมประสิทธิ์ความขรุขระแมนนิ่งที่ได้ของสภาพพื้นผิวดินเปล่าจากชุดดินท่าลี่มีค่า 0.030 สภาพพื้นผิว

ดินเปล่าจากชุดดินวังสะพุงมีค่า 0.030 สภาพพื้นผิวดินจากชุดดินท่าลี่ที่มีการปลูกข้าวโพดมีค่าเท่ากับ 0.067

และสภาพพื้นผิวดินจากชุดดินท่าลี่ที่มีการปลูกข้าวไร่มีค่าเท่ากับ 0.052

ABSTRACT
The objective of this experiment was to find Manning’s Roughness Coefficient

(Manning's n) by monitoring flow rate in hydraulic flume. The Manning's n was a factor in an

equation that yields run off velocity which in turn influences sediment movement. The
surface used in this experiment was modeled after real surface at Huay Lang Royal Project

Development Center, WiangKaen District, Chiang Rai Province. The flume was custom

designed so that slope could be altered from 21 to 35 and 50 percent respectively. In the
first phase, there were 2 surfaces of bare soil, one represented plot that grown annual cash

2