Page 216 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง

กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้จัดท ารายงานการประเมินผลโครงการแหล่งน้ าในไร่
นานอกเขตชลประทาน ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ.2556 มีวัตถุประสงค์เพื่อ ประเมินการกักเก็บน้ า

การใช้ประโยชน์ ความคุ้มค่าเชิงเศรษฐกิจและสังคม จากแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทานของเกษตรกร
ประเมินความพึงพอใจของเกษตรกรต่อการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทาน ตลอดจน

ศึกษาปัญหาและอุปสรรค ในการด าเนินงานโครงการฯ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเกษตรกรตัวอย่างที่ได้รับ

บริการแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทาน ในปีงบประมาณ พ.ศ.2555 จ านวน 462 คน และเจ้าหน้าที่กรม
พัฒนาที่ดินจ านวน 34 คน

พื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ เป็นแหล่งผลิตข้าวหอมมะลิคุณภาพดีของประเทศ มีพื้นที่ปลูกข้าวหอมมะลิ เฉลี่ยปีละ
78.97 ล้านไร่ ผลผลิตเฉลี่ย 36.27 ล้านตัน ข้าวเปลือก ผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย 459 กิโลกรัม ดดูนาปี ปี 2552/53-

2556/57 มีเนื้อที่เพาะปลูกเฉลี่ยปีละ 62.83 ล้านไร่ ผลผลิตเฉลี่ย 25.87 ล้านตันข้าวเปลือก ผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย

412 กิโลกรัม (ชาญพิทยา, 2559) พื้นที่ปลูกข้าวหอมมะลิของจังหวัดร้อยเอ็ด มีพื้นที่เก็บเกี่ยว 2,711.1 พันไร่
ผลผลิตข้าวหอมมะลิ 1,408.6 พันตัน ผลผลิตข้าวหอมมะลิเฉลี่ยต่อไร่ของจังหวัดร้อยเอ็ด 519.6 กิโลกรัมต่อไร่

ในปี 2556 (รายงานวิเคราะห์สถานการณ์จังหวัดร้อยเอ็ด, 2557)

หลังจากกลุ่มตัวอย่างได้เข้าร่วมโครงการ และได้รับการปรับปรุงพื้นที่นา ท าให้ได้รับประโยชน์ ในพื้นที่
ปลูกข้าวส่งผลให้ผลผลิตข้าวมีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ 32.20 ก่อน ได้รับประโยชน์จาก

โครงการฯ กลุ่มตัวอย่างได้รับผลผลิตจากการปลูกข้าวเฉลี่ย 317 กิโลกรัมต่อไร่ หลังได้รับประโยชน์จาก
โครงการฯ ผลผลิตข้าวเพิ่มขึ้นเป็น 439 กิโลกรัมต่อไร่ เมื่อเปรียบเทียบรายได้ของกลุ่มตัวอย่างก่อนและหลัง

ได้รับประโยชน์จากโครงการ พบว่า หลังจากกลุ่มตัวอย่างได้เข้าร่วมโครงการฯ และได้รับการปรับปรุงพื้นที่นา

ท าให้ได้รับประโยชน์ในพื้นที่ปลูกข้าว ท าให้ผลผลิตข้าวเพิ่มขึ้น ประกอบกับราคาข้าวในปีนี้มีราคาค่อนข้างสูง
ส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้จากการเกษตรเพิ่มมากขึ้น โดยมีรายได้เฉลี่ยจากการปลูกข้าวเพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ

40.20 จากเดิมก่อนได้รับประโยชน์จากโครงการฯ กลุ่มตัวอย่างได้รับรายได้จากการปลูกข้าวเฉลี่ย 3,029.70
บาทต่อไร่ หลังได้รับประโยชน์จากโครงการฯ รายได้เพิ่มขึ้นเป็น 4,247.60 บาทต่อไร่ (ส าเภา, 2554)

ความพึงพอใจของเกษตรกรต่อโครงการงานพัฒนาที่ดิน พบว่า ในภาพรวมเกษตรกรมีความพึงพอใจ

ระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.31) คิดเป็นร้อยละ 86.20 และเมื่อพิจารณาแต่ละด้าน ในด้านการบริหารการจัดการ
ด้านปัจจัยน าเข้า ด้านผลผลิตของโครงการ และด้านผลกระทบของโครงการฯ เกษตรกร มีความพึงพอใจระดับ

มากที่สุดเช่นกัน (ค่าเฉลี่ย 4.58 4.67 4.57 และ 4.41) ส่วนด้านผลลัพธ์ของโครงการฯ เกษตรกรมีความพึงพอใจ

ระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 3.83)

วัตถุประสงค์
1. เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปทางด้านเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนเกษตร

2. เพื่อศึกษาประสิทธิภาพการผลิต ต้นทุน และผลตอบแทน ของการผลิตพืชก่อนและหลังมีโครงการงาน

พัฒนาที่ดิน

189