Page 157 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

1. ศึกษาถึงชนิดพารามิเตอร์ใดของสภาพพื นที่ (terrain parameter) ที่มีอิทธิพลและมีประสิทธิภาพ

ในการส ารวจดินในพื นที่ที่มีความซับซ้อนทางภูมิทัศน์ (complex landscape) ของประเทศไทย
2. ศึกษาแนวทางการวิเคราะห์แบบจ าลองสภาพพื นที่ (terrain modelling) มีความส าคัญอย่างไรกับ

การท าแผนที่ชุดดิน
3. ศึกษาความละเอียดของเส้นชั นความสูงเชิงเลขที่เหมาะสมในการส ารวจดินและท าแผนที่ดิน

2. แนวคิดและหลักการ

2.1 ความละเอียดของเส้นชั นความสูงเชิงเลข และการวิเคราะห์สภาพพื นที่แบบเชิงเลข (DEM resolution

and digital terrain analysis)

การวิเคราะห์สภาพพื นที่แบบเชิงเลข (Digital terrain analysis :DTA) คือ หลักการวิเคราะห์สภาพ
พื นที่แบบใหม่ ที่ใช้เส้นชั นความสูงเชิงเลข ท าการค านวณและประมวลผลโดยคอมพิวเตอร์ หรือ มีชื่อเรียกอีก

อย่างว่า geomorphometry (Hengl and Reuter 2009; Pike 2002; Wilson and Gallant 2000), ซึ่งจะ
แสดงถึงสภาพความสูงต่ า ลักษณะ รูปแบบต่างๆ ของพื นที่ ที่เป็นพื นผิวโลก (Hengl, et al. 2003; Hengl

and Reuter 2009) ซึ่งการใช้ประโยชน์และความส าเร็จของสภาพพื นที่แบบเชิงเลขเพื่อการส ารวจดินได้มี

การศึกษาอย่างแพร่หลายในหลายงานวิจัยทั่วโลก (Gobin, et al. 2001; Grunwald 2006; Park and van
de Giesen 2004; Wilson and Gallant 2000)

จากการศึกษาหลายประเทศ พบว่า ลักษณะและรายละเอียดของสภาพพื นที่ที่ได้จากการวิเคราะห์เส้น

ชั นความสูงเชิงเลขจะเป็นผลโดยตรงจากความละเอียดของเส้นชั นความสูงเชิงเลขโดยตรง (Arnold 2006;
Bishop and Minasny 2006; Chaplot, et al. 2000; Deng, et al. 2007) กล่าวคือ ความละเอียดของเส้น

ชั นความสูงเชิงเลขที่มีความละเอียดสูง จะแสดงองค์ประกอบของสภาพพื นที่ ละเอียดกว่าเส้นชั นความสูงที่มี
ความละเอียดต่ า อีกทั งความละเอียดขององค์ประกอบของสภาพพื นที่ที่ค านวณได้ยังได้รับอิทธิพลของการ

ค านวณขนาดพิกเซลหน้าต่าง (neighbourhood size) ของแผนที่เส้นชั นความสูง กล่าวคือ ถ้าขนาดพิกเซล

หน้าต่างมีขนาดใหญ่จะท าให้สภาพพื นที่ที่ค านวณได้มีความสม่ าเสมอ (Smith, et al. 2006). ทั งนี Thompson
et al. (2001) ได้อธิบายถึงการศึกษาขนาดของเส้นชั นความสูงเชิงและและขนาดพิกเซลหน้าต่างร่วมกันจะช่วย

ให้อธิบายความสัมพันธ์ของสมบัติดินและสภาพพื นที่ได้อย่างเป็นอย่างดี

3. วิธีการ

3.1 พื นที่ศึกษา

ท าการศึกษาพื นที่ย่อยโดยการคัดเลือกเส้นตัดขวาง จากพื นที่ลุ่มน าป่าสักตอนบน ดังภาพที่ 1 ซึ่ง
พื นที่ศึกษาจะคัดเลือกพื นที่ที่มีความหลากหลายและซับซ้อนของพื นที่จากที่สูงลงมาพื นที่ต่ า โดยจะเป็น

ส่วนประกอบของสภาพภูมิทัศน์ใหญ่ ดังนี ภูเขา ที่ลาดเชิงเขา ตะพักล าน า ที่ราบลุ่ม ที่มีความสูงประมาณ

139-588 เมตร จากระดับน าทะเลปานกลาง

133