Page 156 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

1.ค าน า
สืบเนื่องมาจากปัญหาแผนที่ดินที่ใช้อยู่ในปัจจุบันของประเทศไทยที่ยังไม่มีการปรับปรุงให้ทันสมัยและ

ปัจจุบัน อันเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพพื นที่และปัจจัยการเกิดดินอื่นๆ โดยเฉพาะในปัจจุบันนั น

การส ารวจดินยังประสบปัญหาด้านการใช้งบประมาณที่สูงและค่อนข้างใช้เวลาในการส ารวจและจัดท าแผน
ที่ดิน ประกอบกับในปัจจุบันบุคคลากรด้านการส ารวจดินมีค่อนข้างจ ากัด ดังนั นแนวทางการประยุกต์ใช้

เทคนิคทางระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ (Geo-information system, GIS) และการส ารวจระยะไกล
(Remote sensing, RS) ในการส ารวจและจัดท าแผนที่ดินเพื่อให้มีความรวดเร็วและถูกต้องมากขึ น ทั งนี เพื่อ

เป็นฐานข้อมูลดินโดยเฉพาะในพื นที่ภูเขาและที่สูงที่ยากต่อการเข้าส ารวจดิน อันจะเป็นประโยชน์และสามารถ

ประยุกต์ใช้ในงานด้านต่างๆ และสามารถท าการปรับปรุงแก้ไขให้ทันสมัยได้ตลอดเวลา
การส ารวจดินแบบเชิงเลข (Digital soil mapping : DSM) เป็นวิธีการแนวทางการส ารวจดินที่

ประยุกต์ใช้วิธีการและอุปกรณ์สมัยใหม่ เช่น คอมพิวเตอร์ เครื่องมือรับสัญญาณการส ารวจระยะไกล มาช่วย

ประมวลผล ซึ่งรวมไปถึงการน าเอาเครื่องใหม่ๆ เหล่านี มาช่วยในการเตรียมการออกส ารวจดินภาคสนาม การ
แปลความหมายสภาพพื นที่ ทั งนี เพื่อช่วยให้นักวิชาการและผู้ปฏิบัติงานสามารถเก็บข้อมูลและท าแผนที่ดินได้

แม่นย ายิ่งขึ น
ระบบการส ารวจแบบเชิงเลขนั นมีหลายเทคนิคและวิธีการ ในปัจจุบันได้มีเทคนิคใหม่ที่น ามาช่วยการ

ส ารวจดิน เช่น การประยุกต์ใช้เทคนิคทางด้าน GIS และ RS เพื่อจะช่วยให้มีการผลิตแผนที่ได้รวดเร็วและได้

งบประมาณน้อยลง ซึ่งรวมไปถึงการใช้เทคนิคการประยุกต์ใช้เส้นชั นความสูงเชิงเลข (Digital Elevation
Model : DEM) มาใช้ในการศึกษาและจัดท าแผนที่สภาพพื นที่แบบเชิงเลข (Digital terrain analysis) ซึ่งจะ

ช่วยให้การจัดท าหน่วยแผนที่ของสภาพพื นที่ (terrain mapping unit : TMU) ของการส ารวจดินมีความ
ถูกต้องแม่นย าขึ น

ซึ่งวิธีการต่างๆ ที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ได้มีการศึกษาการถ่ายทอดเส้นขอบเขตดิน ผ่านตัวแปรต่างๆ

(Co-variables) ที่ปรากฏคลอบคลุมในพื นที่ เช่น DEM and remotely-sensed imagery, (McBratney, et
al. 2003) เนื่องจากสภาพพื นที่ เป็นปัจจัยส ารวจของการส ารวจดิน จาก 5 ปัจจัย ดังนี S = CLORPT ข้อมูล

ดังกล่าว แสดงถึงบทบาทส าคัญของขององค์ประกอบด้านสภาพพื นที่ ในที่นี หมายรวมถึง ความสูงต่ า ความ

ลาดชัน และทิศทางของความลาดชัน และทิศทางของความลาดชัน มีอิทธิพลต่ออุณหภูมิและความชื นในดิน
ระดับน าใต้ดิน การเจริญเติบโตของพืชพรรณ การผุพังสลายตัวของหิน การไหลบ่าและไหลซึมของน า

การชะล้างพังทลายของดิน การทับถมของอินทรียวัตถุในดิน (soil forming factors) ซึ่งหมายถึงอิทธิพลต่อ

การเกิดดินนั่นเอง
ดังนั นการศึกษาครั งนี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้เส้นชั นความสูงเชิงเลข (Digital

Elevation Model : DEM) ในการศึกษาและจัดท าแผนที่สภาพพื นที่แบบเชิงเลข (Digital terrain analysis)
และศึกษาแนวทางการใช้ความละเอียด (Resolution) ที่เหมาะสมของ DEM ในการส ารวจดินในมาตราส่วน

ต่างๆ ได้

132