Page 155 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

การศึกษาแนวทางการใช้เส้นชั นความสูงเชิงเลขและการวิเคราะห์สภาพพื นที่แบบเชิงเลข

เพื่อการส ารวจดิน
Application of Digital Elevation Modeling and Digital Terrain Analysis

for Digital Soil Survey and Mapping

รวมพร มูลจันทร์

กองส ารวจดินและวิจัยทรัพยากรดิน
Office of Soil Resources Survey and Research, Land Development Department, Bangkok

บทคัดย่อ
การส ารวจดินด้วยระบบใหม่ หรือ Digital soil mapping เป็นการส ารวจที่เริ่มมีการประยุกต์ใช้อย่าง

แพร่หลายในทั่วโลก เนื่องจากจะช่วยให้สามารถส ารวจและจัดท าแผนที่ดินได้อย่างรวดเร็ว ถูกต้อง และแม่นย าสูง
แล้วยังช่วยให้ประหยัดงบประมาณในการส ารวจดินอีกด้วย การศึกษาครั งนี ได้เน้นการประยุกต์ใช้เส้นชั นความสูง

เชิงเลข (Digital Elevation Model : DEM) ในการวิเคราะห์สภาพพื นที่แบบเชิงเลข (Digital terrain analysis : DTA)

และการจัดท าแผนที่ดินด้วยวิธีด้านสถิติเชิงพื นที่ (Spatial statistical analysis) เพื่อการส ารวจดินในการศึกษา
ความสัมพันธ์ของดินและสภาพพื นที่ มีพื นที่ศึกษาในลุ่มน าป่าสักตอนบน โดยทดลองศึกษาการจัดท าแผนที่ชุดดิน 3

ชุดดิน คือ ชุดดินลี ชุดดินวังสะพุง และชุดดินท่าพล โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี 1) ชนิดพารามิเตอร์ใดของสภาพพื นที่

(terrain parameter) ที่มีอิทธิพลและมีประสิทธิภาพในการส ารวจดินในพื นที่ที่มีความซับซ้อนทางภูมิทัศน์
(complex landscape) ของประเทศไทย 2) ศึกษาแนวทางการวิเคราะห์แบบจ าลองสภาพพื นที่ (terrain modelling)

มีความส าคัญอย่างไรกับการท าแผนที่ชุดดิน และ 3) ศึกษาความละเอียดของเส้นชั นความสูงเชิงเลขที่เหมาะสมใน

การส ารวจดินและท าแผนที่ดิน โดยจากการศึกษาวิเคราะห์สภาพพื นที่เชิงเลข แบบปฐมภูมิและแบบทุติยภูมิ
โดยเส้นชั นความสูงเชิงเลขความละเอียดขนาด 3 (5x5, 10x10 และ 20x20 เมตร) ตลอดจนท าการศึกษาการ

จัดท าแผนที่ชุดดิน 3 ชุดพบว่า การเกิดชุดดินลี มีความสัมพันธ์กับสภาพพื นที่แบบเชิงเลข และการค านวณผล
ของความละเอียดของเส้นชั นความสูงเชิงเลขขนาด 5 เมตร ร่วมกับหน้าต่างขนาด 10x10 เมตร และการเกิด

ชุดดินท่าพล มีความสัมพันธ์กับสภาพพื นที่แบบเชิงเลข และการค านวณผลของความละเอียดของเส้นชั นความ
สูงเชิงเลขขนาด 10 เมตร ร่วมกับหน้าต่างขนาด 5x5 เมตร ส่วนชุดดินวังสะพุงให้ผลการศึกษาที่ไม่เหมาะสม

ซึ่งควรมีการศึกษาร่วมกับปัจจัยอื่นๆต่อไป

ค าส าคัญ: เส้นชั นความสูงเชิงเลข การส ารวจดินแบบเชิงเลข (Digital soil mapping : DSM) การส ารวจดิน ภูมิปฐพี

131