Page 106 - เขตการใช้ที่ดินพืชเศรษฐกิจมะขาม

4-3

จากการศึกษาสภาพการผลิตมะขามของเกษตรกรพบวา เกษตรกรปลูกมะขามหวาน
เปนลักษณะสวนเดี่ยวขนาดเฉลี่ย 7.65 ไรตอครัวเรือน พื้นที่ปลูกสวนใหญเปนที่ราบ พันธุที่นิยมปลูก

ไดแกพันธุสีทองและพันธุศรีชมภู พันธุอื่นๆ มีบางไดแก พันธุขันตี ประกายทองและอินทผาลัม

ลักษณะการผลิตและวิธีการปฏิบัติของเกษตรกรมีดังนี้
ชวงกอนใหผลผลิต ปที่ 1 เกษตรเตรียมดินและปลูกโดยวิธีการไถพลิกดินแลวทิ้งไว

ประมาณ 1 สัปดาห จึงวางแนวขุดหลุมปลูกในชวงตนฤดูฝนคือในเดือนพฤษภาคม ระยะปลูก

ประมาณ 6x6 เมตร 8x8 เมตร และ 9x9 เมตร ขนาดหลุมกวางและลึกประมาณ 50-75 เซนติเมตร
กอนปลูกเกษตรกรบางรายรองกนหลุมดวยปุยคอกแลวจึงนํากิ่งพันธุลงปลูก หลังการปลูก

ในระยะแรกหากฝนไมตกจะใหน้ําบางประมาณ 3-5 วันตอครั้ง จนตนมะขามตั้งตัวได การปฏิบัติ

ในปแรกสวนใหญเกษตรกรจะใสปุยคอกและปุยเคมีสูตร 15-15-15 กําจัดวัชพืชรอบโคนตนและ

ระหวางตนโดยการดายหญาหรือใชสารเคมีพนกําจัด เมื่อตนมะขามเจริญเติบโตผานปแรกไปได
ในปตอๆไปสวนใหญจะไมมีการใหน้ําตนมะขามตองอาศัยน้ําฝนเพียงอยางเดียว การปฏิบัติในชวง

ปที่ 2-4 เกษตรกรจะใสปุยเปนปริมาณมากขึ้น ซึ่งปริมาณการใชปุยขึ้นกับความอุดมสมบูรณของดิน

และอายุของตน สวนใหญใชปุยเคมีสูตร 15-15-15 ในชวงนี้มีการกําจัดวัชพืชเชนเดียวกับปที่ 1
โดยดายหญาประมาณปละ 1-4 ครั้ง หรือใชสารเคมีพนกําจัดประมาณปละ 1 ครั้ง เกษตรกรไมนิยม

การไถพรวน คาใชจายในชวงกอนใหผลผลิตสวนใหญเปนคาแรงงานคนในการดูแลรักษา คาปุย

สารปองกันและกําจัดวัชพืชและศัตรูพืช ซึ่งเปนตนทุนผันแปรโดยปที่ 1 มีคาพันธุรวมอยูดวย

ทําใหตนทุนในปที่ 1 สูงกวาตนทุนในชวงปที่ 2-4 สวนตนทุนคงที่ ไดแกคาเชาที่ดินและคาภาษีที่ดิน
เปนตน

ชวงใหผลผลิต การศึกษาครั้งนี้ไดแบงชวงมะขามที่ใหผลผลิตเปน 3 ชวง คือชวงปที่ 5-9

ชวงปที่ 10-15 และชวงปที่ 16-24 ในชวงตางๆ ดังกลาวนอกจากเกษตรกรจะเพิ่มปริมาณปุยเคมี
สูตร 15-15-15 ตามอายุตนมะขามที่เพิ่มขึ้นแลว ยังใชปุยเคมีสูตรอื่นรวมดวย ไดแก สูตร 13-13-21

สูตร 8-24-24 สูตร 0-0-60 เพื่อใหติดผลดกและเพิ่มความหวาน รวมทั้งใหฮอรโมนและสารอาหาร

ทางใบและใชสารปองกันและกําจัดศัตรูพืช ไดแก สารเรงการออกดอกติดผล สารกระตุนการเปดปากใบ
สารทําใหขั้วดอกและขั้วผลเหนียว สารปองกันเชื้อราและสารเคลือบใบ เปนตน สารทางใบ

และสารปองกันศัตรูพืชตางๆ ดังกลาวพืชจะไดรับทางใบ ซึ่งเกษตรกรจะผสมรวมกันดวยน้ํา

ตามอัตราสวนตางๆ ที่กําหนดแลวฉีดพนตามระยะตั้งแตเริ่มแตกใบออนถึงระยะที่ฝกเจริญเติบโต

เปนฝกใหญ ซึ่งสวนใหญเกษตรกรจะฉีดพนสวนผสมเหลานี้ประมาณปละ 1-7 ครั้ง การกําจัด
วัชพืชประมาณ 1-3 ครั้งตอป การเก็บผลผลิตมะขามหวานมีการปฏิบัติอยางระมัดระวังเพื่อไมให

ฝกแตกโดยตัดทีละฝกและเนื่องจากมะขามหวานสุกไมพรอมกันทั้งตน จึงตองเลือกเก็บฝกสุก

เขตการใชที่ดินพืชเศรษฐกิจมะขาม สํานักสํารวจดินและวางแผนการใชที่ดิน