Page 27 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

3) ลุมน้ำปาสัก ตั้งอยูทางตอนกลางประเทศ ซึ่งเปนลุมน้ำที่มีบางสวนตอนบนของลุมน้ำ
อยูในเขตภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พื้นที่ลุมน้ำแบงเปน 11 ลุมน้ำสาขา คือ แมน้ำปาสักตอนบน
หวยน้ำพุง แมน้ำปาสักสวนที่ 2 คลองหวยบอ แมน้ำปาสักสวนที่ 3/1 หวยเกาะแกว แมน้ำปาสักสวนที่ 3/2

ลำสนธิ แมน้ำปาสักตอนลางสวนที่ 1 หวยหมวกเหล็ก และแมน้ำปาสักตอนลางสวนที่ 2 โดยมีเนื้อที่รวม
15,603.330 ตารางกิโลเมตร หรือ 9,752,081 ไร สภาพพื้นที่ของลุมน้ำมีลักษณะวางตัวตามแนวทิศเหนือ-ใต
บริเวณตอนบนของลุมน้ำ มีเทือกเขาเพชรบูรณลอมรอบ ลักษณะภูมิประเทศของลุมน้ำมีลักษณะเปนเนินเขา
และมีที่ราบเพียงเล็กนอย สวนตอนกลางเปนที่ราบสลับกับเนินเขา ตอนลางของลุมน้ำบริเวณจุดบรรจบ

กับแมน้ำเจาพระยาเปนที่ราบลุม ลักษณะโดยรวมทั้งลุมน้ำจะถูกลอมรอบดวยภูเขาทั้ง 2 ดาน และมีแมน้ำปา
สักไหลอยูตรงกลางจากทิศเหนือลงทิศใต โดยมีตนกำเนิดมาจากเทือกเขาเพชรบูรณ ซึ่งอยูทางตอนใต
ของจังหวัดเลย จากนั้นไหลผานจังหวัดเพชรบูรณ ลพบุรี และสระบุรี จนมาบรรจบกับแมน้ำเจาพระยาที่จังหวัด

พระนครศรีอยุธยา ความยาวรวมทั้งสิ้น 746 กิโลเมตร อางเก็บน้ำที่สำคัญ ไดแก เขื่อนปาสักชลสิทธิ์
อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรีความจุ 960 ลานลูกบาศกเมตร

4) ลุมน้ำทาจีน ตั้งอยูทางตอนกลางประเทศและอยูทางฝงขวาของแมน้ำเจาพระยา แบงเปน 2 ลุม
น้ำสาขา คือ ลุมน้ำหวยกระเสียว และลุมน้ำที่ราบแมน้ำทาจีน โดยมีเนื้อที่รวม 13,446.490 ตารางกิโลเมตร
หรือ 8,404,056 ไร สภาพพื้นที่ของลุมน้ำมีลักษณะวางตัวตามแนวทิศเหนือ-ใต สภาพทั่วไปเปนที่ราบลุม

ริมแมน้ำ ฝงตะวันตกตอนบนของลุมน้ำเปนที่ลาดเชิงเขา สวนตอนกลางและตอนลางเปนที่ราบลุมติดตอกับ
ที่ราบลุมของลุมน้ำแมกลอง ซึ่งแมน้ำทาจีนแยกออกมาทางฝงขวาของแมน้ำเจาพระยาเขตจังหวัดชัยนาท
ไหลผานจังหวัดสุพรรณบุรี นครปฐม และออกสูอาวไทยที่จังหวัดสมุทรสาคร ความยาวรวมทั้งสิ้น 323
กิโลเมตร แมน้ำทาจีนมีชื่อเรียกตางๆ กันตั้งแตตนน้ำจนถึงปากแมน้ำ คือ คลองมะขามเฒา แมน้ำสุพรรณบุรี

แมน้ำนครชัยศรี และแมน้ำทาจีน ลำน้ำสาขาที่สำคัญ ไดแก หวยกระเสียว อางเก็บน้ำที่สำคัญ ไดแก เขื่อน
กระเสียว อำเภอดานชาง จังหวัดสุพรรณบุรี ความจุ 240 ลานลูกบาศกเมตร

5) ลุมน้ำแมกลอง ตั้งอยูทางตะวันตกของประเทศ พื้นที่ลุมน้ำแมกลอง มี 2 บริเวณ คือ บริเวณ
ลุมน้ำแมกลองตอนบนและตอนลาง แบงเปน 17 ลุมน้ำสาขา คือ แมน้ำแควใหญตอนบนสวนที่ 1 หวยแมละมุง
แมน้ำแควใหญตอนบนสวนที่ 2 หวยแมจัน แมน้ำแควใหญตอนบนสวนที่ 3 หวยขาแขง แมน้ำแควใหญ

ตอนลางสวนที่ 1 หวยตะเพิน แมน้ำแควใหญตอนลางสวนที่ 2 แมน้ำแควนอยตอนบนสวนที่ 1 หวยปลอก
แมน้ำแควนอยตอนบนสวนที่ 2 แมน้ำแควนอยตอนลางสวนที่ 1 แมน้ำแควนอยตอนลางสวนที่ 2 ลำภาชี
แมน้ำแควนอยตอนลางสวนที่ 3 และที่ราบแมน้ำแมกลอง โดยมีเนื้อที่รวม 30,228.12 ตารางกิโลเมตร
หรือ 18,892,575 ไร สภาพภูมิประเทศทางตอนบนของลุมน้ำเปนที่สูง ซึ่งเปนบริเวณที่ลำน้ำแควใหญและ

แควนอยไหลผานซอกเขาและที่ราบระหวางเขาออกมาบรรจบกัน ลำน้ำสาขาที่สำคัญ ไดแก แมน้ำแมกลองไหล
จากจังหวัดกาญจนบุรีลงไปทิศตะวันออกเฉียงใต เขาสูจังหวัดราชบุรีแลวออกทะเลที่จังหวัดสมุทรสงคราม
อางเก็บน้ำที่สำคัญ ไดแก อางเก็บน้ำเขื่อนศรีนครินทร สรางปดกั้นแมน้ำแควใหญ ที่ตำบลทากระดาน อำเภอ
ศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี ความจุเก็บกัก 17,745 ลานลูกบาศกเมตร เขื่อนวชิราลงกรณ ปดกั้นแมน้ำแคว

นอย ที่ตำบลทำขนุน อำเภอทองผาภูมิจังหวัดกาญจนบุรี ความจุ 8,860 ลานลูกบาศกเมตร ซึ่งทั้งสองเขื่อนอยู
ในความรับผิดชอบของการไฟฟาฝายผลิตแหงประเทศไทย และเขื่อนทดน้ำแมกลอง ซึ่งเปนเขื่อนทดน้ำขนาด
ใหญของกรมชลประทาน ตั้งอยูที่ตำบลมวงชุม อำเภอทามวง จังหวัดกาญจนบุรี สามารถทดน้ำและสงน้ำใหกับ

พื้นที่เกษตรกรรม และเพื่อการอุปโภคบริโภคในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดราชบุรี และจังหวัดนครปฐม