Page 39 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 39
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
2) กลุ่มดินร่วน
กลุ่มดินร่วนประกอบด้วยอนุภาคขนาดทราย ทรายแป้ง และดินเหนียวในปริมาณใกล้เคียงกัน
เนื้อดินค่อนข้างละเอียดนุ่มมือ ในสภาพดินแห้งจะจับกันเป็นก้อนแข็งพอประมาณ ในสภาพดินชื้น ดินจะ
ยืดหยุ่นได้บ้าง เมื่อสัมผัสหรือคลึงดินจะรู้สึกนุ่มมือ แต่เมื่อกำดินให้แน่นในฝ่ามือแล้วคลายออก ดินจะจับกัน
เป็นก้อนและไม่แตกออกจากกัน ดินร่วนเป็นดินที่มีความเหมาะสมสำหรับการเพาะปลูก เพราะไถพรวนง่าย มี
การระบายน้ำและถ่ายเทอากาศดี และมักจะมีความอุดมสมบูรณ์สูง
เนื้อดินที่อยู่ในกลุ่มนี้ ได้แก่ ดินร่วน ดินร่วนปนทราย ดินทรายแป้ง ดินร่วนปนทรายแป้ง ดินร่วนปนดิน
เหนียว ดินร่วนเหนียวปนทราย และดินร่วนเหนียวปนทรายแป้ง
3) กลุ่มดินเหนียว
กลุ่มดินเหนียวประกอบด้วยอนุภาคขนาดดินเหนียวตั้งแต่ร้อยละ 40 ขึ้นไป เป็นดินที่มีเนื้อละเอียด
ในสภาพดินแห้งจะเกาะตัวกันเป็นก้อนแข็ง เมื่อเปียกน้ำแล้วจะมีความยืดหยุ่น สามารถปั้นเป็นก้อนหรือคลึง
เป็นเส้นยาวได้ เหนียวติดมือ มีทั้งที่ระบายน้ำและอากาศดีและไม่ดี สามารถอุ้มน้ำ ดูดซับและแลกเปลี่ยนธาตุ
อาหารพืชได้ดี บริเวณพื้นที่ลุ่มต่ำบางพื้นที่ที่เป็นดินเหนียวจัดจะไถพรวนลำบาก เมื่อแห้ง ดินจะแข็งมากแต่
เมื่อเปียก ดินจะเหนียวติดเครื่องมือไถพรวน
เนื้อดินที่อยู่ในกลุ่มนี้ ได้แก่ ดินเหนียว ดินเหนียวปนทราย และดินเหนียวปนทรายแป้ง
2.7.4 โครงสร้างของดิน
โครงสร้างดินเป็นสมบัติทางกายภาพของดิน ที่เกิดขึ้นจากการเกาะยึดกันของอนุภาคที่เป็น
ของแข็ง เกิดเป็นเม็ดดินหรือเป็นก้อนดินที่มีขนาด รูปร่าง และความคงทนแข็งแรงในการยึดตัวต่างกัน เช่น
เป็นก้อนกลม ก้อนเหลี่ยม เป็นแท่ง หรือเป็นแผ่นบาง
โครงสร้างของดินมีความสำคัญต่อการซึมผ่านของน้ำ
การอุ้มน้ำ การระบายน้ำ และการถ่ายเทอากาศในดิน รวมถึงการ
แพร่กระจายของรากพืชด้วย ดินที่มีโครงสร้างดี มักจะมีลักษณะ
ร่วนซุย อนุภาคดินเกาะกันอย่างหลวม ๆ มีปริมาณช่องว่างมาก
และมีความต่อเนื่องของช่องว่างในดินดี ทำให้มีการระบายน้ำและ
ถ่ายเทอากาศได้ดี รากพืชสามารถชอนไชไปหาอาหารได้ง่าย
โครงสร้างดินที่แข็งแรงถูกทำลายได้ยาก ก็จะทำให้ดินถูกชะล้าง
พังทลายได้ยากเช่นกัน
อย่างไรก็ตามดินในธรรมชาติไม่จำเป็นต้องมีโครงสร้างเสมอไป ดินหลายชนิดได้ชื่อว่าเป็นดินไม่มี
โครงสร้าง เช่น ดินทรายที่มีอนุภาคขนาดทรายเดี่ยว ๆ ไม่เกาะยึดกัน และดินเหนียวจัดที่อนุภาคดินเหนียว
ขนาดเล็กจับตัวกันแน่นทึบ
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 11
กรมพัฒนาที่ดิน
