Page 40 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 40
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
2.7.5 ความเป็นกรดเป็นด่างของดิน
ความเป็นกรดเป็นด่างของดินหรือที่เรียกกันว่า พีเอช (pH) เป็นค่าปฏิกิริยาดิน วัดจากความ
+
เข้มข้นของปริมาณไฮโดรเจน ไอออน (H ) ในดิน โดยทั่วไปค่าพีเอชของดินบอกค่าเป็น ตัวเลขตั้งแต่ 1 ถึง 14
ถ้าดินมีค่าพีเอชน้อยกว่า 7 แสดงว่าดินนั้นเป็นดินกรด ยิ่งมีค่าน้อยกว่า 7 มาก ก็จะเป็นกรดมาก แต่ถ้าดินมี
ค่าพีเอช (pH) มากกว่า 7 จะเป็นดินด่าง สำหรับดินที่มีค่าพีเอช (pH) เท่ากับ 7 แสดงว่าดินเป็นกลาง ดินส่วน
ใหญ่มีค่าพีเอช (pH) ในช่วง 5 ถึง 8
พีเอช (pH) ของดินมีความสำคัญต่อการปลูกพืชมาก เพราะเป็น
ตัวควบคุมการละลายธาตุอาหารในดินให้ออกมาอยู่ในสารละลาย
หรือน้ำในดิน ถ้าดินมีพีเอช (pH) ไม่เหมาะสม ธาตุอาหารในดิน
อาจจะละลายออกมาได้น้อย ไม่เพียงพอต่อความต้องการของพืช
หรือในทางตรงกันข้ามธาตุอาหารบางชนิดอาจจะละลายออกมา
มากเกินไปจนเป็นพิษต่อพืชได้
พืชแต่ละชนิดชอบที่จะเจริญเติบโตในดินที่มีช่วงพีเอช (pH) ต่าง ๆ กัน สำหรับพืชทั่ว ๆ ไปมักจะเจริญเติบโต
ในช่วงพีเอช (pH) 5.5 ถึง 7.0 นอกจากนี้ความเป็นกรดเป็นด่างของดินยังควบคุมการเจริญเติบโตและการทำ
หน้าที่ของจุลินทรีย์ดินด้วย
2.7.6 ความสามารถในการดูดยึดและปลดปล่อยธาตุอาหารในดิน
ความสามารถในการดูดยึดและปลดปล่อยธาตุ
อาหาร ในดินเป็นสมบัติของดินที่มีความสำคัญต่อการ
สำรองปริมาณธาตุอาหารต่าง ๆ ไว้ในดิน และปลดปล่อย
ออกมาให้พืชได้ใช้ประโยชน์ อินทรียวัตถุและแร่ดินเหนียวใน
ดินมีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อสมบัตินี้ของดิน เนื่องจาก
พื้นผิวของอินทรียวัตถุและแร่ดินเหนียวจะมีประจุลบเหลืออยู่
จึงสามารถดูดยึดประจุบวกได้ แร่ธาตุอาหารที่พืชต้องการ
ส่วนใหญ่จะมีประจุบวก เช่น ธาตุไนโตรเจนในรูปของ
แอมโมเนียม แคลเซียม แมกนีเซียม โพแทสเซียม เหล็ก
สังกะสี นอกจากนี้ยังช่วยในการควบคุมหรือต้านทานการ
เปลี่ยนแปลงความเป็นกรดเป็นด่างของดินด้วย โดยการดูดยึด
ประจุบวกที่เป็นกรด ได้แก่ ไฮโดรเจน และอะลูมิเนียม ไว้
12 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน
