Page 31 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 31
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
1.4.2 วัตถุต้นกำเนิดดิน
วัตถุต้นกำเนิดดินเป็นวัตถุที่เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงและ
พัฒนาแล้วเกิดเป็นดิน อาจจะเกิดจากการสลายตัวผุพังโดยตรง
จากหิน แร่ และซากสิ่งมีชีวิต ในบริเวณนั้น ๆ หรือถูกเคลื่อน
ย้ายมาจากที่อื่นโดยน้ำ ลม หรือธารน้ำแข็ง หรือสะสมบริเวณ
เชิงเขา โดยแรงโน้มถ่วงของโลกวัตถุต้นกำเนิดดินมีอิทธิพล
ต่อลักษณะและสมบัติต่าง ๆ ของดินที่เกิดขึ้น เช่น เนื้อดิน สีดิน
ชนิดและปริมาณธาตุอาหารในดินวัตถุต้นกำเนิดดินที่ผุพัง
สลายตัวมาจากหินทราย จะให้ดินเนื้อหยาบ เนื้อดินเป็นดินทราย
สีจาง ธาตุอาหารพืชน้อย ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ส่วนดินที่เกิดจาก
การสลายตัวของหินเนื้อละเอียด จะให้ดินเนื้อละเอียด เนื้อดิน
เป็นดินเหนียวหรือดินร่วนปนดินเหนียว สีดำ สีน้ำตาล สีเหลือง
หรือสีแดง มีความอุดมสมบูรณ์ตั้งแต่สูงจนถึงต่ำ ขึ้นอยู่กับชนิด
ของวัตถุต้นกำเนิดดิน และระยะเวลาในการเกิดดิน
1.4.3 สภาพภูมิประเทศ
สภาพภูมิประเทศ หมายรวมถึง ความสูงต่ำ ความลาดชัน และทิศทางของความลาดชัน
ที่มีอิทธิพลต่ออุณหภูมิดินและความชื้นในดิน ระดับน้ำใต้ดิน การเจริญเติบโตของพืชพรรณ การผุพังสลายตัว
ของหิน แร่ การไหลบ่าและไหลซึมของน้ำ การชะล้างพังทลายของดิน การทับถมของอินทรียวัตถุในดิน
โดยทั่วไป ดินที่พบบริเวณที่มีความลาดชันมาก ๆ มักจะเป็นดินตื้น ชั้นดินบนบาง บางแห่งอาจไม่มีชั้นดินบน
เลยก็ได้ มีโอกาสเกิดการชะล้างหน้าดินมาก ต่างจากดินที่อยู่บริเวณเชิงเนินที่มักจะมีดินชั้นบนหนาและลึก
มากกว่า
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 3
กรมพัฒนาที่ดิน
